Người tự kinh doanh nộp hồ sơ nhập quốc tịch Đức thường được yêu cầu bổ sung BWA(báo cáo kết quả kinh doanh), nhưng doanh thu trên giấy tờ này không tự động trở thành thu nhập được công nhận. Vậy lương của vợ hoặc chồng có được cộng vào, và gia đình bốn người cần mức thu nhập bao nhiêu?
Khi xin nhập quốc tịch Đức, người tự kinh doanh thường bị yêu cầu nộp BWA(tức báo cáo kết quả kinh doanh), để cơ quan quốc tịch đánh giá khả năng tự bảo đảm cuộc sống. Tuy nhiên, doanh thu ghi trên BWA không đồng nghĩa với thu nhập netto. Cơ quan xét hồ sơ sẽ nhìn vào lợi nhuận, thuế, bảo hiểm, chi phí sinh hoạt và thu nhập của cả hộ gia đình.
Theo § 10 StAG, người nộp đơn về nguyên tắc phải có khả năng trang trải sinh hoạt cho bản thân và những thành viên gia đình có nghĩa vụ cấp dưỡng, mà không phải nhận Grundsicherung theo SGB II hoặc Sozialhilfe theo SGB XII. Luật cũng quy định một số trường hợp ngoại lệ.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
BWA là gì và cơ quan xem những gì?
Người làm công thường chứng minh thu nhập bằng hợp đồng lao động và bảng lương. Người tự kinh doanh thì phức tạp hơn, vì doanh nghiệp có thể có doanh thu lớn nhưng lợi nhuận thấp, hoặc thu nhập biến động theo tháng.
BWA cho thấy tình hình kinh doanh tại một thời điểm, gồm doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh. Nhưng cơ quan quốc tịch có thể yêu cầu thêm nhiều giấy tờ để đánh giá tổng thể, chẳng hạn:
- Steuerbescheid, tức thông báo quyết định thuế thu nhập.
- Xác nhận của Steuerberater về thu nhập thực tế.
- Chứng từ bảo hiểm y tế và bảo hiểm chăm sóc.
- Giấy tờ về tiền thuê nhà, chi phí sưởi và các khoản sinh hoạt chính.
- Thông tin về thu nhập của vợ hoặc chồng, cùng Kindergeld nếu có.
Điểm mấu chốt là cơ quan không chỉ hỏi doanh nghiệp đang bán được bao nhiêu. Họ muốn biết gia đình có nguồn lực bền vững để sống mà không phụ thuộc trợ cấp xã hội hay không.
Doanh thu BWA không phải thu nhập netto
Câu trả lời ngắn gọn là: không. Umsatz hoặc Erlöse trên BWA là doanh thu. Đây là tổng tiền từ hoạt động kinh doanh trước khi trừ chi phí.
Sau khi trừ tiền mua hàng, tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên, bảo hiểm, quảng cáo, khấu hao và các chi phí hợp lý khác, doanh thu mới cho ra kết quả kinh doanh. Con số đó vẫn chưa chắc là số tiền thực tế còn lại cho gia đình, vì còn phải tính thuế, bảo hiểm xã hội và các nghĩa vụ tài chính khác.
Vì vậy, không thể lấy riêng dòng Umsatz trên BWA và gọi đó là Nettoeinkommen. Nhiều cơ quan địa phương yêu cầu người tự kinh doanh nộp xác nhận của Steuerberater về Nettoeinkünfte, kèm Steuerbescheid. Điều này cho thấy BWA quan trọng, nhưng chỉ là một phần của bộ hồ sơ.
Lương của vợ hoặc chồng có được cộng không?
Có thể có. Khi đánh giá khả năng bảo đảm cuộc sống của người xin nhập quốc tịch và những người họ có nghĩa vụ cấp dưỡng, thu nhập của hộ gia đình có ý nghĩa. Thu nhập này có thể đến từ việc làm hưởng lương hoặc từ hoạt động kinh doanh.
Nếu vợ hoặc chồng thực sự làm việc trong doanh nghiệp của người kia, có hợp đồng lao động hợp pháp và nhận lương đúng quy định, khoản lương đó có thể được tính là thu nhập của người nhận lương.
Nhưng cần tránh cách tính trùng lặp. Tiền lương trả cho vợ hoặc chồng thường là chi phí của doanh nghiệp. Nó làm giảm lợi nhuận của chủ doanh nghiệp. Vì vậy, cơ quan sẽ không đơn giản cộng doanh thu, lợi nhuận và lương của cả hai người vào một con số.
Họ xem tổng thể: doanh nghiệp còn lại bao nhiêu sau khi trả lương, người phối ngẫu thực nhận bao nhiêu sau thuế và bảo hiểm, cùng khả năng duy trì thu nhập đó trong thời gian tới.
Tính theo brutto hay netto?
Câu hỏi thực chất không chỉ là brutto bao nhiêu. Cơ quan cần biết sau thuế, bảo hiểm và các khoản được pháp luật tính đến, gia đình còn đủ tiền cho nhu cầu thiết yếu và chi phí nhà ở hay không.
Với người tự kinh doanh, cần phân biệt ba con số:
- Umsatz: doanh thu trước chi phí.
- Gewinn: lợi nhuận sau khi trừ chi phí kinh doanh.
- Thu nhập thực tế khả dụng: phần tiền còn lại sau thuế, bảo hiểm và các nghĩa vụ bắt buộc, dùng cho sinh hoạt gia đình.
Một doanh nghiệp có doanh thu cao vẫn có thể gặp khó khăn nếu chi phí lớn, công nợ nhiều hoặc lợi nhuận không ổn định. Ngược lại, lợi nhuận hợp lý và ổn định thường thuyết phục hơn một con số doanh thu ấn tượng nhưng thiếu căn cứ.
Gia đình bốn người cần bao nhiêu tiền mỗi tháng?
Không có một mức netto cố định áp dụng cho mọi gia đình bốn người trên toàn nước Đức. Mức cần thiết thay đổi theo tuổi của trẻ, tiền thuê nhà, chi phí sưởi, bảo hiểm, thu nhập được công nhận và Kindergeld.
Tuy vậy, các mức Regelbedarf năm 2026 giúp hình dung nhu cầu cơ bản. Mỗi người lớn sống cùng bạn đời được tính 506 euro. Trẻ từ 0 đến 5 tuổi là 357 euro. Trẻ từ 6 đến 13 tuổi là 390 euro. Trẻ từ 14 đến 17 tuổi là 471 euro.
Đây mới chỉ là nhu cầu sinh hoạt cơ bản. Tiền thuê nhà và sưởi phải được tính riêng, với mức phù hợp với hoàn cảnh địa phương và quy mô gia đình.
Ví dụ chính thức của BMAS với một cặp vợ chồng có hai con, một đứt 4 tuổi và một đứt 12 tuổi, tính như sau: 506 euro cho mỗi vợ chồng, cộng 357 euro cho con nhỏ, cộng 390 euro cho con lớn, rồi cộng 895 euro tiền nhà và sưởi. Tổng nhu cầu là 2.654 euro mỗi tháng.
Trong ví dụ này, Kindergeld 518 euro được đưa vào phần thu nhập. Đây chỉ là cách minh họa để so sánh nhu cầu và nguồn lực, không phải ngưỡng cố định để được nhập quốc tịch.
Điểm mới từ tháng 7 năm 2026
Từ ngày 1/7/2026, Bürgergeld chuyển sang hệ thống neue Grundsicherung. Các mức Regelbedarf năm 2026 vẫn giữ nguyên.
§ 10 StAG hiện hành cũng có ngoại lệ đáng lưu ý. Người làm việc toàn thời gian và đã làm toàn thời gian ít nhất 20 tháng trong 24 tháng gần nhất có thể thuộc trường hợp được xem xét ngoại lệ. Quy định này cũng có thể áp dụng trong một số tình huống với vợ hoặc chồng sống cùng người đáp ứng điều kiện đó, cùng một con chưa thành niên.
Với người tự kinh doanh, làm việc toàn thời gian không nhất thiết có nghĩa là có mặt tại doanh nghiệp cả ngày. Điều quan trọng là hoạt động kinh doanh thực chất, liên tục và đủ mức để được coi là lao động toàn thời gian.
Nên chuẩn bị hồ sơ như thế nào?
Nếu Staatsangehörigkeitsbehörde yêu cầu BWA, cách an toàn nhất là nộp bộ hồ sơ đầy đủ thay vì chỉ gửi một bảng doanh thu.
- BWA gần nhất, thể hiện rõ doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh.
- Steuerbescheid mới nhất.
- Xác nhận của Steuerberater về thu nhập thực tế và tính bền vững của hoạt động kinh doanh.
- Chứng từ bảo hiểm y tế và bảo hiểm chăm sóc.
- Hợp đồng lao động, bảng lương hoặc xác nhận thu nhập của vợ hoặc chồng, nếu có.
- Thông tin Kindergeld.
- Hợp đồng thuê nhà, hóa đơn tiền sưởi và các chi phí nhà ở chính.
Đừng tự kết luận hồ sơ đạt hay không chỉ dựa vào một con số Umsatz hoặc Gewinn trên BWA.
Cơ quan quốc tịch đánh giá khả năng tự bảo đảm cuộc sống một cách tổng thể, dựa trên thu nhập thực tế, chi phí gia đình và tính ổn định của nguồn thu trong tương lai.
Với người tự kinh doanh, BWA là điểm khởi đầu quan trọng, nhưng không phải câu trả lời cuối cùng. Hồ sơ thuyết phục là hồ sơ cho thấy doanh nghiệp có lợi nhuận hợp lý, thu nhập gia đình rõ ràng và khả năng trang trải cuộc sống mà không cần trợ cấp xã hội.
Nguyễn Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
