Vì sao thanh niên người Đức không sợ bị thất nghiệp?
Với phương châm giáo dục “đào tạo thực tiễn” cùng các chương trình định hướng nghề nghiệp cụ thể và thiết thực, Nước Đức đã tạo nên lực lượng lao động trẻ “giàu tay nghề”, và mục tiêu nghề nghiệp rõ ràng.
Hệ thống đào tạo nghề kép (tiếng Đức: duale Ausbildung, duales Berufsausbildungssystem) là một nền giáo dục song đôi, kết hợp giữa việc học nghề trong môi trường thực tế tại một doanh nghiệp và tại trường dạy nghề, theo đó cơ sở làm việc tập trung vào việc cung cấp các kiến thức và kỹ năng thực tế, còn nhà trường cung cấp kiến thức lý thuyết về cơ bản.
Để có thể theo học, người học nghề, phải có một hợp đồng (Berufsausbildungsvertrag: ở CHLB Đức; Áo, Thụy Sĩ và Nam Tirol (Ý): Lehrvertrag) với một doanh nghiệp.
Niềm tự hào của Đức
Tại Đức, chỉ 10% cư dân trong độ tuổi 20-24 thất nghiệp hoặc không đi học. Đây chính là điều mà đất nước có tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất thế giới này luôn tự hào. Theo một nghiên cứu của PwC, nếu tất cả 35 quốc gia trong khối OECD có thể đạt được ngưỡng thất nghiệp như Đức, lợi ích kinh tế cho toàn cầu sẽ tương đương với khoảng 1,1 nghìn tỷ USD.
Trong danh sách những nước có nguồn nhân lực trẻ hàng đầu của PwC với các so sánh dựa trên tiêu chí khác nhau, Thụy Sỹ đứng hạng nhất và Đức xếp thứ hai. Mỹ đứng 10 và Anh xếp hạng 21. Các nước Nam Âu khác thậm chí còn bị tụt lại phía cuối – điều cho thấy khủng hoảng nợ Châu Âu đã đè nặng lên những lao động trẻ tuổi. Ý đứng cuối bảng xếp hạng với tỷ lệ thất nghiệp hoặc không đến trường chạm ngưỡng 35% dân số trẻ. Theo một báo cáo gần đây, nếu Ý có thể giảm con số này về 10% như Đức thì GDP đất nước có thể tăng thêm 156 tỷ USD. Một báo cáo khác đưa ra tuần trước cũng cho thấy cứ 10 người Ý dưới tuổi 34 thì lại có 1 người sống trong nghèo túng.
Nguyên nhân đến từ đường lối giáo dục
Vậy tại sao những nước như Đức hay Thụy Sỹ lại có được con số ấn tượng như vậy? Trên thực tế, chính phủ các quốc gia này đã thực hiện hệ thống “giáo dục kép” lồng ghép đào tạo hướng nghiệp với giáo dục truyền thống trong các trường học để chuẩn bị tốt hơn cho người trẻ trước ngưỡng cửa bước vào thị trường lao động. Tại Đức, đạo luật đào tạo hướng nghiệp đã và đang cung cấp 500.000 hợp đồng dạy nghề mỗi năm. Cuối cùng, Đức và Thụy Sỹ tìm kiếm nhân sự từ nhiều tầng lớp hơn bằng cách giảm lối tuyển dụng ngầm (qua giới thiệu hay các công ty săn đầu người) cũng như sử dụng bằng cấp làm màng lọc trong quá trình tuyển dụng.
Trong những năm qua, ở một vài ngành nghề và khu vực, các vị trí đào tạo không có đủ học viên tham gia. Một số công ty của Đức bị thiếu hụt nguồn nhân lực kế cận có chuyên môn. Không chỉ các công dân Châu Âu mà cả những người trẻ đến từ các quốc gia ngoài Châu Âu cũng có thể bắt đầu học những ngành nghề có nhu cầu đặc biệt cao tại Đức.
Sau khi tốt nghiệp, con đường dẫn tới cơ hội có một công việc ổn định sẽ rộng mở, ngay cả đối với việc tiếp tục được đào tạo để trở thành thợ cả hoặc kĩ sư. Ngoài ra học viên đạt được trình độ thợ cả còn được phép đi học tại các đại học chuyên ngành hoặc các trường đại học tổng hợp.
