Khoảng 1,4 triệu người tại Đức đã nhận trợ cấp cơ bản dành cho người tìm việc trong ít nhất 5 năm. Trong số này, công dân nước ngoài chiếm 37,8%, còn khoảng 200.000 người dưới 25 tuổi. Những con số đặt ra câu hỏi về hiệu quả hội nhập việc làm và tính bền vững của hệ thống an sinh xã hội Đức, đồng thời làm dấy lên tranh luận về cách ngăn chặn tình trạng gian lận trợ cấp.
Khoảng 1,4 triệu người tại Đức đã nhận trợ cấp cơ bản dành cho người tìm việc trong ít nhất 5 năm. Trong nhóm này, 62,2% là công dân Đức và 37,8% là người nước ngoài. Có khoảng 200.000 người dưới 25 tuổi.
Đây không chỉ là những con số thống kê. Đằng sau đó là câu chuyện về việc làm, kỹ năng, sức khỏe, gia đình và cả trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với hệ thống an sinh.

Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Nhận trợ cấp dài hạn không đồng nghĩa với lười biếng
Việc nhận trợ cấp trong nhiều năm không thể tự động bị coi là lười biếng hay cố tình sống dựa vào nhà nước. Nhiều người gặp rào cản thực sự khi tìm việc: thiếu bằng cấp, chưa đủ khả năng tiếng Đức, có vấn đề sức khỏe hoặc phải chăm sóc người thân.
Cũng có những người vẫn đi làm nhưng thu nhập quá thấp. Nếu đáp ứng điều kiện theo quy định, họ vẫn có thể nhận thêm hỗ trợ. Mỗi trường hợp có hoàn cảnh riêng, nên không thể chỉ dựa vào số năm nhận trợ cấp để đánh giá tất cả.
Quyền lợi phải đi cùng trách nhiệm
Tiền trợ cấp đến từ ngân sách công. Nguồn tiền này được duy trì bởi thuế và sự đóng góp của toàn xã hội.
Trong khi đó, nhiều người vẫn làm việc từ sáng đến tối, đóng thuế, đóng bảo hiểm và chắt chiu từng đồng để trả tiền nhà, nuôi con. Vì vậy, giúp đỡ người thực sự khó khăn là cần thiết. Nhưng bảo đảm sự công bằng với những người đang lao động cũng quan trọng không kém.
Làm chui và gian lận trợ cấp là vấn đề riêng
Điều đáng quan tâm là hành vi cố tình lợi dụng trợ cấp, đặc biệt là làm chui. Cần nói rõ: đang nhận trợ cấp không có nghĩa là bị cấm đi làm. Một người vẫn có thể làm việc hợp pháp và nhận thêm hỗ trợ nếu đáp ứng điều kiện.
Tuy nhiên, thu nhập phải được khai báo theo quy định. Nếu cố tình giấu thu nhập, vừa làm chui vừa nhận trợ cấp không đúng điều kiện, người vi phạm có thể phải hoàn trả tiền và đối mặt với hậu quả pháp lý tùy trường hợp.
Chủ sử dụng lao động cũng có thể bị xử lý nếu vi phạm quy định về lao động, thuế hoặc bảo hiểm xã hội. Không nên đánh đồng người vừa làm vừa nhận hỗ trợ hợp pháp với người cố tình che giấu thu nhập để trục lợi.
Không lấy quốc tịch làm thước đo
Thực tế, rất nhiều người Việt tại Đức đã làm việc chăm chỉ suốt hàng chục năm. Họ đi làm thuê, mở cửa hàng, kinh doanh nhỏ, đóng thuế, đóng bảo hiểm và tự lo cho gia đình.
Có người làm việc từ sáng sớm đến tối muộn. Có người vừa đi làm vừa chăm con, dành dụm từng đồng để mua nhà, lo cho con cái học hành và phụng dưỡng cha mẹ.
Tất nhiên, cũng có những gia đình gặp khó khăn và cần đến trợ cấp. Nếu đủ điều kiện theo pháp luật, việc nhận hỗ trợ không có gì đáng xấu hổ. Điều quan trọng là không thể vì một vài trường hợp mà đánh đồng cả cộng đồng, cũng không thể lấy quốc tịch làm thước đo để đánh giá một con người.
Trợ cấp nên là điểm tựa, không phải cái cớ
Một xã hội tốt không phải là xã hội bỏ mặc người gặp khó khăn. Nhưng nó cũng không thể để người có khả năng lao động cố tình sống dựa vào tiền hỗ trợ của người khác.
Người thực sự cần giúp đỡ phải được bảo vệ. Người có khả năng lao động cần thực hiện nghĩa vụ của mình. Còn những hành vi gian lận phải được xử lý theo pháp luật. Trợ cấp nên là điểm tựa để con người vượt qua khó khăn, chứ không phải cái cớ để trốn tránh trách nhiệm.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: n-tv, Süddeutsche Zeitung và WELT


