Ukraine lần đầu giành lại lãnh thổ sau gần ba năm giao tranh với quân xâm lược Nga

Điểm tin thế giới 09 May 2026

Kể từ mùa hè năm 2023, quân đội Nga hầu như liên tục duy trì đà tiến quân và mở rộng vùng kiểm soát tại Ukraine. Tuy nhiên, xu hướng này đã bắt đầu thay đổi rõ rệt trong những tháng gần đây. Hiện tại, lực lượng phòng thủ của Kyiv không chỉ đứng vững mà còn bắt đầu giành lại được những phần lãnh thổ quan trọng.

Bước ngoặt trên chiến trường tháng Tư

Dựa trên các phân tích dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ, quân đội Nga đã chịu tổn thất ròng về lãnh thổ trong tháng Tư vừa qua. Đây là một diễn biến đáng chú ý vì đây là lần đầu tiên sau khoảng ba năm, Nga mất quyền kiểm soát diện tích đất đai lớn hơn số đất họ chiếm được.

Tổng cộng, quân đội Nga đã mất quyền kiểm soát khoảng 120 kilomet vuông lãnh thổ tại Ukraine trong vòng một tháng. Điều này đồng nghĩa với việc phía Ukraine đã giành lại được khoảng 0,02% diện tích đất nước. Mặc dù con số này có vẻ khiêm tốn, nhưng nó phản ánh sự thay đổi lớn về thế trận trên mặt trận.

1 Ukraine Lan Dau Gianh Lai Lanh Tho Sau Gan Ba Nam Giao Tranh Voi Quan Xam Luoc Nga

Ảnh: Một binh sĩ thuộc Lữ đoàn 154 của Lực lượng Vũ trang Ukraine tại vùng Zaporizhzhia. (REUTERS)

Những khu vực Ukraine giành lại quyền kiểm soát

Dữ liệu của ISW cho thấy quân đội Ukraine đã tổ chức tấn công và tiến lên tại nhiều đoạn khác nhau dọc theo chiến tuyến dài hàng nghìn kilomet. Các nỗ lực giải phóng lãnh thổ đạt được kết quả đồng đều tại ba khu vực chiến lược ở miền đông và miền nam. Cụ thể, diện tích mà Ukraine giành lại được phân bổ như sau:

Tại vùng Zaporizhzhia, các đơn vị Ukraine đã tái chiếm khoảng 40 kilomet vuông.
Ở mặt trận Kharkiv, lực lượng phòng thủ cũng giành lại thêm 40 kilomet vuông đất đai.
Tại khu vực Donetsk đầy khói lửa, thêm 40 kilomet vuông nữa đã thuộc về quyền kiểm soát của phía Kyiv.

Mặc dù ghi nhận những tổn thất chung, Nga vẫn cố gắng duy trì sức ép và tiến quân tại một số điểm cụ thể. Đáng chú ý nhất là khu vực xung quanh thành phố Kramatorsk thuộc vùng Donetsk, nơi giao tranh vẫn diễn ra vô cùng quyết liệt.

Tâm điểm Kostjantyniwka và vành đai phòng thủ

Thành phố Kostjantyniwka dự kiến sẽ trở thành mục tiêu trọng yếu trong những tuần tới. Đây là điểm cực nam của hệ thống phòng thủ kiên cố mà Ukraine đã dày công xây dựng tại vùng Donbass. Nếu phá vỡ được chốt chặn này, Nga có thể mở ra con đường tiến vào những vùng đất trống trải phía sau.

Đại tá Markus Reisner chia sẻ với ntv rằng mục tiêu của Nga là vượt qua trục phòng thủ nối liền Slowjansk, Kramatorsk và Kostjantyniwka. Hiện tại, các lực lượng của Nga đã chiếm được khoảng một phần tư diện tích thành phố Kostjantyniwka. Tuy nhiên, tốc độ tiến quân của họ đang gặp phải sự kháng cự dữ dội từ phía Ukraine.

Đà tiến quân của Nga suy giảm liên tục

Hiện tại, Nga vẫn đang chiếm đóng hơn 19% lãnh thổ Ukraine, bao gồm bán đảo Crimea và các khu vực tại Donetsk và Luhansk. Phần lớn diện tích này đã bị kiểm soát từ trước cuộc xung đột toàn diện hoặc trong những tuần đầu tiên sau khi chiến sự bùng nổ vào năm 2022. Dù vậy, dữ liệu cho thấy khả năng đánh chiếm thêm đất đai của Nga đang giảm sút nghiêm trọng.

Tốc độ tiến quân của Moscow đã liên tục chậm lại trong suốt những tháng đầu năm 2025. Sự sụt giảm này được thể hiện qua các con số thống kê cụ thể về diện tích chiếm đóng mới. Theo phân tích, đà tiến của quân đội Nga qua các tháng được ghi nhận như sau:

Trong tháng Một, Nga đã chiếm được 319 kilomet vuông.
Đến tháng Hai, con số này giảm mạnh xuống còn 123 kilomet vuông.
Trong tháng Ba, diện tích chiếm được chỉ còn vỏn vẹn 23 kilomet vuông trước khi ghi nhận mức tăng trưởng âm vào tháng Tư.

Nguyên nhân dẫn đến sự đình trệ của quân đội Nga

Theo ISW, sự kết hợp giữa các đợt phản công hiệu quả của Ukraine và những khó khăn về kỹ thuật của Nga đã tạo ra cục diện hiện tại. Một trong những vấn đề lớn nhất mà quân đội Nga phải đối mặt là sự đứt gãy trong hệ thống thông tin liên lạc. Những trở ngại này đã làm trầm trọng thêm các yếu kém vốn có trong cấu trúc chỉ huy của Nga.

Bên cạnh đó, các yếu tố về công nghệ và môi trường cũng đóng vai trò then chốt trong việc làm chậm bước tiến của các đơn vị mặt đất. Những rào cản chính bao gồm:

Việc công ty SpaceX chặn quyền truy cập dịch vụ vệ tinh Starlink đối với quân đội Nga từ tháng 2 năm 2026.
Sự hạn chế của chính quyền Nga đối với việc sử dụng dịch vụ nhắn tin trực tuyến Telegram trong quân đội.
Tình trạng bùn lầy xuất hiện do băng tan và mưa lớn, khiến các phương tiện quân sự hạng nặng khó di chuyển.

Theo NTV