Sống ở Đức 5 năm: Nên xin Niederlassungserlaubnis hay nhập quốc tịch ngay?

 Nhiều người đã sống và làm việc tại Đức khoảng 5 năm thường đặt hai câu hỏi: nên xin Niederlassungserlaubnis trước hay nộp hồ sơ nhập quốc tịch, và chứng chỉ “Leben in Deutschland” có thể thay thế Einbürgerungstest hay không.

Theo quy định hiện hành, không phải ai cũng phải đi theo trình tự “định cư vĩnh viễn trước, nhập tịch sau”.

Điểm mấu chốt là cần xem loại giấy phép cư trú hiện tại, chứ không chỉ tính số năm đã ở Đức. Mỗi thủ tục có điều kiện, giấy tờ và lệ phí riêng.

Nhập quốc tịch có bắt buộc phải có Niederlassungserlaubnis?

Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC

Theo §10 Staatsangehörigkeitsgesetz (StAG), nhập quốc tịch theo diện thông thường đòi hỏi người nộp đơn đã cư trú hợp pháp và thường xuyên tại Đức đủ 5 năm. Người này cũng phải có quyền cư trú không thời hạn hoặc một loại giấy phép cư trú đủ điều kiện theo luật.

Luật không yêu cầu mọi trường hợp đều phải sở hữu Niederlassungserlaubnis trước khi nộp hồ sơ nhập quốc tịch. Blaue Karte EU và nhiều Aufenthaltserlaubnis có mục đích cư trú lâu dài có thể đáp ứng điều kiện về Aufenthaltstitel.

Ngược lại, một số loại giấy phép cư trú được liệt kê trong §10 StAG không đủ điều kiện cho Anspruchseinbürgerung. Vì vậy, người đã đủ 5 năm cư trú nhưng chưa có Niederlassungserlaubnis cần kiểm tra trước tiên loại Aufenthaltstitel mình đang giữ.

Có nên nộp hai hồ sơ cùng lúc?

Về mặt pháp lý, Niederlassungserlaubnis và Einbürgerung là hai thủ tục khác nhau. Quyền định cư vĩnh viễn thuộc luật cư trú, còn nhập quốc tịch thuộc luật quốc tịch.

Nếu người nộp đơn đã có Aufenthaltstitel đáp ứng §10 StAG, việc chưa có Niederlassungserlaubnis không tự động ngăn cản hồ sơ nhập tịch. Do đó, có trường hợp một người đủ điều kiện cho cả hai thủ tục.

Tuy nhiên, việc nộp song song hay không phụ thuộc vào hồ sơ, loại giấy phép cư trú, yêu cầu của cơ quan địa phương và mục tiêu cá nhân. Người nộp đơn nên cân nhắc kỹ vì mỗi thủ tục có điều kiện và chi phí riêng.

5 năm cư trú và 60 tháng bảo hiểm hưu trí khác nhau ra sao?

Đây là hai điều kiện dễ bị nhầm lẫn. Đối với Niederlassungserlaubnis theo quy định chung tại §9 AufenthG, người xin cần có 5 năm sở hữu Aufenthaltserlaubnis và ít nhất 60 tháng đóng Pflichtbeiträge hoặc freiwillige Beiträge vào hệ thống hưu trí theo luật định, hoặc chứng minh quyền lợi tương đương, cùng các điều kiện khác.

Một số nhóm có quy định thuận lợi hơn. Cổng thông tin chính thức “Make it in Germany” của Chính phủ Liên bang cho biết Fachkräfte có Aufenthaltstitel theo §§18a, 18b, 18d hoặc 18g có thể, tùy trường hợp, xin Niederlassungserlaubnis sau 3 năm và 36 tháng đóng bảo hiểm hưu trí.

Người đã hoàn thành Ausbildung hoặc Studium tại Đức rồi làm việc với Aufenthaltstitel phù hợp cũng có thể thuộc quy định khác. Blaue Karte EU có thời hạn riêng.

Vì vậy, việc đã đóng đủ 60 tháng Rentenversicherung chưa đủ để kết luận chắc chắn được cấp Niederlassungserlaubnis. Cần xác định chính xác điều khoản luật áp dụng cho trường hợp của mình.

Điều kiện nhập quốc tịch sau 5 năm

Theo §10 StAG, ngoài thời gian cư trú, hồ sơ nhập quốc tịch còn liên quan đến việc xác minh danh tính và quốc tịch, loại quyền cư trú, khả năng tự bảo đảm cuộc sống, không có án tích thuộc trường hợp cản trở nhập tịch.

Người nộp đơn cũng cần chứng minh kiến thức tiếng Đức và hiểu biết về trật tự pháp luật, xã hội cùng đời sống tại Đức. Mức tiếng Đức B1 thường là chuẩn được quy định tại §10 StAG.

Về kiến thức xã hội và pháp luật, luật quy định thông thường được chứng minh bằng Einbürgerungstest.

Leben in Deutschland và Einbürgerungstest khác gì nhau?

Hai bài thi rất giống nhau về cấu trúc và đều sử dụng hệ thống câu hỏi của BAMF. Bài thi gồm 33 câu, trong đó 30 câu thuộc chủ đề chung và 3 câu liên quan đến Bundesland nơi người dự thi đăng ký cư trú.

Điểm khác biệt chính nằm ở bối cảnh tổ chức và mục đích chứng nhận. Bài “Leben in Deutschland” (LiD) thường diễn ra vào cuối Orientierungskurs của Integrationskurs, còn Einbürgerungstest được dùng trực tiếp để chứng minh kiến thức cần thiết cho thủ tục nhập quốc tịch.

Đã có LiD thì có phải thi thêm Einbürgerungstest?

Không nhất thiết. BAMF nêu rõ: nếu đã tham gia Integrationskurs và đạt ít nhất 17/33 điểm trong bài “Leben in Deutschland”, kết quả này có thể dùng để chứng minh kiến thức về Rechts- und Gesellschaftsordnung und Lebensverhältnisse in Deutschland cho thủ tục nhập quốc tịch.

Đây cũng là lý do có người nghe nói LiD chỉ cần 15 câu đúng, trong khi nhập tịch cần 17 câu. 

Theo thông tin của BAMF, 15 câu đúng đủ để vượt qua phần Orientierungskurs, nhưng để kết quả LiD thay cho chứng minh kiến thức khi nhập quốc tịch thì cần ít nhất 17/33.

Như vậy, người đã có chứng nhận LiD với ít nhất 17 điểm thường không cần thi thêm Einbürgerungstest chỉ để chứng minh cùng nội dung kiến thức. Trước khi đăng ký một kỳ thi mới, nên gửi bản chứng nhận hiện có cho Einbürgerungsbehörde để xác nhận hồ sơ cụ thể.

LiD có giá trị khi xin Niederlassungserlaubnis?

Đối với nhiều trường hợp xin Niederlassungserlaubnis, người nộp đơn phải chứng minh kiến thức cơ bản về Rechts- und Gesellschaftsordnung và đời sống tại Đức. 

Do đó, một chứng nhận LiD phù hợp có thể hữu ích cho cả quá trình xin quyền cư trú lâu dài và, nếu đạt ngưỡng cần thiết, cho hồ sơ nhập quốc tịch. Với người có kế hoạch dài hạn tại Đức, việc đạt từ 17 điểm trở lên trong LiD có thể giúp tiết kiệm một kỳ thi riêng.

Trước khi quyết định nộp Niederlassungserlaubnis hay hồ sơ nhập quốc tịch, người lao động nên rà soát loại Aufenthaltstitel, số tháng đóng bảo hiểm hưu trí, chứng chỉ tiếng Đức và kết quả LiD hiện có. Việc kiểm tra sớm với cơ quan cư trú hoặc cơ quan nhập quốc tịch địa phương sẽ giúp xác định đúng lộ trình và tránh thi lại những phần không cần thiết.

Chuyên trang Einbürgerungstest

Xem thêm Luyện thi quốc tịch Đức MIỄN PHÍ cho người Việt

Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

Theo: BAMF và Make it in Germany

Báo TINTUCVIETDUC - Trang tiếng Việt nhiều người xem nhất tại Đức

- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -

TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC