Mỗi tháng hộ gia đình ở Đức đều nhận hoặc từng nhận thư từ ARD ZDF Beitragsservice — cơ quan thu tiền phí phát thanh truyền hình công (trước đây gọi là GEZ). Mức phí hiện tại là 18,36 Euro/tháng (220,32 Euro/năm). Với nhiều người Việt Nam mới sang Đức, khoản phí này gây bối rối: Có bắt buộc không? Ai được miễn? Làm thế nào để đăng ký miễn hoặc giảm?
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Thông tin trọng tâm
- Rundfunkbeitrag là bắt buộc theo luật (§2 RBStV): Mọi hộ gia đình (Haushalt) tại Đức phải đóng 18,36€/tháng, bất kể có ti-vi, radio hay thiết bị nghe nhìn nào không. Đây không phải phí tự nguyện.
- Được miễn hoàn toàn (Befreiung) nếu nhận các trợ cấp xã hội cụ thể: Bürgergeld (ALG II), Sozialhilfe (SGB XII), Grundsicherung, BAföG đầy đủ, trợ cấp tị nạn (AsylbLG)... — danh sách đầy đủ ở mục 2.
- Được giảm 50% (Ermäßigung) trong trường hợp đặc biệt: Người khiếm thị, người điếc-câm, người nhận Blindenhilfe.
- Đăng ký online nhanh chóng qua beitragsservice.de: Không cần đến văn phòng. Nộp đơn kèm bản sao giấy tờ chứng minh. Quyết định được gửi qua bưu điện trong vòng 4–6 tuần.
- Miễn có hiệu lực từ ngày nhận đơn (không hồi tố trước): Nộp đơn sớm ngay khi đủ điều kiện để tránh nợ đọng phí.
1. Rundfunkbeitrag là gì và tại sao phải đóng?
Rundfunkbeitrag (phí phát thanh truyền hình công) là khoản phí bắt buộc được quy định theo Rundfunkbeitragsstaatsvertrag (RBStV) — hiệp ước liên bang ký giữa các tiểu bang Đức. Khoản phí này tài trợ cho các đài truyền hình và phát thanh công cộng như ARD, ZDF, Deutschlandradio và các đài tiểu bang (BR, WDR, NDR...).
Điểm quan trọng cần hiểu rõ: Không cần phải sở hữu ti-vi hay radio mới phải đóng. Theo quy định hiện hành, chỉ cần có hộ (Haushalt) — tức là sống tại một địa chỉ đã đăng ký Anmeldung — là đã phát sinh nghĩa vụ đóng phí. Điều này bao gồm cả việc sử dụng nội dung công cộng qua smartphone, laptop, tablet.
Mức phí hiện hành (2026): 18,36 Euro/tháng tính theo từng hộ. Nếu nhiều người cùng thuê chung một căn hộ (WG), mỗi người đều có thể đăng ký chung một tài khoản Beitragsservice cho cả nhà — chỉ đóng một lần 18,36€ cho toàn bộ căn hộ đó.
2. Ai được miễn hoàn toàn Rundfunkbeitrag (Befreiung)?
Đây là nhóm được miễn 100% phí, không phải đóng đồng nào, nhưng phải chủ động nộp đơn và chứng minh điều kiện:
| Loại trợ cấp / trường hợp | Căn cứ pháp lý | Giấy tờ chứng minh cần nộp |
|---|---|---|
| Bürgergeld (trước là ALG II / Hartz IV) | §4 Abs. 1 Nr. 1 RBStV | Thông báo Bürgergeld mới nhất (không quá 12 tháng) |
| Sozialhilfe theo SGB XII (§27–40) | §4 Abs. 1 Nr. 2 RBStV | Thông báo Sozialhilfe hiện hành |
| Grundsicherung im Alter (§41–46 SGB XII) | §4 Abs. 1 Nr. 3 RBStV | Thông báo Grundsicherung |
| BAföG (sinh viên đại học) | §4 Abs. 1 Nr. 5 RBStV | Thông báo BAföG có ghi mức nhận thực tế (Vollbetrag hoặc Teilbetrag — chỉ Vollbetrag mới được miễn) |
| Trợ cấp theo Asylbewerberleistungsgesetz (AsylbLG §3/§2) | §4 Abs. 1 Nr. 9 RBStV | Thông báo trợ cấp tị nạn hiện hành |
| Behindertenausweis với đặc điểm RF (tàn tật radio) | §4 Abs. 1 Nr. 10 RBStV | Thẻ khuyết tật (Schwerbehindertenausweis) có ký hiệu RF |
Lưu ý quan trọng cho sinh viên nhận BAföG: Chỉ những ai nhận BAföG ở mức Vollbetrag (100%) mới được miễn. Nếu nhận Teilbetrag (một phần) do thu nhập cha mẹ cao hơn ngưỡng, bạn không đủ điều kiện miễn theo quy định hiện hành.
3. Ai được giảm 50% (Ermäßigung)?
Nhóm được hưởng Ermäßigung (giảm một nửa xuống còn 9,18€/tháng) là người có nhu cầu đặc biệt về tiếp cận thông tin:
- Người khiếm thị (Sehbehinderte/Blind): Có Schwerbehindertenausweis với ký hiệu BL (blind) hoặc mức thị lực dưới ngưỡng pháp lý.
- Người điếc-câm bẩm sinh (Gehörlose/Ertaubte): Có Schwerbehindertenausweis với ký hiệu GL (gehörlos).
- Người nhận Blindenhilfe theo §72 SGB XII.
Những trường hợp này có thể sử dụng đài phát thanh hoặc truyền hình công theo phương thức tiếp cận đặc biệt, nên chỉ đóng nửa mức.
4. Quy trình nộp đơn xin miễn/giảm — Hướng dẫn từng bước
Bước 1: Chuẩn bị giấy tờ
Chuẩn bị bản sao (photocopy hoặc scan) của thông báo trợ cấp hoặc giấy tờ liên quan. Không cần công chứng — bản sao thường là đủ.
Bước 2: Nộp đơn online hoặc bằng thư
Cách nhanh nhất — Online:
- Truy cập: www.rundfunkbeitrag.de → mục "Befreiung/Ermäßigung beantragen"
- Điền Beitragsnummer (số tài khoản Beitragsservice, có trên thư đã nhận) hoặc đăng ký mới
- Upload scan giấy tờ chứng minh
- Gửi đơn điện tử
Cách thay thế — Qua bưu điện:
- Download mẫu đơn từ website Beitragsservice
- Điền tay, ký tên, gửi kèm bản sao giấy tờ đến:
ARD ZDF Deutschlandradio Beitragsservice, 50656 Köln
Bước 3: Chờ xác nhận
- Thời gian xử lý thường: 4–8 tuần
- Beitragsservice gửi thư xác nhận chấp thuận (Befreiungsbescheid) hoặc từ chối (với lý do)
- Miễn có hiệu lực từ tháng đầu tiên sau khi nhận đơn — không hồi tố!
Bước 4: Gia hạn khi điều kiện thay đổi
Quyết định miễn thường có thời hạn gắn với thời hạn trợ cấp. Khi hết hạn, cần nộp lại đơn với giấy tờ mới để tiếp tục được miễn.
5. Các trường hợp thường gặp trong cộng đồng người Việt tại Đức
"Tôi mới sang Đức theo visa Ausbildung, có phải đóng không?"
Có. Ngay khi làm Anmeldung (đăng ký hộ khẩu), địa chỉ của bạn được thông báo tự động cho Beitragsservice qua Einwohnermeldeamt. Bạn sẽ nhận thư yêu cầu đăng ký trong vài tuần. Nếu đang nhận Bürgergeld hoặc trợ cấp xã hội thì nộp đơn miễn ngay.
"Tôi ở WG (chia phòng) với 3 người — ai đóng?"
Chỉ một người trong căn hộ cần đăng ký và đóng phí cho cả hộ. Những người còn lại khai báo là thành viên cùng hộ (Mitbewohner) và được miễn đóng thêm. Điều này được gọi là Befreiung als Mitbewohner.
"Tôi không xem ti-vi, không nghe radio — vẫn phải đóng?"
Có. Theo luật hiện hành, việc sở hữu thiết bị không còn là tiêu chí. Chỉ cần có địa chỉ cư trú đăng ký là đủ để phát sinh nghĩa vụ. Toà án Liên bang Đức (BVerfG) đã xác nhận tính hợp hiến của quy định này năm 2018.
"Tôi sinh viên nhận BAföG — nhưng chỉ nhận một phần — có được miễn không?"
Không. Chỉ nhận BAföG Vollbetrag (100%) mới được miễn. Nếu chỉ nhận Teilbetrag, bạn vẫn phải đóng đủ 18,36€/tháng.
6. Nếu không đóng — Hậu quả pháp lý
Rundfunkbeitrag không đóng sẽ bị truy thu kèm lãi và phí phạt (Säumniszuschlag). Sau nhiều lần nhắc nhở, Beitragsservice có quyền chuyển hồ sơ sang Vollstreckungsbehörde (cơ quan cưỡng chế) để thu nợ qua khấu trừ lương hoặc tịch thu tài sản. Không có tù giam, nhưng hậu quả tài chính và pháp lý là thực tế.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Beitragsservice có phải là cơ quan nhà nước không?
Beitragsservice là tổ chức phi lợi nhuận của các đài phát thanh truyền hình công ARD, ZDF và Deutschlandradio — không phải cơ quan nhà nước trực tiếp, nhưng hoạt động theo ủy quyền pháp lý của các tiểu bang.
Tôi có thể đóng theo quý hoặc theo năm không?
Có. Rundfunkbeitrag có thể được thanh toán hàng tháng (18,36€), hàng quý (55,08€) hoặc hàng năm (220,32€). Đóng hàng năm nhận được ưu đãi nhỏ (Rabatt).
Nếu tôi chuyển nhà đến địa chỉ mới, phải làm gì?
Cần thông báo địa chỉ mới cho Beitragsservice qua website hoặc thư trong vòng 8 tuần kể từ ngày chuyển. Beitragsnummer (số tài khoản) giữ nguyên.
(Nội dung được tổng hợp và đối chiếu từ Rundfunkbeitragsstaatsvertrag (RBStV), website chính thức ARD ZDF Beitragsservice tại www.rundfunkbeitrag.de và hướng dẫn của Verbraucherzentrale Bundesverband).
Hương Giang - © Báo điện tử TIN TỨC VIỆT ĐỨC
