Bộ trưởng thuê nhà 2 triệu/tháng:Chông chênh lập luận... phù hợp lương

 Đấu giá thuê nhà công vụ

Tiếp tục khẳng định không thể lấy mức lương 14 triệu của Bộ trưởng làm cơ sở để tính giá thuê nhà công vụ, PGS. TS Lưu Ngọc Trịnh - Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới cho rằng: Cần phải thực hiện cơ chế "đấu giá nhà công vụ" để tất cả công chức đều có cơ hội được thuê nhà công vụ.

Ông Trịnh cho biết, để thực hiện chính sách thuê nhà công vụ phải phân định cho được thế nào là nhà công vụ, nhà công vụ phục vụ ai, ai được thuê nhà công vụ, thuê nhà công vụ trong trường hợp nào...công chức, viên chức thực hiện nhiệm vụ nhà nước có được thuê nhà công vụ hay không? Rất nhiều bất cập cần phải được xem xét.

Trên thực tế, ai cũng biết lương Bộ trưởng 14 triệu/tháng chỉ là lương thực trên sổ sách, tổng thu nhập phải lớn hơn rất nhiều lần. Một biệt thự 150m2 Bộ trưởng thuê chỉ với giá 2 triệu là bất hợp lý.

Quỹ nhà công vụ của Hà Nội có nhiều biệt thự cổ, đẹp ở những khu phố Pháp trước đây.

Giải thích vì sao lại đưa ra những lập luận như vậy, PGS.TS Lưu Ngọc Trịnh thẳng thắn: cán bộ, viên chức lương 3 triệu/tháng, cộng thu nhập khác khoảng 5 triệu/tháng. Thuê nhà ngoài xã hội 10m2 cũng khoảng 1,5-2 triệu/tháng. Tức là thiếu nhà công vụ Bộ trưởng không ảnh hưởng nhưng không có nhà ở thì cán bộ, viên chức, công chức rất khổ.

Chưa nói tới trong trường hợp Bộ trưởng đã có nhà vẫn được thuê nhà ở công vụ, dẫn tới tình trạng cho thuê nhà với giá cao hơn gấp 10 lần rồi đưa cả gia đình, vợ con vào ở nhà công vụ, như vậy là bất công, bất bình đẳng, bất hợp lý.

Đã là công chức, viên chức đều phải thực hiện chức năng, nhiệm vụ phục vụ nhà nước, phục vụ nhân dân do đó chỉ những trường hợp đặc biệt phải thực hiện duy trì nhà công vụ nhằm bảo đảm an ninh, an toàn và đảm bảo công việc còn lại phải bình đẳng, như nhau.

Lương Bộ trưởng 14 triệu nên miễn phí

Cùng quan điểm, chuyên gia Bùi Ngọc Sơn cho rằng, ngoài việc xác định rõ thế nào là nhà công vụ, những ai, vị trí nào được ở nhà công vụ... thì tại một số nước còn thực hiện chính sách miễn phí thuê nhà công vụ cho quan chức, nhưng với điều kiện mọi chi phí, lương lậu phải được công khai, tính toán đầy đủ. Quan trọng nhất là hết thời hạn công tác, cán bộ, công chức phải lập tức rời khỏi đó và trả lại nhà chứ không có  chuyện xin mua, không trả...

Khẳng định, ở Việt Nam đó là hành động nhập nhèm, gian lẫn là một hành vi tham nhũng mềm, do đó có tình trạng đẻ ra hàm, cấp để được tăng lương, được ở nhà công vụ.

Tuy nhiên, ông Sơn nhấn mạnh, lương Bộ trưởng 14 triệu chỉ là nhân tố kích thích sự tham nhũng. Ở nước ngoài lương Bộ trưởng phải tính bằng nhiều đô la, nhưng vẫn phải tuân thủ đúng nguyên tắc đương nhiệm là đến ở, hết nhiệm kỳ phải đi. Nếu vi phạm phải bị trừng trị nghiêm. Chỉ khi thực hiện như vậy thì việc tính giá thuê bao nhiêu mới có ý nghĩa.

Trong trường hợp, lương Bộ trưởng đúng 14 triệu, nhà nước nên có chính sách tăng hẳn lên 20 triệu hoặc miễn phí giá thuê nhà.

Giải thích thêm trường hợp của ông Hoàng Văn Nghiên, ông Sơn lý giải đó là hiện tượng bình thường vì ai cũng làm được thì tại sao ông Nghiên không làm.

Nhận định đó là biểu hiện của hiện tượng mất chuẩn, lệch chuẩn, do buông lỏng quản lý. Là biểu hiện của cơ hội thực dụng, lợi ích cá nhân, do đó vị chuyên gia này cho rằng cần phải thay đổi lại toàn bộ hệ thống luật pháp, phải định nghĩa lại thế nào là nhà công vụ; hàm, chức vụ, tiền lương phải xác định lại. Cách tính, chính sách phải công khai, minh bạch.

Không nên để nhập nhèm bao cấp

Một chuyên gia từng công tác tại VCCI cho biết, giải thích giá thuê là phù hợp với mức lương là không hợp lý, vì lương Bộ trưởng không thể dưới 20 triệu. Hơn nữa, không thể nhìn nhận dựa trên lương thực bởi lẽ đi cùng với một Bộ trưởng đã có rất nhiều chính sách hỗ trợ của Chính phủ, như có xe công, lái xe riêng... cùng nhiều chính sách khác. Tức là ngay về chính sách đãi ngộ, Bộ trưởng đã không phải chịu thiệt thòi. Chỉ cần tính chi phí chế độ cho một chiếc xe công theo Bộ Tài chính đã mất 280 triệu/1xe/năm.

Một xe công cộng thêm một lái xe chỉ ăn rồi nằm chờ phục vụ một ông Bộ trưởng để sáng đưa đi, tối đón về là rất lãng phí. Có thể vẫn giữ hình thức bao cấp với một số trường hợp đặc biệt nhưng tất cả phải công khai, minh bạch mọi chi phí, thu nhập không thể để tình trạng nhập nhèm.

Có cả những tòa nhà công nguy nga cũng chỉ cho thuê với giá bèo trong khi nếu so sánh với giá thị trường có thể lên tới cả tỷ đồng. Tức là tiền tỷ của nhà nước đã bị sử dụng lãng phí.

Cũng phải nhìn nhận một thực tế nữa là Việt Nam đang đi theo nền kinh tế thị trường, do đó cái gì thị trường làm được phải để thị trường quyết định nhà nước không nên can thiệp.

Điều đó có nghĩa là lương của công chức cũng phải được tính đúng, tính đủ để rồi không thể bàn cãi mãi câu chuyện chi phí cho một chỗ ngồi của ông Bộ trưởng hết mấy triệu.

Hiện nay để tính toán đủ thu nhập của bộ Bộ trưởng, quan chức là rất khó, nên không thể lấy lương để tính giá thuê nhà.

Ví dụ như trưởng hợp của cựu Chủ tịch thành phố Hoàng Văn Nghiên, lương (tương đương với mức lương của Bộ trưởng là 14 triệu), thuê ngôi nhà với giá 500 ngàn đồng. Tức là chỉ đáng 10 bát phở thì cám cảnh quá.

Lam Lam