Trong cơn bế tắc, Tehran có thể chọn phương án phong tỏa eo biển Hormuz như một lá bài cuối cùng để gây sức ép. Tuy nhiên, đây được coi là một "hạ sách" và là dấu hiệu của sự tuyệt vọng hơn là một chiến lược hiệu quả.
Eo biển Hormuz không thuộc quyền sở hữu riêng biệt của bất kỳ quốc gia nào, kể cả Iran. Đây là con đường thủy duy nhất và không thể thay thế để tám quốc gia trong khu vực vùng Vịnh tiếp cận với các vùng biển quốc tế. Tầm vóc của nó vượt xa khỏi biên giới khu vực, trở thành một trong những điểm nghẽn giao thông hàng hải quan trọng nhất hành tinh.
Tầm quan trọng chiến lược của eo biển Hormuz
Đối với nền kinh tế toàn cầu, Hormuz đóng vai trò như một yết hầu năng lượng không thể bị tắc nghẽn. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây cũng sẽ ngay lập tức gây ra những cú sốc về giá dầu, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng tỷ người. Chính vì thế, việc duy trì sự lưu thông tự do tại eo biển này là ưu tiên hàng đầu của mọi cường quốc.
Thế trận địa chính trị và sự can thiệp của các cường quốc
Nếu Iran cố tình khống chế Hormuz theo ý đồ riêng, họ sẽ ngay lập tức đối mặt với sự phản ứng quyết liệt từ cộng đồng quốc tế. Không chỉ các nước láng giềng bị tổn hại, mà cả những nền kinh tế lớn phụ thuộc vào dầu thô nhập khẩu cũng sẽ không ngồi yên. Đặc biệt, các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc sẽ rơi vào tình thế cực kỳ nguy hiểm.
Mỹ và Israel luôn theo dõi sát sao mọi động thái của Iran tại khu vực nhạy cảm này. Dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Donald Trump, Washington sẵn sàng đóng vai trò bảo trợ an ninh cho các đồng minh vùng Vịnh. Sự hiện diện quân sự của Mỹ tại đây không chỉ để bảo vệ dòng chảy dầu mỏ mà còn nhằm kìm chế tham vọng bành trướng của Tehran.
Trong khi đó, Nga đang đứng trước nguy cơ mất đi một đồng minh chiến lược và một tiền đồn cung cấp vũ khí quan trọng. Nếu Iran suy yếu, tầm ảnh hưởng của Moscow tại Trung Đông sẽ bị thu hẹp đáng kể. Tuy nhiên, hiện tại Nga chỉ dừng lại ở vai trò ủng hộ từ xa và chưa đủ tiềm lực để can thiệp quân sự trực tiếp vào khu vực này.
Bản đồ mô tả eo biển Hormuz, tuyến đường thủy chiến lược nằm ở phía nam Iran và có vai trò sống còn đối với hàng hải quốc tế.
Nỗi lo của Trung Quốc và sự mơ hồ về năng lực quân sự
Trung Quốc đang theo dõi tình hình vùng Vịnh với sự lo ngại sâu sắc về một cuộc chiến kéo dài. Nếu nguồn cung dầu thô bị đứt gãy, nền kinh tế của Bắc Kinh chắc chắn sẽ rơi vào tình trạng lao đao. Mọi khoản đầu tư khổng lồ mà Trung Quốc đã đổ vào Iran và các nước vùng Vịnh bấy lâu nay có nguy cơ tan thành mây khói.
Về phía Iran, mặc dù luôn thể hiện thái độ cứng rắn, nhưng tiềm lực quân sự thực tế của quốc gia này vẫn là một dấu hỏi lớn. Tehran bị nghi ngờ đang ngấm ngầm phối hợp với Nga để phát triển vũ khí hạt nhân và nuôi dưỡng các tổ chức vũ trang. Tuy nhiên, những nỗ lực này dường như chưa đủ tạo ra áp lực răn đe thực sự nếu một cuộc xung đột quy mô lớn nổ ra.
Canh bạc cuối cùng và kịch bản sụp đổ
Các đòn trừng phạt kinh tế tàn khốc từ Mỹ và Israel đang đẩy chính quyền Iran vào thế chân tường. Trong cơn bế tắc, Tehran có thể chọn phương án phong tỏa eo biển Hormuz như một lá bài cuối cùng để gây sức ép. Tuy nhiên, đây được coi là một "hạ sách" và là dấu hiệu của sự tuyệt vọng hơn là một chiến lược hiệu quả.
Việc phong tỏa eo biển Hormuz sẽ dẫn đến những hệ quả nghiêm trọng cho chính Iran:
- Tạo ra một liên minh quân sự và kinh tế toàn cầu chống lại Iran ngay lập tức.
- Khiến các đồng minh như Trung Quốc không thể tiếp tục che chở do quyền lợi kinh tế bị xâm phạm.
- Đẩy nhanh quá trình sụp đổ của chế độ cầm quyền do sự cô lập hoàn toàn về mọi mặt.
- Mất đi nguồn thu duy nhất từ xuất khẩu dầu mỏ, vốn đã bị hạn chế bởi các lệnh trừng phạt.
Mỹ và các đồng minh đã lường trước kịch bản này và coi đây là cơ hội để thay đổi hoàn toàn cục diện chính trị tại Iran. Một khi Hormuz bị tê liệt, mọi quốc gia bị tổn hại sẽ buộc phải đứng về phía Mỹ để giải tỏa nút thắt. Khi đó, sự bất lực của Nga và sự rút lui của Trung Quốc sẽ khiến Iran không còn đường lui và đối mặt với sự sụp đổ khó tránh khỏi.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
