Làn sóng khởi nghiệp AI tại Đức đang tăng tốc đúng lúc ngành công nghiệp truyền thống chịu sức ép lớn. Trong chín tháng đầu năm 2026, các startup ở nước này huy động 8 tỷ euro vốn đầu tư mạo hiểm, vượt tổng số vốn của cả năm 2025. Gần một phần ba doanh nghiệp mới thành lập tập trung trực tiếp vào trí tuệ nhân tạo.
Sự bùng nổ ấy không chỉ phản ánh sức hút của công nghệ mới. Nó còn cho thấy doanh nghiệp công nghiệp, trong đó có các hãng ô tô, ngày càng cần phần mềm để giảm chi phí, tự động hóa hoạt động và đẩy nhanh chuyển đổi số.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Vốn đầu tư và nhân lực chuyển hướng
Con số 8 tỷ euro được ghi nhận trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9/2026 đã vượt tổng vốn đầu tư mạo hiểm mà các startup Đức huy động trong cả năm trước. Nguồn vốn dồi dào, cùng các chính sách hỗ trợ linh hoạt của chính phủ, góp phần củng cố vị thế của Đức như một điểm đến hấp dẫn đối với nhân tài công nghệ ở châu Âu.
Đà phát triển của các công ty mới diễn ra song song với sự suy yếu của công nghiệp truyền thống. Viện Kinh tế Đức ước tính ngành công nghiệp nước này mất khoảng 400.000 việc làm từ năm 2019 đến năm 2025, trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế gia tăng và thị phần giảm trước các đối thủ Trung Quốc.
Volkswagen, Mercedes-Benz và tập đoàn công nghiệp nặng Thyssenkrupp nằm trong số những doanh nghiệp chịu tác động đáng kể. Khi các tập đoàn thu hẹp hoạt động hoặc tái cơ cấu, kỹ sư, chuyên gia công nghệ và nhân sự quản lý có kinh nghiệm tìm đến khu vực khởi nghiệp, mang theo kỹ năng và hiểu biết về vận hành quy mô lớn.
Verena Pausder, người đứng đầu Hiệp hội Khởi nghiệp Đức, cho rằng làn sóng đổi mới xuất hiện vào thời điểm có ý nghĩa đặc biệt: nhiều doanh nghiệp công nghiệp lâu đời đang phải chật vật để tồn tại. Sự dịch chuyển nhân lực từ các tập đoàn sang startup vì thế cũng trở thành một phần của quá trình tái định hình nền kinh tế.
Doanh nghiệp cần giải pháp phần mềm
Khó khăn của ngành ô tô đang mở ra một thị trường rộng hơn cho các startup AI. Các hãng xe phải tìm cách giảm chi phí sản xuất, tự động hóa quy trình và rút ngắn thời gian chuyển đổi số. Trước những sức ép đó, họ sẵn sàng xem xét các giải pháp phần mềm mới thay vì chỉ dựa vào hệ thống và cách làm đã có.
Phần mềm hiện là lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn nhất trong nhóm doanh nghiệp mới, với 28% tổng số startup thành lập. Chăm sóc sức khỏe chiếm 9%, còn thực phẩm chiếm 6%. Các lĩnh vực này cũng ghi nhận doanh số tăng mạnh, khoảng 300%, nhờ ứng dụng công nghệ chuyên sâu.
Langdock, một công ty phần mềm ứng dụng AI có trụ sở tại Berlin, là ví dụ về tốc độ phát triển của nhóm cung cấp công nghệ cho doanh nghiệp. Sau ba năm hoạt động, công ty đã mở rộng lên 60 nhân sự và đạt doanh thu 50 triệu euro, tương đương 56 triệu USD.
Giám đốc công nghệ Hendrik Hofstadt nhận định các doanh nghiệp truyền thống đang cởi mở hơn với công nghệ mới. Theo ông, nhu cầu tìm giải pháp giúp tối ưu chi phí vận hành đang biến Đức thành thị trường thuận lợi cho các nhà cung cấp phần mềm.
Cơ hội chưa đồng nghĩa với lối thoát
Khởi nghiệp AI tại Đức đang tận dụng một thời điểm mà nhu cầu đổi mới tăng lên, còn nguồn nhân lực và vốn đầu tư cùng đổ về lĩnh vực công nghệ. Với ngành ô tô, các startup có thể cung cấp công cụ hỗ trợ tự động hóa, phân tích dữ liệu và cải thiện hiệu quả hoạt động. Tuy vậy, sự gia tăng của các công ty mới tự nó chưa thể giải quyết những sức ép sâu rộng mà các nhà sản xuất đang đối mặt.
Triển vọng phụ thuộc vào khả năng đưa giải pháp mới vào hoạt động thực tế và tạo ra hiệu quả đủ lớn cho doanh nghiệp. Sự kết hợp giữa nền tảng cơ khí, sản xuất lâu đời của Đức với năng lực phần mềm và AI có thể giúp ngành công nghiệp tăng sức cạnh tranh, nhưng con đường phục hồi vẫn đòi hỏi quá trình chuyển đổi bền bỉ. Làn sóng startup vì thế là một cơ hội đáng kể, chứ chưa phải lời bảo đảm rằng khủng hoảng ô tô đã qua.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
