Có một câu hỏi chạm đúng vào nỗi đau mà nhiều bậc làm cha làm mẹ Việt thường né tránh: Chúng ta đang nuôi dạy con vì tương lai thực sự của trẻ, hay chỉ đang cố gồng lên để bản thân không thấy lép vế trước xã hội?
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Thấy con nhà người ta đi học đàn piano, mình cũng vội vã đăng ký.
Thấy bạn cùng lớp của con chuyển sang trường quốc tế, mình cũng bấm bụng vay mượn khắp nơi.
Thấy người ta dắt con đi du lịch nước ngoài, mình bỗng giật mình lo sợ nếu chỉ đưa con về quê chơi thì con sẽ bị coi là thiệt thòi.
Cứ thế, những người làm cha làm mẹ lại tiếp tục vắt kiệt sức lao động. Họ làm thêm giờ, thắt lưng buộc bụng, gom góp từng đồng để mua cho con những thứ vượt quá xa tầm tay tài chính của gia đình.
Khi tình yêu bị pha trộn bởi nỗi sợ thua kém
Chẳng ai có quyền trách cứ cha mẹ khi họ muốn dành những điều tốt đẹp nhất cho giọt máu của mình. Nếu gia đình thực sự dư dả, việc đầu tư cho con học golf, luyện đàn hay vi vu khắp thế giới là điều hoàn toàn bình thường.
Thế nhưng, bi kịch thường bắt đầu khi ví tiền đã cạn kiệt, mà lòng tự trọng của người lớn vẫn không chịu buông lơi.
Khi mỗi lựa chọn dành cho con không còn xuất phát từ nhu cầu thực sự của đứa trẻ, mà lại đến từ câu hỏi dằn dặt: "Người ngoài sẽ nhìn vào ra sao nếu con mình không có?"
Vào khoảnh khắc đó, thứ mà cha mẹ bỏ tiền ra mua chưa chắc đã là tương lai của con. Đó thực chất chỉ là một liều thuốc trấn an tinh thần tạm thời, giúp họ tự gạt đi cảm giác yếu thế trước bạn bè hay đồng nghiệp.
Nhưng liệu những đứa trẻ có thấu hiểu được nỗi lòng ấy? Phần lớn chúng chỉ đơn thuần đón nhận những chiều chuộng đó như một lẽ tự nhiên. Trẻ quen với việc mọi mong muốn đều được đáp ứng tức thì, mà chẳng hề hay biết đằng sau đó là bao đêm cha mẹ thao thức trằn trọc tính toán từng khoản nợ.
Cho con nhiều nhưng quên mất dạy con trân trọng
Con cái hoàn toàn xứng đáng được tận hưởng những điều tuyệt vời nhất. Tuy nhiên, nếu chỉ biết cho đi mà không dạy con cách trân trọng, mọi sự bù đắp đều có thể biến thành mầm mầm của sự đòi hỏi vô độ.
Trẻ nhỏ cần phải hiểu rằng một chuyến nghỉ dưỡng xa hoa không phải là điều nghiễm nhiên. Một khóa học đắt đỏ là mồ hôi, công sức của cả gia đình. Dù là một bữa ăn ngon, chiếc điện thoại đời mới hay bộ quần áo đắt tiền, tất cả đều phải đánh đổi bằng vô số giờ lao động vất vả của cha mẹ.
Khi hiểu được giá trị của lao động, trẻ mới biết trân trọng những gì mình đang nắm giữ. Ngược lại, nếu bị tước đi cơ hội được thấu hiểu, trẻ sẽ dễ dàng lớn lên với tư duy ích kỷ: mọi thứ nghiễm nhiên thuộc về mình và người khác có nghĩa vụ phải phục vụ mình.
Đó mới chính là mối nguy hại lớn nhất. Vấn đề không nằm ở việc con thích đồ hiệu hay mong muốn đi chơi xa, mà nằm ở chỗ con chưa từng được học cách trân trọng những giọt mồ hôi của đấng sinh thành.
Tiền bạc có thể mua trải nghiệm nhưng không mua được bản lĩnh
Chúng ta không thể che chở cho con suốt cả cuộc đời, càng không thể dùng tiền để san phẳng mọi khúc khuỷu trên con đường bước vào đời của trẻ.
Hành trang thực sự mà một đứa trẻ mang theo khi trưởng thành không phải là danh sách dài những khóa học kỹ năng đắt đỏ hay những chuyến đi sang chảnh. Điều giúp chúng đứng vững chính là năng lực tự lập, tư duy quản lý tài chính, sự dũng cảm đối mặt với nghịch cảnh và khả năng tự đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã.
Một đứa trẻ từng chứng kiến cha mẹ miệt mài làm việc với tinh thần lạc quan sẽ có sức đề kháng tâm lý mạnh mẽ hơn nhiều so với một đứa trẻ được bao bọc trong nhung lụa nhưng thiếu vắng sự sẻ chia.
Sống trong một gia đình chưa giàu có hoàn toàn không phải là điều đáng xấu hổ. Cha mẹ lao động chân chính, nuôi dạy con trong đúng khả năng của mình đã là một điều cực kỳ đáng tự hào.
Trả lại sự hồn nhiên cho con và sự thanh thản cho cha mẹ
Mục đích cốt lõi của việc nuôi dạy con là chuẩn bị cho trẻ đủ vững vàng để bước ra đời. Đó tuyệt nhiên không phải là màn trình diễn một cuộc sống xa hoa giả tạo để nhận lấy những lời tán thưởng hời hợt từ người xung quanh.
Đôi khi, cách yêu thương văn minh nhất không phải là đáp ứng tất cả, mà là cho con vừa đủ, đúng lúc và hướng dẫn con thấu hiểu giá trị của những gì mình đang có.
Bởi lẽ, nếu đứa trẻ quen sống như một cậu ấm, cô chiêu trước khi kịp trưởng thành, thì phía sau lưng chúng sẽ luôn là hình bóng gầy guộc của cha mẹ đang gánh chịu cái giá rất đắt cho sự sĩ diện hão huyền.
Đã đến lúc mỗi chúng ta nên tự hỏi bản thân:
"Chúng ta đang cho con những gì con thực sự cần, hay chỉ đang vung tiền vì sợ con thua kém bạn bè?".
Khi tìm được lời giải đáp chân thành cho câu hỏi ấy, cha mẹ sẽ trút bỏ được gánh nặng để sống thanh thản hơn, và những đứa trẻ cũng sẽ có cơ hội lớn lên một cách tử tế, biết trân trọng giá trị bản thân thay vì suốt đời mải mê so sánh với người khác.
Thu Hương
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
