Franz Faber phổ biến *Truyện Kiều* thành công ở Đức
Bìa Truyện Kiều bằng tiếng Đức.
"Mang trong lòng cảm xúc về con người và đất nước VN, tôi đã không cầm được nước mắt khi đọc Truyện Kiều. Một thời gian dài, tôi đã bồi hồi xao xuyến về nó. Thế rồi, tôi quyết định dịch tác phẩm ra tiếng Đức", nhà báo Franz Faber thổ lộ.
Sau đó, ông Faber đã tranh thủ từng giờ, từng phút để làm việc. Ông xin gặp các học giả VN như Đặng Thai Mai, Đào Duy Anh... để tham khảo nội dung từng điển tích và từ vựng. Thậm chí, ông còn về tận làng Tiên Điền, quê Nguyễn Du, để tìm hiểu.
Theo Faber, cái khó nhất là làm sao lột tả được vẻ đẹp ngôn ngữ mà Nguyễn Du đã sử dụng tài tình. Dịch những câu thơ lục bát sang tiếng Đức mà vẫn giữ được nhịp điệu quả là khó. Đã vậy, mỗi từ trong Truyện Kiều lại hàm chứa một nội dung rộng lớn hơn bản thân nó. Faber nói: "Chẳng hạn, mở đầu thi phẩm là hai từ Trăm năm, không thể hiểu đơn giản đó là một con số. Ở đây có mối quan hệ hài hòa giữa các đặc điểm của sự vật về hình thức, màu sắc và số lượng. Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du đã 10 lần viết Trăm năm và mỗi lần như vậy, đòi hỏi một cách dịch khác. Cho dù ở trường hợp nào, thi sĩ cũng hàm ý nói đến độ dài của đời người".
Faber tâm sự: "Tôi biết rõ, dịch Truyện Kiều là tự nguyện đón nhận một công việc cực kỳ khó. Song điều rất đáng thổ lộ là, càng đi sâu vào công việc, tôi như càng bị cuốn hút vào thân phận nàng Kiều, người con gái tài hoa mà lắm nỗi truân chuyên. Khi đã nắm được cốt truyện, bối cảnh lịch sử, tôi càng tự hỏi mình: Phải chăng đó là điển hình của bao thế hệ phụ nữ bị dập vùi dưới chế độ phong kiến. Đấy chẳng những là câu chuyện của một mối tình trong sáng, thủy chung, mà còn là tấm gương của lòng dũng cảm, của niềm hy vọng và của cuộc đấu tranh không mệt mỏi vì một thế giới ngày càng tốt đẹp hơn".
Đồng thời với việc dịch Truyện Kiều, Franz Faber cũng tổ chức nhiều cuộc tọa đàm về thơ ca cổ điển VN, đặc biệt về Nguyễn Du và Nguyễn Trãi. Ở tuổi 85, mái tóc trắng xóa, nhà báo Faber thổ lộ: "Với Truyện Kiều và nền văn học cổ điển ưu tú của VN, tôi đã có một quãng đời thật đẹp".
Nhà báo Franz Faber là người đầu tiên dịch Truyện Kiều sang tiếng Đức (năm 1964). Từ đó đến nay, Truyện Kiều đã được tái bản 3 lần tại Đức vào các năm 1976, 1980 và 2000.
Theo Nhân Dân.
