Vietnam Airlines loại bỏ máy bay cũ: Băn khoăn tiêu hoang?

Trước thông tin này, chia sẻ với Đất Việt, ngày 29/9, chuyên gia hàng không Nguyễn Thiện Tống cho biết: "Ở đây có thể xảy ra 2 trường hợp mục đích bán, một là, bán làm phế thải, khi không còn khả năng sửa chữa, đại tu để bay. Hai là, bán vì quá cũ, khi đã có máy bay mới, có thể bán cho các công ty khác sử dụng để sửa chữa, bảo trì thêm rồi bay.

Việc này là có sự tính toán giữa các hãng máy bay, VNA có điều kiện để nhập nhiều máy bay mới, bán máy bay cũ, bằng cách thu giá cao. Còn đối với các hãng bay giá rẻ thì thường sẽ sử dụng máy bay cũ, đối với công ty Jalux Inc sử dụng máy bay mua lại vào mục đích gì thì tôi cũng không rõ.

Riêng VNA thì về mặt quản lý nhà nước họ phải được thông qua về mặt giá cả, tính toán mọi hình thức, phải xem xét nếu để khai thác lợi hơn, hay bán đi lợi hơn, bán với giá nào, bán cho ai để hợp lý, đó là bài toán cho tất cả các hãng bay".

Nói về Boeing 777, chiếc máy bay thuộc dòng hiện đại, theo ông Tống, đây là dòng máy bay thuộc loại mới, đang thu hút khách, mới sản xuất đời 2003, 2004, vẫn còn khai thác sử dụng được, nên bán đi là hoàn toàn lãng phí.

"Tôi thấy rất băn khoăn, Boeing 777 mà bảo cũ rồi bán đi là cách làm kinh tế sai lầm. Mặt khác, với tình hình kinh tế như hiện nay thì máy bay Boeing 777 nếu để tiếp tục khai thác thì sẽ có lợi hơn", ông Tống nói.

Vấn đề quản lý, vấn đề nhân sự vô cùng quan trọng

Đặc biệt, trước lý do, máy bay hết khấu hao nên đổi sang máy bay mới, ông Tống phân tích: "Chuyện khấu hao là vấn đề tài chính, nếu sử dụng có lợi, đầu tư lâu rồi thì khấu hao vốn đã hết, cho nên không cần tính tiền sử dụng vốn đầu tư ban đầu vào giá vé nên giá vô cùng rẻ.

Tuy nhiên, nếu mua máy bay mới thì phải tính thêm giá khấu hao vào trong chi phí hoạt động, đương nhiên số tiền này sẽ được tính vào giá vé".

Theo ông Tống, trong thời gian khai thác mà khấu hao đã hòa vốn, đã có lợi nhuận thì việc tiếp tục khai thác là nên làm, không nên bán đi, chúng ta chỉ nên bán đi khi không khai thác được nữa.

Cụ thể, chi phí bảo trì, sửa chữa, vận hành không có lợi so với chi phí khai thác thì mới nên bán, trong trường hợp này là rất có lợi. Hết thời hạn khấu hao, sau đó khai thác ngoài tiền khấu hao thì lợi ích sẽ tăng lên. Hết khấu hao rồi mà chất lượng tốt còn khai thác được, đảm bảo an toàn thì giá cả như nhau, nên coi đó là yếu tố có lợi.

"Nếu VNA dựa trên cơ sở hết khấu hao để bán đi là sai về quản lý kinh tế, quản lý phương tiện, bởi vì khi mua không đưa khấu hao vào trong giá, tuy nhiên, chi phí khấu hao máy bay, nhân viên, xăng dầu, chi phí khác phải đóng dịch vụ đều sẽ được tính vào giá vé, cho những máy bay đang có khấu hao.

Để thấy, VNA làm như vậy có thể coi là không kinh tế. Nếu như máy bay quá cũ không có khả năng bay, không thể sửa chữa được thì phải loại bỏ. Còn trong trường hợp này, hết khấu hao thì tiền khấu hao tích lũy đủ để mua một máy bay mới, mua là hợp lý, còn bán máy bay vừa hết khấu hao đem bán là không hợp lý", ông Tống phân tích.

Theo ông Tống, bất cứ một hợp đồng kinh doanh nào cũng vậy, đầu tư một cửa hàng, bán mặt hàng nào đó, trong giá bán sản phẩm, còn tiền công, tiền khấu hao của cửa hàng mình khi làm sản phẩm đó, đó là một bài toán kinh tế, nhà làm kinh doanh phải dự trù thời gian khấu hao để thu hồi vốn, còn thời gian dùng của cửa hàng đó lâu hơn thời gian khấu hao rất nhiều.

Cho nên khi khấu hao rồi thì thu hồi lại vốn, thời gian còn lại thì mình khai thác với cái lợi tiếp tục.

Chính vì vậy, ông Tống cho rằng: "Về mặt quản lý công ty tư nhân độc lập hàng không, sẽ không ai làm như vậy trừ khi họ mua với giá rất cao, có lợi, bán máy bay cũ cho người khai thác lợi hơn mình.

Việc thay đổi hàng loạt máy bay, cũng giúp cho VNA về mặt máy bay không thua các hãng bay trong khu vực. Vấn đề quan trọng ở đây chỉ còn là vấn đề quản lý, vấn đề nhân sự, thiết nghĩ tại sao không nâng cao cái đó, mà cứ sắm máy bay, nếu cứ tiếp tục, tôi chắc chắn rằng nó sẽ không tương thích với năng lực hiện nay".

Theo ông Tống nhấn mạnh, nếu mua máy bay càng tốt, càng hiện đại thì giá vé sẽ tương thích với khấu hao của máy bay mới, đắt lên rất nhiều, khi giá vé đắt mà phục vụ không tốt thì sẽ mất khách.

Nếu dùng máy bay cũ mà hạn sử dụng còn tốt, khấu hao rẻ hơn, giá vé rẻ hơn, chất lượng dịch vụ tốt, thì khi đó sẽ cạnh tranh được với thị trường khác, cho nên nâng chất lượng máy bay là yếu tố cần quan tâm sau cùng.

"Nói tóm lại nếu lấy lý do là hết khấu hao mà bán thì đó là một sự thiếu tính toán về kinh tế. Chắc chắn những máy bay đó còn giá trị sử dụng", ông Tống cho hay.

Bảo An