Nhà văn Đức Harry Thuerk và món "nợ đời" ở Việt Nam

Trong cuộc đời mình, ngoài cuộc chiến tranh thế giới thứ hai mà ông buộc phải tham gia, ông còn chứng kiến ba cuộc chiến tranh khác nữa là cuộc chiến tranh Triều Tiên, cuộc kháng chiến chống Pháp và sau cùng là cuộc chiến đấu chống Mỹ, cứu nước của nhân dân VN với tư cách là phóng viên. Ông cũng đã ở Trung Quốc, Lào, Campuchia, Indonesia và nhiều nước châu Á khác để viết báo, viết sách về những sự kiện xảy ra ở đây.

Tháng 5/1954, ngay khi nghe tin chiến thắng, Harry Thuerk đã tới Điện Biên Phủ. Tại đây, ông đã gặp gỡ Erwin Borchers, một trí thức người Đức đã rời bỏ hàng ngũ lính lê dương Pháp để về với Việt Minh và làm công tác tuyên truyền địch vận với cái tên VN “Chiến Sĩ”. Chiến Sĩ đã giúp đỡ Harry Thuerk nhiều trong việc tìm hiểu tình hình và viết bài gửi cho các báo ở Đức. Ý định viết một cuốn sách về Điện Biên Phủ đã hình thành trong ông từ đó.

Nhưng phải tới những năm 80, ông mới có thời gian để viết xong cuốn Điện Biên Phủ, trận đánh đã kết thúc một cuộc chiến tranh thực dân và cuốn Sài Gòn - Những ngày cuối cùng của Mỹ ở Đông Dương. Hai cuốn sách này được ông gọi là “món nợ đời”. Cuốn Sài Gòn - Những ngày cuối cùng của Mỹ ở Đông Dương đã được dịch ra tiếng Việt và được Nhà xuất bản Tổng hợp Sông Bé xuất bản năm 1985.

Trong cuốn Điện Biên Phủ, trận đánh đã kết thúc một cuộc chiến tranh thực dân, thông qua một số nhân vật điển hình của Việt Nam cũng như của Pháp, bằng lối kể chuyện hấp dẫn, Harry Thuerk đã phác họa cho bạn đọc một bức tranh sinh động về chiến dịch Điện Biên. Trong cuốn sách, tác giả cũng phân tích rõ ý đồ của Mỹ khi giúp Pháp là muốn dần dần từng bước nhảy vào thay chân Pháp, phá vỡ Hiệp định Genève và dựng lên chế độ độc tài Ngô Đình Diệm, âm mưu chia cắt lâu dài đất nước ta.

Với Harry Thuerk thì ông rất thích những ngày được sống ở VN, người VN tuy còn nghèo, nhưng sống tình cảm, chân thật, có nhân phẩm. Ông coi Việt Nam “là một phần máu thịt của tôi”. Cho tới nay, nhà văn Harry Thuerk đã xuất bản được khoảng 60 đầu sách với tổng cộng 9 triệu bản, trong đó có nhiều cuốn sách khác viết về VN, Lào và Campuchia. Nhiều sách của ông cũng đã được dịch ra tiếng nước ngoài.

Ngoài ra, ông đã viết 12 kịch bản phim. Với những thành công của mình, ông đã được trao 11 giải thưởng quốc gia và quốc tế, trong đó có hai giải thưởng quốc gia của CHDC Đức trước đây. Từ năm 1971 tới 1983, ông là Chủ tịch Hội nhà văn vùng Thueringen.

Đêm 23/11/2005, sau một thời gian dài lâm bệnh, nhà văn nổi tiếng của CHDC Đức - Harry Thuerk đã từ trần, thọ 78 tuổi. Trước khi mất một năm, ông tâm sự: Bây giờ nhìn lại, tôi thấy rằng trong cuộc đời mình, không có một ngày nào bị bỏ phí. Đáng tiếc, tôi không thể sang VN để dự lễ kỷ niệm 50 chiến thắng Điện Biên Phủ. Nhưng nhân dịp này, tôi xin gửi lời chúc mừng tới nhân dân VN”.

TH.