4 DN Việt thỏa mãn Samsung: Làm được bao bì thì đã...khá!

 PGS.TS Phạm Tất Thắng, nghiên cứu viên cao cấp Bộ Công thương trao đổi với báo Đất Việt như vậy trước thông tin có 4 doanh nghiệp Việt Nam trong tổng số 67 doanh nghiệp cung cấp nguyên vật liệu cho Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam. Phần việc của các công ty Việt là cung ứng bao bì.

Lãi nhiều nếu làm toàn bộ bao bì

Theo PGS.TS Phạm Tất Thắng, bao bì của điện thoại di động gồm rất nhiều phần như hộp đựng điện thoại, xốp điện tử, túi khí... Dù không nắm chính xác bao bì chiếm tỷ lệ bao nhiêu trong giá thành chiếc điện thoại di động của Samsung, tuy nhiên ông khẳng định rằng, nếu như làm được đầy đủ tất cả các phần của bao bì nói ở trên cũng đã rất khá và lợi nhuận thu về không phải là nhỏ. Bởi đối với những mặt hàng giá trị lớn, chất lượng cao thì phần giá trị của bao bì trong tổng giá trị hàng hóa càng lớn.

"Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp Việt chỉ làm được xốp điện tử thì không đáng bao nhiêu cả", ông Thắng nói. 

Ông Thắng bày tỏ nỗi buồn khi ngay cả bao bì doanh nghiệp Việt Nam cũng không thể làm được toàn bộ.

"Samsung từng đặt vấn đề rất rõ ràng trong hợp đồng, nếu doanh nghiệp Việt làm được sạc điện thoại thì sẽ để phía Việt Nam cung cấp toàn bộ sản phẩm này, khi đó lãi sẽ vô cùng lớn. Tuy nhiên, chẳng có doanh nghiệp nào làm được. Thậm chí, có doanh nghiệp còn bảo: Chúng tôi làm ra nhỡ các ông không mua thì tôi chết à?

Vẫn là sự rụt rè của doanh nghiệp Việt Nam. Họ không nhìn thấy xu hướng của thời cuộc. Nhiều công ty thấy Samsung đưa ra 8 tiêu chí đã nản luôn, bởi từ trước tới nay doanh nghiệp Việt Nam có bao giờ đầu tư vào khoa học nghiên cứu và công nghệ mới đâu. Nó thể hiện sự yếu kém ghê gớm của ngành công nghiệp phụ trợ Việt Nam, tính ăn sẵn, mua đầu chợ, bán cuối chợ để ăn chênh lệch của đa số doanh nghiệp Việt, những doanh nghiệp kha khá thì lại trông chờ vào khai thác tài nguyên... Đó là câu chuyện rất buồn. Giờ cả bao bì Việt Nam cũng không thể làm toàn bộ".

Đầu tư cho khoa học công nghệ của doanh nghiệp Việt rất thấp

Ông Thắng dẫn con số đầu tư cho khoa học công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam. Một thống kê cho thấy, doanh nghiệp Việt chỉ đầu tư 0,2-0,3% doanh thu cho lĩnh vực này, trong khi con số này ở Nhật Bản phải từ 30-40%, thậm chí có nơi lên đến 50%. Ngay cả Hàn Quốc cũng từ 18-20%.

"Việt Nam không đầu tư vào khoa học công nghệ, nghiên cứu thì làm sao có được sản phẩm, làm sao đi theo dây chuyền hiện đại của nước ngoài được. Vậy nên chúng ta cứ mãi đứng ngoài cuộc", ông chua chát.

Có cơ hội nhưng...có làm được không?

Cho đến nay Việt Nam chưa có biện pháp thực sự nào để tham gia vào chuỗi sản xuất của các công ty xuyên quốc gia. Bởi vậy, PGS.TS Phạm Tất Thắng cho rằng, chừng nào Việt Nam chưa nhảy được vào các chuỗi sản xuất này thì vẫn cứ lẹt đẹt, làm theo kiểu gia công đặt hàng mãi.

"Đáng lẽ khi Việt Nam kêu gọi được các nhà đầu tư nước ngoài, họ mang công nghệ hiện đại vào thì ngay lập tức phải có chính sách, đầu tư cho doanh nghiệp để có thể tham gia vào chuỗi sản xuất, cung ứng của họ Nhưng các nhà quản lý Việt Nam không làm được việc này, coi đó không phải việc của mình. Doanh nghiệp FDI vào thì cứ vào, còn doanh nghiệp Việt vẫn cứ lụi cụi làm theo ý mình".

Điều đáng nói, theo ông Thắng, các yêu cầu của Samsung không phải cao siêu gì cho cam, họ chỉ yêu cầu Việt Nam sản xuất bao bì, ốc vít, sạc pin... Tất nhiên là chẳng doanh nghiệp Việt Nam nào làm được. Bởi vậy, cũng chẳng ngạc nhiên khi các doanh nghiệp Việt chưa thể bắt nhịp để tham gia vào chuỗi sản xuất của doanh nghiệp Nhật Bản bởi họ yêu cầu rất cao.

Theo kế hoạch, năm 2015, Hàn Quốc sẽ chuyển giao hơn 100 công nghệ cho Việt Nam chủ yếu trong lĩnh vực cơ khí, chế tạo hay dệt may, ô tô, điện tử... Ông Thắng đánh giá, nhận chuyện giao công nghệ mới từ một số nước tiên tiến là nhu cầu cấp thiết của Việt Nam.

"Nếu Việt Nam được chuyển giao các công nghệ đó thì đó là cơ hội lớn. Với nền tảng công nghiệp yếu kém, Việt Nam rất cần nhập các công nghệ nguồn, tiên tiến của Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc... Quan hệ giữa Việt Nam với Nhật Bản, Hàn Quốc... thời gian qua rất tốt. Trong tương lai không chỉ có Hàn Quốc mà còn nhiều nước khác. Thời gian qua, chúng ta chứng kiến các nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp nông nghiệp của Nhật Bản vào An Giang, Nam Định, Thái Bình... Việt Nam phải tận dụng cơ hội này để tiếp nhận công nghệ trong nông nghiệp, cơ khí...".

Hiện phía Việt Nam đang bàn thảo, ký kết các hiệp định thương mại song phương, hiệp định thương mại tự do với nhiều nước. Tuy nhiên, theo ông Thắng, "tất cả các việc đó phải thể hiện bằng hành động của các doanh nghiệp, bởi các nhà chính sách bàn thảo được những quy định trước là rất tốt nhưng doanh nghiệp có làm hay không lại là chuyện khác".

Thành Luân