Nỗi khổ của người đi "Tây" lao động chui

Một  nam thanh niên với bộ mặt ủ rũ, thất thần bị lôi ra khỏi gầm giường chật chội... tất cả chỉ để cố gắng thoát khỏi sự truy đuổi các nhà chức trách, để "sống mòn" những tháng ngày bấp bênh, tủi hổ nơi xứ người. Còn với những người may mắn trốn thoát khỏi nơi "cầm tù lao động", mặc dù trắng tay vẫn thấy mình như được hồi sinh. Buồn thay, những giấc mơ làm giàu nơi trời "Tây" bỗng xa xôi, mịt mờ, đóng băng vì tuyết lạnh dối trá, lừa đảo!

Những điều trông thấy...

Những người Việt sang Nga lao động từ những năm 80 của thế kỷ trước, không ít người ở lại buôn bán có chút vốn. Rồi thời buổi hiện nay, việc đưa người đi lao động xuất khẩu khá dễ dãi, vé sang Nga cũng không cao lắm nên nhiều người có nhu cầu sang Nga lao động, buôn bán. Cũng có người tìm được nơi làm việc ổn định, nhưng không ít người đã là nạn nhân của những trò lừa đảo của ngay chính người Việt mình tại Nga. Họ làm cầu nối đưa người sang lao động nhưng thực chất là "bán lao động" cho các công ty khác hưởng phần trăm chênh lệch. Chính vì thế, người lao động khi sang đến Nga luôn thuộc diện đang thiếu nợ mà nhiều người không biết mình vay nợ lúc nào.

Trong chuyến về nước gần đây, khi trò chuyện với phóng viên báo ĐS &PL, vợ chồng anh chị Điệp -Oanh, một doanh nghiệp tại Nga đã bày tỏ sự bức xúc khi thấy những nạn nhân bị đưa sang Nga ngày càng nhiều. Anh Điệp kể rằng, sau chuyến bay dài từ Hà Nội sang đến Nga, với khuôn mặt rạng ngời hạnh phúc của những người được đi lao động xuất khẩu, ôm giấc mơ làm giàu bước xuống máy bay. Niềm vui ngắn ngủi quá, họ lại rơi ngay vào tình trạng hoảng loạn, lo lắng. Những nhà chức trách Nga, người to cao, dồn họ vào một góc kiểm tra hộ chiếu. Rồi họ bị tập trung lại, mỏi mòn chờ đợi những công ty đã ký hợp đồng lao động đến tuyển người. Anh Điệp xót xa nói rằng: "Nhìn thấy người Việt mình sang bị dồn lại một góc, nhiều người sau này bị vào tỵ nạn mà thương quá". Có những phụ nữ trẻ, mới sinh con được vài ba tháng nghe bạn bè rủ sang Nga làm ăn. Vậy là, gửi con lại cho ông bà nội, ngoại, mang bầu sữa căng đầy sang xứ người để rồi vào trại tỵ nạn. Khi ngồi co ro nơi xứ người, cô khóc cạn nước mắt, thương con khát sữa ở quê nhà.

Anh Điệp kể lại cho tôi nghe trong những ngày gần đây, cộng đồng người Việt lại thêm đau lòng khi truyền hình Nga liên tục đưa các tin không tốt lành về một số lao động Việt Nam bất hợp pháp: Tin về các xưởng may của người Việt bị khám xét vì làm hàng kém chất lượng, nhái mác, sử dụng lao động bất hợp pháp; Tin về hàng chục công nhân Việt sống như người rừng ở ngoại ô Matxcơva... Rồi những thước phim thực sự gây sốc, như cứa xé vào niềm tự hào dân tộc và lòng trắc ẩn của những người "máu đỏ da vàng". Đó là những hình ảnh một công nhân may Việt bị lôi ra từ gầm giường; Cảnh một công nhân bị ốm, nằm trên chiếc thảm rách giữa nền đất; Hình ảnh rượt đuổi một người phụ nữ đã có tuổi, khiến chị sợ hãi, nhảy xuống dòng sông lạnh giá, kêu gào với vẻ mặt bất lực, hoảng hốt. Nhìn những hình ảnh ấy trên truyền hình, tôi cũng như những người Việt đang sống và làm ăn ở Nga không khỏi đau lòng, cảm thông và chia xẻ với đồng bào của mình đang phải sống khổ cực, chui lủi trên đất khách quê người", anh Điệp giãi bày.

Nạn nhân của trò lừa đảo

Anh Điệp cũng cho biết thêm, những người công nhân đáng thương kia... chủ yếu là các nạn nhân của sự nhẹ dạ. Họ cũng như bao nhiêu người khác, ra đi với niềm hy vọng đổi đời của cả gia đình và bản thân. Do thiếu thông tin về nước Nga, họ đã vay mượn, thế chấp nhà cửa, ruộng vườn để xuất ngoại theo những lời hứa hẹn của những công ty có trụ sở đàng hoàng ở Việt Nam. Mỗi người trong số họ, đã từng nộp mấy chục triệu để nhận được những lời hứa mỗi tháng thu nhập vài trăm đôla. Sang đến Nga, họ mới vỡ lẽ rằng mình đã bị lừa. Và thế là, không phải riêng bản thân họ chịu khổ, mà gia đình, vợ con họ ở Việt Nam bắt đầu phải sống trong cảnh lo lắng, thất vọng, nợ nần...

Nhìn nhận về những thực tế đã "mục sở thị", anh Điệp cho rằng:

"Họ là một trong số hàng trăm nghìn miếng ghép về hình ảnh người lao động nước ngoài tại Nga. Họ thật đáng trách vì đã phần nào làm xấu đi hình ảnh người lao động Việt Nam, nhưng họ còn đáng thương, đáng thương hơn thế rất nhiều lần! Bởi chính họ là nạn nhân của những vụ lừa đảo, của sự man trá"...

Qua anh Điệp chúng tôi được biết, thời điểm này rất khó khăn, nhất là đối với các tiểu thương Việt tại Nga.

Chợ Vòm đã đóng cửa. Hàng nghìn tiểu thương Việt buôn bán tại đây nay đã về nước để tránh sự bắt bớ của công an, cơ quan di trú địa phương và để bảo tồn đồng tiền của mình trước việc chi phí quá đắt đỏ ở Nga.

Hàng nghìn người khác đang nằm phục trong các căn hộ, chi tiêu dè xẻn, nghe ngóng, chờ đợi thời cơ. Một số tiểu thương khác mạnh dạn đi thuê lại gian hàng trong các khu chợ của người Nga để kinh doanh.

Thế nhưng, có chỗ bán hàng chưa phải là đã ổn định. Luật Nga không cho phép người nước ngoài bán lẻ. Họ đành nhắm mắt trông vào may rủi.

Thông tin mới đây nhất, mà những người Việt ở Nga đang lo lắng là việc tháng 4/2010, Nga sẽ đóng cửa 500 công ty của người Việt với lý do trốn thuế và làm hàng kém chất lượng. Như vậy, sẽ có khoảng 5.000 người lao động Việt Nam tại Nga sẽ phải về nước. Những ngày này, người Việt tại Nga đang sống trong lo lắng, bấp bênh. Nhiều người đã phải bán xe, bán đồ đạc với giá rẻ như cho để cố giữ lại chút vốn liếng mang về quê.

Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn hàng nghìn nạn nhân của các công ty ấy.

Nhiều người trong số họ đang bị bóc lột sức lao động thậm tệ trong các "xưởng may đen" chưa bị phát hiện, các công trường xây dựng "chui" chưa bị giải tán.

Từ ngày chợ Vòm bị đóng cửa, những người không có nơi trú chân, không có tiền về nước đành phải tìm đến các vườn rau của các ông chủ nước ngoài để xin làm thuê, kiếm miếng ăn, kiếm chỗ ngủ.

Một số khác có người quen ở các thành phố xa, sống nhờ sự cưu mang của các đồng hương...

Nhìn chung, dù ở hoàn cảnh nào, cuộc sống của họ cũng đều bế tắc, không lối thoát. ở lại thì không hợp pháp, không có tương lai, về nước thì đối diện với số nợ khổng lồ, mà cả đời nông dân cũng không trả nổi.

Đưa lao động Việt Nam ra làm việc tại nước ngoài theo hợp đồng là chủ trương đúng đắn nhằm giúp người dân nghèo có cơ hội làm giàu. Thế nhưng, gần đây chủ trương này đã vô tình bị lợi dụng.

Các công ty tuyển người mọc ra như nấm sau mưa. Họ kí hợp đồng, hứa hẹn và sau đó làm sai hợp đồng với người lao động một cách nghiêm trọng, nhất là với việc đưa người sang Nga.

Mặc dù, có những con người bất hạnh đã tìm được đường về nước, những câu chuyện đau lòng đã được truyền miệng, nhưng chẳng bay được bao xa.

Hàng chục người lao động bị lừa đảo, với đầy đủ bằng chứng, đã tiếp tục cuộc hành trình đi đòi nợ.

Trong khi, tại Nga hàng trăm người đang ngày đêm phải xuất hiện trên truyền hình trong cảnh bắt bớ, tù tội thì ở trong nước, hàng nghìn người khác vẫn đang tiếp tục làm hồ sơ, vẫn dệt mộng xuất ngoại làm giàu.

Theo Lao động.