Dù tỉ lệ chấp nhận gần như bằng không, hàng trăm hồ sơ xin tị nạn của người Việt vẫn được nộp tại Đức mỗi năm. Điều này đặt ra câu hỏi về động cơ thực sự đằng sau làn sóng di cư này.

Vì sao người Việt vẫn nộp đơn xin tị nạn tại Đức dù tỉ lệ chấp nhận gần như bằng không?

Ảnh minh họa AI - © Báo điện tử TIN TỨC VIỆT ĐỨC

Tỉ lệ chấp nhận tị nạn gần như bằng không

Theo số liệu cập nhật từ Cơ quan Liên bang về Di trú và Người tị nạn Đức (BAMF), trong hai tháng đầu năm 2026 đã có 308 hồ sơ xin tị nạn của công dân Việt Nam được nộp tại Đức. Tuy nhiên, không có trường hợp nào được công nhận quy chế bảo vệ hoặc cấp quy chế tị nạn. Con số này đặt ra một câu hỏi đáng chú ý về lý do đằng sau việc người Việt vẫn tiếp tục nộp đơn.

Việt Nam không phải quốc gia "sản sinh tị nạn"

Luật tị nạn Đức dựa trên Công ước Geneva về người tị nạn và Luật tị nạn Đức (Asylgesetz). Một người chỉ được cấp quy chế tị nạn khi họ bị truy bức chính trị, bị đe dọa tính mạng hoặc có nguy cơ chiến tranh, tra tấn, đàn áp nghiêm trọng. Việt Nam hiện không có chiến tranh và không nằm trong danh sách các quốc gia có dòng người tị nạn lớn. Vì vậy, phần lớn hồ sơ từ Việt Nam không đáp ứng các tiêu chuẩn pháp lý này.

Đa phần là di cư kinh tế

Trong nhiều trường hợp, người Việt đến châu Âu với mục tiêu tìm việc làm và kiếm thu nhập cao hơn để gửi về gia đình. Đây được coi là di cư kinh tế, không phải tị nạn chính trị theo định nghĩa của luật pháp quốc tế và Đức. Tuy nhiên, khi bị bắt giữ hoặc không có giấy tờ hợp pháp, một số người lựa chọn nộp đơn xin tị nạn. Đây là cách duy nhất để họ có thể ở lại hợp pháp tạm thời, đồng thời hồ sơ của họ sẽ được xem xét trước khi có khả năng bị trục xuất.

Mạng lưới di cư bất hợp pháp

Một yếu tố quan trọng khác thường được nhắc đến trong các báo cáo của cảnh sát và báo chí châu Âu là sự tồn tại của các đường dây đưa người bất hợp pháp. Những tuyến đường phổ biến thường bao gồm Việt Nam, sau đó qua Nga hoặc Belarus, tiếp đến Đông Âu, rồi cuối cùng là Đức, Pháp hoặc Anh. Một lộ trình khác có thể là từ Việt Nam sang Trung Quốc, rồi qua Nga để vào châu Âu.

Nhiều người phải trả từ 10.000 đến 40.000 euro cho toàn bộ hành trình này. Khi đến châu Âu, họ thường làm việc trong các lĩnh vực như nhà hàng, tiệm nail, tiệm làm tóc, tiệm massage, và đáng tiếc là cả trồng cần sa bất hợp pháp trong một số vụ án tại Anh.

Lý do người Việt vẫn nộp đơn tị nạn

Có ba lý do chính giải thích vì sao người Việt vẫn tiếp tục nộp đơn xin tị nạn tại Đức, mặc dù biết tỉ lệ thành công rất thấp:

  • Kéo dài thời gian ở lại: Khi một người nộp đơn tị nạn, họ không thể bị trục xuất ngay lập tức mà phải chờ quy trình xét duyệt. Quá trình này có thể kéo dài từ vài tháng đến vài năm, tạo cơ hội cho họ sinh sống và làm việc tạm thời.

  • Có quyền cư trú tạm thời và hỗ trợ: Trong thời gian chờ xét hồ sơ, người nộp đơn tị nạn thường nhận được "Aufenthaltsgestattung" (giấy phép cư trú tạm thời). Kèm theo đó là chỗ ở và các khoản trợ cấp cơ bản để trang trải cuộc sống.

  • Hy vọng có trường hợp ngoại lệ: Một số người vẫn hy vọng hồ sơ của họ sẽ được chấp nhận vì các lý do nhân đạo đặc biệt, như bệnh nặng, không thể trục xuất vì những lý do pháp lý phức tạp, hoặc họ đã kết hôn và có con tại Đức. Những trường hợp này đôi khi có thể dẫn đến việc được cấp quyền lưu trú.

Nghịch lý của hệ thống tị nạn Đức

Hệ thống tị nạn được thiết kế để bảo vệ nạn nhân chiến tranh và những người bị đàn áp chính trị nghiêm trọng. Tuy nhiên, trong thực tế, nó cũng trở thành một con đường tạm thời cho nhiều dạng di cư khác, đặc biệt là di cư kinh tế. Vì vậy, trong các thống kê của Đức, chúng ta thường thấy những quốc gia như Việt Nam, Georgia hay các nước thuộc khu vực Balkan có nhiều đơn xin tị nạn, nhưng tỉ lệ chấp nhận lại cực kỳ thấp.

Điều này phản ánh một nghịch lý của hệ thống, khi mà mục đích nhân đạo ban đầu bị lạm dụng cho các mục đích kinh tế. Tình trạng này đặt ra thách thức cho các nhà hoạch định chính sách trong việc cân bằng giữa sự nhân đạo và việc quản lý di cư.

Xu hướng và mạng lưới di cư

Theo các báo cáo của BAMF, số đơn tị nạn từ Việt Nam tuy không lớn nhưng lại khá ổn định qua nhiều năm. Điều này phản ánh một thực tế rằng cộng đồng người Việt tại châu Âu đã hình thành các mạng lưới di cư riêng biệt. Dòng người di chuyển không hoàn toàn phụ thuộc vào các cuộc chiến tranh hay khủng hoảng chính trị lớn, mà chịu ảnh hưởng từ các yếu tố kinh tế và xã hội.

Sự ổn định của các hồ sơ này cho thấy một mô hình di cư đã được thiết lập, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các quốc gia để quản lý hiệu quả vấn đề di cư bất hợp pháp và hỗ trợ những người có nhu cầu thực sự.

Vũ Bình Minh ©Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

 

 


Báo TINTUCVIETDUC - Trang tiếng Việt nhiều người xem nhất tại Đức

- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -

TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC