Một gói trừng phạt mới đã vượt qua rào cản đầu tiên tại Quốc hội Mỹ. Cuộc bỏ phiếu kết thúc với tỷ lệ áp đảo: 86 thượng nghị sĩ tán thành, chỉ 11 người phản đối.
Có thể nhìn thấy Tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ ở Washington dưới bầu trời xanh. Tom Brenner/AP/dpa
Dự luật mang tên cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, người từng là đồng minh thân cận của Tổng thống Donald Trump và đã khởi xướng sáng kiến này từ năm ngoái. Ông qua đời trước khi chứng kiến nó được thông qua. Những đồng nghiệp ở lại đã nỗ lực đưa nó về đích.
Nhưng cuộc chiến pháp lý chưa kết thúc. Dự luật vẫn cần Hạ viện bỏ phiếu. Và với lịch nghỉ hiện tại, phải đến tháng 9, mọi thứ mới có thể tiến triển tiếp.
Tổng thống Mỹ Trump sẽ gặp Tổng thống Ukraine Zelenskyy tại Nhà Trắng ở Washington vào ngày 28 tháng 7 năm 2026. Một trong những chủ đề được thảo luận tại cuộc gặp là việc tăng cường hỗ trợ cho Ukraine. Tài khoản mạng xã hội của Zelensky/Anadolu qua Getty Images
Không chỉ nhắm vào Nga
Điểm khác biệt lớn nhất của dự luật lần này nằm ở cách tiếp cận. Thay vì chỉ trừng phạt trực diện các chính trị gia hay doanh nghiệp Nga, nó mở rộng vòng vây sang những bên thứ ba.
Cụ thể, nó trao cho Tổng thống Trump quyền áp đặt thuế quan bổ sung lên đến 100% đối với 5 nước nhập khẩu năng lượng Nga nhiều nhất trong vòng 12 tháng trước khi luật có hiệu lực. Danh sách này sẽ được cập nhật mỗi 180 ngày.
Con số 5 quốc gia cũng áp dụng cho nhóm bị cáo buộc hỗ trợ Nga lách các lệnh trừng phạt về năng lượng. Mức thuế có thể giảm nếu quốc gia đó chứng minh được nỗ lực cắt giảm phụ thuộc vào dầu khí Nga.
Đòn gián tiếp vào Trung Quốc và Ấn Độ?
Câu hỏi lập tức được đặt ra: ai sẽ nằm trong danh sách? Trung Quốc và Ấn Độ, hai khách hàng khổng lồ của dầu thô Nga, chắc chắn là những cái tên đầu tiên xuất hiện.
Trước đây, ông Trump từng tránh gây sức ép với Bắc Kinh về vấn đề năng lượng Nga. Nhưng với Ấn Độ, ông đã áp mức thuế 25% vì nước này tiếp tục mua dầu từ Moskva. Dự luật mới có thể đẩy căng thẳng thương mại lên một nấc thang hoàn toàn khác.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Richard Blumenthal trấn an rằng các đồng minh châu Âu sẽ không bị ảnh hưởng. Đây có thể là tín hiệu Washington muốn hàn gắn quan hệ xuyên Đại Tây Dương sau những rạn nứt thời gian qua.
Lối thoát cho khí đốt
Dự luật có một ngoại lệ đáng chú ý. Những quốc gia nhập khẩu dưới 15% tổng lượng khí đốt xuất khẩu của Nga trong 12 tháng và đang tích cực giảm mua sẽ không bị áp thuế.
Điều khoản này dường như được thiết kế để bảo vệ các nước châu Âu vốn vẫn phụ thuộc một phần vào khí đốt Nga, đồng thời tạo động lực để họ đa dạng hóa nguồn cung.
Một điểm bổ sung khác: phiên bản cập nhật sau thỏa thuận lưỡng đảng tại Thượng viện còn tạo khuôn khổ kéo dài các biện pháp trừng phạt Iran đến năm 2031.
Khoảnh khắc đoàn kết hiếm hoi
Cuộc tranh luận trước bỏ phiếu chứng kiến những tuyên bố mạnh mẽ từ cả hai đảng. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Katie Britt tuyên bố: "Hôm nay chúng ta đoàn kết để cho thấy rằng chúng ta sẽ khóa chặt nguồn tài chính của Putin."
Thượng nghị sĩ Dân chủ Richard Blumenthal gửi thông điệp trực diện tới Điện Kremlin: "Hôm nay chúng ta nói với Vladimir Putin: Ông sẽ không chinh phục được Ukraine."
Dự luật từng bị đình trệ kéo dài. Nhưng sau khi ông Graham qua đời, mọi thứ được thúc đẩy nhanh chóng. Thỏa thuận cuối cùng đạt được vào tuần trước, trùng thời điểm Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyj thăm Washington và các hoạt động tưởng niệm cố thượng nghị sĩ diễn ra.
Ghế Thượng viện của ông Graham hiện do em gái ông, bà Darline Graham, đảm nhiệm. Bà cùng một số thượng nghị sĩ Dân chủ tiếp tục đồng hành thúc đẩy dự luật.
Tổng thống Trump, người từng bị chỉ trích là chưa đủ cứng rắn với Putin, đã bày tỏ ủng hộ sáng kiến này.
Bài toán năng lượng chưa có lời giải
Cần nhớ rằng trong những tháng gần đây, chính quyền Mỹ từng tạm đình chỉ một số lệnh trừng phạt dầu mỏ Nga. Lý do: lo ngại giá năng lượng toàn cầu tăng vọt sau khi eo biển Hormuz bị phong tỏa vì cuộc chiến tại Iran.
Giờ đây, với dự luật mới, Washington dường như muốn gửi đi một tín hiệu khác: sự kiên nhẫn đã cạn. Nhưng liệu việc đe dọa áp thuế 100% lên những nước mua dầu Nga có thực sự khả thi về mặt kinh tế và chính trị?
Dự luật sẽ còn phải đối mặt với thực tế khắc nghiệt tại Hạ viện. Và ngay cả khi được thông qua, hiệu ứng của nó phụ thuộc hoàn toàn vào việc Tổng thống Trump có thực sự vung "cây gậy thuế quan" này hay không. Một quyết định có thể định hình lại bản đồ thương mại năng lượng toàn cầu trong những năm tới.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Nguồn DPA/Focus
Ý kiến bạn đọc