Chế độ nghỉ hưu sớm không bị trừ lương sau 45 năm đóng bảo hiểm, thường được gọi là “Rente mit 63”, đang trở thành điểm nóng trong chính sách hưu trí của Đức.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Thủ tướng Merz muốn Chính phủ sớm thông qua cải cách, trong khi Bộ trưởng Lao động Alexander Schweitzer thuộc SPD tìm cách giữ lại quyền lợi này bằng một giải pháp thỏa hiệp.
Tranh cãi trong liên minh cầm quyền
Phát biểu tại đại hội tổ chức thanh niên CDU/CSU, Junge Union, Thủ tướng Merz kêu gọi thực hiện các đề xuất cải cách hưu trí đã được đưa ra. Ông cho rằng Chính phủ cần có quyết nghị của Nội các về gói cải cách trong năm nay.
Trọng tâm gây tranh cãi là đề xuất chấm dứt quyền nghỉ hưu sớm không bị trừ lương dành cho người có 45 năm thời gian bảo hiểm được công nhận. Đây là quyền lợi ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm nghìn người lao động, nhất là những người bắt đầu đi làm sớm hoặc làm nghề nặng nhọc.
Ông Schweitzer, Bộ trưởng Lao động thuộc SPD, cho biết cần tìm một “thỏa hiệp tốt”. Ông nhấn mạnh rằng liên minh CDU/CSU và SPD đã thống nhất trong hiệp định liên minh về việc về cơ bản giữ lại quyền nghỉ hưu không bị trừ lương sau 45 năm đóng bảo hiểm.
Vì sao Đức muốn thay đổi?
Lý do chính nằm ở áp lực dân số. Số người nghỉ hưu ngày càng tăng, trong khi số người lao động đang đóng bảo hiểm hưu trí không tăng tương ứng. Điều này làm dấy lên lo ngại về khả năng chi trả lương hưu trong dài hạn.
Những người ủng hộ bãi bỏ cho rằng người lao động cần làm việc lâu hơn để hệ thống hưu trí có thêm nguồn đóng góp. Họ coi việc giữ chế độ nghỉ hưu sớm là gánh nặng ngày càng lớn cho quỹ hưu trí.
Ngược lại, phe phản đối cho rằng nhiều người đã đóng đủ 45 năm và xứng đáng được nghỉ hưu sớm mà không bị giảm lương hưu. Đặc biệt, những người học nghề từ tuổi 16 hoặc 17 thường tích lũy đủ thời gian bảo hiểm sớm hơn những người đi học đại học.
“Rente mit 63” hiện nay hoạt động ra sao?
Tên gọi “Rente mit 63” đã trở nên quen thuộc, nhưng không hoàn toàn phản ánh đúng quy định hiện hành.
Không phải ai có 45 năm bảo hiểm cũng được nghỉ hưu ở tuổi 63 mà không bị trừ lương.
- Người sinh từ năm 1964 trở đi, nếu có đủ 45 năm thời gian bảo hiểm được công nhận, có thể nghỉ hưu không bị trừ lương từ tuổi 65.
- Người có ít nhất 35 năm bảo hiểm được công nhận có thể nghỉ hưu sớm hơn, nhưng phải chấp nhận mức trừ lương hưu.
- Mỗi tháng nghỉ trước tuổi hưu thông thường bị trừ 0,3% lương hưu. Nếu nghỉ từ tuổi 63, mức trừ có thể lên tới 14,4%.
- Khoản trừ này áp dụng suốt thời gian người hưởng lương hưu nhận tiền, chứ không chỉ trong vài năm đầu.
Thời gian đóng bảo hiểm bắt buộc, thời gian nuôi con, chăm sóc người thân hoặc nhận tiền ốm đau có thể được tính vào 45 năm. Trong khi đó, thời gian học đại học hoặc nhận trợ cấp Bürgergeld thường không được tính.
Chưa có quyết định bãi bỏ
Điều quan trọng là việc chấm dứt “Rente mit 63” hiện vẫn chỉ là đề xuất chính trị. Chưa có luật mới được thông qua, chưa có ngày hiệu lực và cũng chưa có quy định chuyển tiếp cụ thể.
Đến khi có quy định pháp lý mới, các quy tắc hiện hành vẫn được áp dụng. Người lao động vì vậy không nên hiểu rằng quyền nghỉ hưu sớm không bị trừ lương đã bị xóa bỏ.
Cuộc tranh luận này cho thấy bài toán khó của Đức: cân bằng giữa sự bền vững tài chính của hệ thống hưu trí và quyền lợi của những người đã làm việc lâu năm.
Kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc CDU/CSU và SPD có thể đạt được thỏa hiệp hay không.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
