Giá nhà ở Việt Nam vẫn vượt quá khả năng chi trả của đại đa số người dân, đặc biệt là công nhân, người lao động và một bộ phận cán bộ, công chức. Đó là một trong ba thách thức lớn mà lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản đang phải đối mặt, được Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nêu tại phiên họp đầu tiên của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản sau khi được kiện toàn.
Phiên họp diễn ra sáng 13/10 tại Trụ sở Chính phủ. Với vai trò Trưởng Ban Chỉ đạo, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc làm việc, cùng đại diện các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu tại phiên họp (Ảnh: VGP).
Ba nút thắt của thị trường nhà ở
Theo Phó Thủ tướng Thường trực, thời gian qua, Trung ương, Bộ Chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết, kết luận và chỉ đạo nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển nhà ở và thị trường bất động sản. Những kết quả tích cực đã xuất hiện, nhưng bức tranh tổng thể vẫn còn nhiều điểm nghẽn.
Vấn đề đầu tiên là tiến độ phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê còn thấp. Năm 2026, các địa phương được giao chỉ tiêu phát triển hơn 97.000 căn nhà ở xã hội. Tuy nhiên, sau 9 tháng, cả nước mới hoàn thành gần 47.000 căn, tương đương khoảng 48% kế hoạch.
Thách thức thứ hai nằm ở giá nhà. Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh rằng giá nhà vẫn cao hơn khả năng chi trả của đại đa số người dân. Trong khi đó, lượng bất động sản tồn kho có xu hướng tăng và việc tiếp cận vốn tín dụng vẫn khó khăn, làm suy giảm sức mua cũng như khả năng hấp thụ của thị trường.
Trước tình hình này, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Xây dựng rà soát đầy đủ lượng bất động sản tồn kho để có giải pháp xử lý phù hợp. Đồng thời, các cơ quan cần tập trung tháo gỡ khó khăn về nguồn vốn tín dụng, nhất là tín dụng chính sách phục vụ phát triển nhà ở.
Nút thắt thứ ba là nhiều dự án bất động sản vẫn tồn đọng, vướng mắc kéo dài. Các khó khăn chủ yếu liên quan đến pháp lý, đất đai và tài chính. Nếu không được giải quyết sớm, nguồn lực xã hội sẽ tiếp tục bị kìm hãm.
Giao dịch giảm, tồn kho tăng
Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2026, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Xây dựng đã ban hành 48 văn bản chỉ đạo nhằm hoàn thiện thể chế và tháo gỡ khó khăn cho thị trường. Bộ Xây dựng cũng phát hành 2 công điện, đồng thời tổ chức 18 đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc các địa phương phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.
Về quy mô thị trường, cả nước hiện có 2.221 dự án bất động sản được thống kê, với tổng vốn đầu tư khoảng 6,87 triệu tỷ đồng. Riêng quý III/2026, thị trường ghi nhận khoảng 92.004 giao dịch thành công, giảm 8% so với quý trước.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh báo cáo tại phiên họp (Ảnh: VGP).
Giá chung cư và đất nền trên thị trường thứ cấp có dấu hiệu giảm so với quý II/2026, nhưng vẫn duy trì ở mức cao tại các đô thị lớn. Thanh khoản còn thấp. Giao dịch chủ yếu diễn ra ở những dự án có pháp lý đầy đủ và vị trí thuận lợi.
Theo báo cáo của 27 trong 34 địa phương, lượng bất động sản tồn kho trong quý III/2026 đạt khoảng 51.950 căn và lô/nền, tăng so với quý trước. Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh lưu ý, đây mới là con số do các chủ đầu tư báo cáo. Ngoài ra, thị trường còn gánh một khối lượng vốn đầu tư dở dang lớn, trong khi giao dịch trên thị trường thứ cấp gặp nhiều trở ngại.
Tiến độ nhà ở xã hội còn chậm
Về chương trình nhà ở xã hội, lũy kế đến nay cả nước có 947 dự án với quy mô 910.933 căn đã hoàn thành, đang triển khai hoặc được chấp thuận chủ trương đầu tư. Con số này tương đương khoảng 91% mục tiêu Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội.
Trong tổng số đó, 363 dự án đã hoàn thành với 216.626 căn. Có 293 dự án đang xây dựng với 363.065 căn. Ngoài ra, 291 dự án với 331.242 căn đã được chấp thuận chủ trương đầu tư. Riêng 9 tháng đầu năm 2026, cả nước hoàn thành 46.962 căn nhà ở xã hội.
Đối với nhà ở cho thuê, đến hết quý III/2026, cả nước hoàn thành 8.314 căn, đạt 48% kế hoạch năm. Bộ Xây dựng dự kiến cả năm 2026 có thể hoàn thành 18.049 căn, vượt 5% kế hoạch.
Một tín hiệu đáng ghi nhận là từ tháng 6/2026 đến nay, cả nước đã khởi công 29 dự án với quy mô 85.594 căn. Trong đó có 33.886 căn nhà ở cho thuê, chiếm khoảng 40% tổng số căn khởi công.
Vốn tín dụng tăng nhưng chưa đủ dài hạn
Về dòng vốn, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, đến ngày 31/8/2026, tổng dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản đạt 5,21 triệu tỷ đồng. Mức này tăng 9,49% so với cuối năm 2025 và chiếm 25,39% tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế.
Đối với các chương trình cho vay nhà ở xã hội, dư nợ đạt hơn 51.000 tỷ đồng. Ngân hàng Chính sách xã hội nắm hơn 26.000 tỷ đồng, trong khi các ngân hàng thương mại cho vay hơn 25.000 tỷ đồng.
Chương trình tín dụng ưu đãi phát triển nhà ở xã hội theo Nghị quyết số 33/NQ-CP đã được mở rộng từ 120.000 tỷ đồng lên hơn 153.000 tỷ đồng, với sự tham gia của 11 ngân hàng thương mại. Đến ngày 31/8/2026, số tiền cam kết cho vay đạt khoảng 50.300 tỷ đồng. Doanh số giải ngân đạt khoảng 17.500 tỷ đồng, tăng khoảng 2,3 lần so với cuối năm 2025.
Trong số vốn đã giải ngân, khoảng 15.000 tỷ đồng dành cho chủ đầu tư và 2.500 tỷ đồng dành cho người mua nhà. Tuy nhiên, Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh cảnh báo rằng đầu tư bất động sản mang tính dài hạn, trong khi nguồn vốn huy động của hệ thống ngân hàng chủ yếu có kỳ hạn ngắn hơn. Sự chênh lệch này tiềm ẩn rủi ro thanh khoản.
Do đó, ông đề xuất đa dạng hóa các kênh huy động vốn và xây dựng nguồn vốn trung, dài hạn bền vững cho thị trường bất động sản. Đây được xem là điều kiện cần để người dân có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở phù hợp với thu nhập.
Yêu cầu làm rõ trách nhiệm tháo gỡ
Trên cơ sở các báo cáo, phiên họp tập trung thảo luận những vướng mắc về pháp lý, nguồn vốn tín dụng, giá nhà, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp nêu rõ những bất cập, đề xuất giải pháp và xác định trách nhiệm, thẩm quyền xử lý.
Thông điệp từ cuộc họp khá rõ ràng: thị trường bất động sản không chỉ cần thêm nguồn cung, mà cần những căn nhà mà người dân thực sự mua được. Để đạt được điều đó, việc hạ giá thành, giải phóng pháp lý, mở rộng tín dụng dài hạn và đẩy nhanh nhà ở xã hội phải đi cùng nhau, thay vì được xử lý riêng lẻ.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo VietnamNet
