Ngành ô tô Đức đang đối mặt với một giai đoạn chuyển mình đầy sức ép.
Những thương hiệu từng được xem là biểu tượng công nghiệp như Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz và Porsche vẫn có năng lực sản xuất lớn, nhưng lợi thế truyền thống không còn đủ để bảo đảm tăng trưởng khi thị trường đổi hướng nhanh sang xe điện, phần mềm và công nghệ kết nối.
Số liệu nửa đầu năm 2026 cho thấy áp lực đã hiện rõ trên kết quả kinh doanh.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Doanh số của các hãng Đức tại Trung Quốc giảm khoảng 25%, lợi nhuận giảm 19% và biên lợi nhuận đi xuống từ 5,5% còn 4,6%.
Đây không chỉ là khó khăn của riêng từng tập đoàn, mà còn là thách thức với mạng lưới nhà cung cấp và việc làm gắn liền với ngành ô tô Đức.
Trung Quốc không còn là thị trường dễ thắng
Trong nhiều năm, Trung Quốc là nguồn doanh thu và lợi nhuận quan trọng của các hãng xe Đức.
Nay, thị trường này đã trở thành mặt trận cạnh tranh gay gắt. Các nhà sản xuất nội địa như BYD mở rộng nhanh với xe điện, tính năng thông minh và mức giá thường hấp dẫn hơn.
Trong sáu tháng đầu năm 2026, doanh số của các hãng xe Đức tại Trung Quốc giảm khoảng 25%.
Tỷ trọng Trung Quốc trong tổng doanh số toàn cầu của họ cũng giảm từ 28,9% xuống 23,5% chỉ trong một năm. Sự dịch chuyển này cho thấy các hãng Đức không còn có thể dựa vào thị trường từng đem lại phần lớn đà tăng trưởng như trước.
Thách thức không chỉ nằm ở giá bán.
Người mua ngày càng quan tâm đến phần mềm, khả năng kết nối và tốc độ cập nhật tính năng.
Đây là những lĩnh vực mà các hãng xe truyền thống phải đầu tư mạnh để bắt kịp những đối thủ đã xây dựng sản phẩm xoay quanh công nghệ số ngay từ đầu.
Chuyển đổi xe điện làm tăng áp lực chi phí
Thế mạnh lâu đời của các hãng Đức nằm ở động cơ xăng và diesel, kỹ thuật cơ khí chính xác cùng quy trình sản xuất quy mô lớn. Nhưng xe điện đòi hỏi một bộ năng lực khác: pin, phần mềm, hệ điều hành, kết nối và khả năng sản xuất với giá thành cạnh tranh.
Các tập đoàn phải rót hàng tỷ euro vào công nghệ mới trong khi vẫn duy trì những dòng xe động cơ đốt trong để phục vụ khách hàng hiện tại. Hai mô hình sản xuất cùng tồn tại khiến khoản đầu tư và chi phí vận hành tăng lên, trong lúc doanh số ở một số thị trường chủ chốt đang yếu đi.
Vì vậy, bài toán không đơn giản là thay động cơ xăng bằng mô-tơ điện. Hãng xe cần làm chủ cả hệ sinh thái sản phẩm, từ pin và phần mềm đến dịch vụ kết nối.
Nếu chi phí cao hơn đối thủ mà trải nghiệm công nghệ không tạo khác biệt, một chiếc xe được chế tạo tốt vẫn có thể khó thuyết phục người mua.
Sản xuất tại Đức ngày càng đắt
Chi phí nhân công, năng lượng, thuế, thủ tục hành chính và đầu tư nhà máy tạo thêm sức ép lên hoạt động sản xuất trong nước. Khi các đối thủ có thể cung cấp công nghệ tương đương với giá thấp hơn, lợi thế về chất lượng và danh tiếng thương hiệu không phải lúc nào cũng đủ để bảo vệ thị phần.
Khoảng cách về chi phí còn ảnh hưởng đến quyết định đặt nhà máy và phân bổ vốn. Các hãng phải cân nhắc nơi sản xuất, tốc độ đầu tư và cách tổ chức lại dây chuyền để giữ khả năng cạnh tranh. Những quyết định này có thể tác động trực tiếp đến lao động và các doanh nghiệp phụ trợ tại Đức.
Lợi nhuận giảm lan tới chuỗi cung ứng
Trong nửa đầu năm 2026, lợi nhuận của các tập đoàn ô tô Đức giảm khoảng 19%, còn biên lợi nhuận thu hẹp từ 5,5% xuống 4,6%. Khi nguồn lực tài chính bị bó hẹp, doanh nghiệp có thể phải xem xét lại kế hoạch đầu tư, cắt giảm chi phí và điều chỉnh nhân sự.
Tác động không dừng ở các nhà máy lắp ráp. Hàng nghìn doanh nghiệp cung cấp linh kiện, máy móc, vận tải và dịch vụ hậu cần phụ thuộc vào đơn hàng từ Volkswagen, Mercedes-Benz, BMW cùng các nhà sản xuất khác. Nếu các hãng lớn giảm sản lượng hoặc trì hoãn dự án, sức ép có thể truyền dọc chuỗi cung ứng.
Xe điện cũng làm thay đổi nhu cầu lao động. Hệ thống truyền động điện có ít chi tiết cơ khí hơn động cơ đốt trong, khiến một số công việc truyền thống có nguy cơ thu hẹp. Cùng lúc, nhu cầu về chuyên môn phần mềm và công nghệ pin tăng lên, buộc doanh nghiệp và người lao động phải thích nghi với cơ cấu kỹ năng mới.
Xe điện vẫn mở ra cơ hội
Những con số tích cực từ thị trường xe điện cho thấy ngành ô tô Đức chưa hết cơ hội.
Tháng 9/2026, số xe điện chạy pin đăng ký mới tại Đức tăng khoảng 95% so với cùng kỳ năm trước.
Mercedes-Benz cũng ghi nhận doanh số xe thuần điện toàn cầu trong quý III tăng 61%, lên 68.400 chiếc.
Đà tăng này cho thấy nhu cầu vẫn có thể mở rộng khi sản phẩm phù hợp với thị hiếu và thị trường.
Tuy nhiên, kết quả của một dòng xe hay một quý kinh doanh chưa thể xóa đi những vấn đề cơ cấu về chi phí, sức cạnh tranh tại Trung Quốc và tốc độ phát triển công nghệ.
Ngành ô tô Đức vì thế đang đứng trước một cuộc chuyển đổi sâu rộng, chứ không đơn thuần trải qua một đợt giảm doanh số nhất thời.
Khả năng giữ vị thế sẽ phụ thuộc vào việc các hãng có thể phát triển xe điện và phần mềm đủ nhanh, kiểm soát chi phí sản xuất và duy trì sức hút tại những thị trường lớn hay không.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: EY
