Tổng thống Litva Gitanas Nausėda tuyên bố lệnh cấm triển khai vũ khí hạt nhân trong hiến pháp đã "lỗi thời". Phát biểu trên đài truyền hình quốc gia LRT, ông cho biết giới lãnh đạo chính trị đã nhất trí về nguyên tắc sẽ bãi bỏ điều khoản này.
Điều 137 Hiến pháp Litva hiện cấm hoàn toàn vũ khí hủy diệt hàng loạt và căn cứ quân sự nước ngoài trên lãnh thổ. Theo ông Nausėda, văn bản được soạn trong bối cảnh địa chính trị hoàn toàn khác biệt.
Địa chính trị đảo lộn
Litva hiện có lữ đoàn đa quốc gia NATO đồn trú thường trực, trong đó có tới 5.000 binh sĩ Đức. Nhưng ngay sát biên giới, Nga và Belarus – đồng minh thân cận của Moskva – đang bố trí các kho vũ khí có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.
Tổng thống Nausėda nhấn mạnh: "Tình hình khu vực ngày càng xấu đi. Chúng tôi buộc phải thích ứng".
Hai kịch bản sửa đổi
Đa số đảng phái đã đồng thuận nguyên tắc sửa đổi Điều 137. Vấn đề còn lại là cách thức thực hiện: tổ chức trưng cầu dân ý toàn quốc, hoặc thay đổi hiến pháp thông qua biểu quyết đơn giản tại Quốc hội – như cách Phần Lan vừa làm.
Phần Lan đi trước
Tháng trước, Phần Lan đã dỡ bỏ lệnh cấm tương tự mà không cần trưng cầu dân ý. Quốc hội nước này thông qua dự luật cho phép nhập khẩu, vận chuyển, cung cấp và lưu trữ vũ khí hạt nhân khi cần thiết cho quốc phòng. Tổng thống Alexander Stubb đã ký ban hành các sửa đổi về luật năng lượng nguyên tử.
Động thái diễn ra trong lúc Nga đe dọa "phá hủy một nửa Phần Lan" và khởi công xây căn cứ quân sự mới sát biên giới, dự kiến chứa từ 4.000 đến 6.000 binh sĩ.
Hệ lụy cho Baltic
Litva theo bước Phần Lan cho thấy các quốc gia vùng Baltic đang ráo riết củng cố lá chắn hạt nhân. Nếu điều khoản được sửa, lá chắn phòng thủ của NATO ở sườn đông sẽ dày thêm một lớp, đồng thời gửi tín hiệu cứng rắn tới Nga.
Việc lựa chọn phương thức sửa đổi – trưng cầu dân ý hay bỏ phiếu quốc hội – sẽ phản ánh mức độ đồng thuận xã hội và quyết tâm chính trị của Vilnius trước áp lực an ninh chưa từng có.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Ý kiến bạn đọc