Kênh đào Kra và tham vọng thay đổi bản đồ hàng hải thế giới

OV-2026 |

Điểm tin thế giới 08 Tháng Hai 2026

Nếu dự án kênh đào Kra trở thành hiện thực, vị Tổng công trình sư đứng sau chiến lược phát triển kinh tế và quốc phòng tại vùng biển Nam và Tây Nam của Việt Nam xứng đáng được ghi nhận là một anh hùng. Đây không chỉ là một công trình hạ tầng đơn thuần mà là một tầm nhìn vượt thời đại, có khả năng thay đổi hoàn toàn cục diện địa chính trị khu vực.

Giấc mơ xuyên bán đảo Mã Lai

Kênh đào Kra, hay còn được gọi là kênh đào Thái Lan trong các đề xuất hiện đại, là một trong những tham vọng kỹ thuật lớn nhất trong lịch sử ngành hàng hải. Ý tưởng này dựa trên việc đào một con kênh cắt ngang qua phần hẹp nhất của bán đảo Mã Lai. Công trình này sẽ tạo ra một lộ trình trực tiếp nối liền biển Andaman và vịnh Thái Lan.

Việc thông luồng tại vị trí này đồng nghĩa với việc các con tàu không còn phải đi vòng qua eo biển Malacca. Đây là một bước đi táo bạo nhằm tối ưu hóa các tuyến vận tải biển quốc tế. Dự án này đã được ấp ủ qua nhiều thế kỷ nhưng đến nay vẫn luôn là tâm điểm của những cuộc tranh luận về kinh tế và an ninh.

1 Kenh Dao Kra Va Tham Vong Thay Doi Ban Do Hang Hai The Gioi

[Bản đồ minh họa vị trí chiến lược của kênh đào Kra cắt ngang qua lãnh thổ Thái Lan]

Giải bài toán tắc nghẽn tại eo biển Malacca

Hiện nay, eo biển Malacca đang đóng vai trò là "mạch máu" chính của thương mại toàn cầu nhưng cũng đồng thời là một điểm nghẽn đầy rủi ro. Mật độ tàu thuyền tại đây quá cao dẫn đến tình trạng ùn tắc thường xuyên và làm gia tăng nguy cơ cướp biển. Kênh đào Kra xuất hiện như một giải pháp cứu cánh, cung cấp một "không gian thở" cần thiết cho các đội tàu vận tải.

Những lợi ích cụ thể mà kênh đào này mang lại bao gồm:

Rút ngắn khoảng 1.200 km (tương đương 650 hải lý) hành trình giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.
Tiết kiệm từ 2 đến 5 ngày di chuyển cho các tàu chở dầu và tàu container cỡ lớn.
Giảm đáng kể chi phí nhiên liệu và cắt giảm lượng khí thải carbon ra môi trường.
Tăng cường an toàn hàng hải bằng cách cung cấp một lộ trình thay thế ít rủi ro hơn.

2 Kenh Dao Kra Va Tham Vong Thay Doi Ban Do Hang Hai The Gioi

Lộ trình rút ngắn đáng kể khi tàu thuyền đi qua kênh đào Kra thay vì eo biển Malacca

Đòn bẩy kinh tế cho Thái Lan và khu vực

Đối với Thái Lan, dự án này không chỉ đơn thuần là một công trình nạo vét mà là hạt nhân của một hệ sinh thái công nghiệp mới. Kênh đào sẽ là động lực để quốc gia này chuyển mình từ nền kinh tế phụ thuộc vào du lịch sang một trung tâm logistics hàng đầu thế giới. Các kế hoạch đi kèm bao gồm việc xây dựng các khu kinh tế đặc biệt và hệ thống cảng nước sâu hiện đại.

Với mức đầu tư ước tính từ 28 đến 50 tỷ đô la, dự án chắc chắn sẽ thu hút những dòng vốn khổng lồ từ các cường quốc muốn đảm bảo chuỗi cung ứng.

Doanh thu từ phí cầu đường và các dịch vụ hậu cần sẽ tạo ra nguồn lực tài chính dài hạn. Đây được coi là chìa khóa giúp Thái Lan thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và tiến tới vị thế quốc gia phát triển.

Sự thay đổi trọng tâm quyền lực tại Đông Nam Á

Sự xuất hiện của kênh đào Kra sẽ làm thay đổi cấu trúc kinh tế của cả khu vực, đặc biệt là đối với Singapore và Malaysia. Nền kinh tế Singapore bấy lâu nay vốn dựa dẫm vào vị trí độc tôn trên tuyến đường qua Malacca. Nếu dòng chảy giao thương bị chuyển hướng, sự cạnh tranh gay gắt có thể làm nảy sinh những căng thẳng mới trong quan hệ ngoại giao khu vực.

Trung Quốc cũng bày tỏ sự quan tâm đặc biệt tới dự án này như một phần của chiến lược Chuỗi ngọc trai.

Họ muốn giảm bớt sự phụ thuộc vào điểm nghẽn Malacca, nơi việc nhập khẩu năng lượng dễ bị tổn thương trước các biến động chính trị. Tuy nhiên, sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc tại đây cũng khiến nhiều cường quốc khác cảm thấy lo ngại về vấn đề an ninh.

3 Kenh Dao Kra Va Tham Vong Thay Doi Ban Do Hang Hai The Gioi

Thổ Chu sở hữu vị trí đắc địa và là mảnh ghép quan trọng trong chiến lược biển của Việt Nam

Vị thế của đảo Thổ Chu và chiến lược biển Việt Nam

Thổ Chu, cụm đảo xa nhất về phía Tây Nam của Việt Nam, từng gắn liền với những ký ức đau thương trong lịch sử.

Vào năm 1975, nơi đây từng bị lực lượng Khmer Đỏ tấn công, gây ra những mất mát lớn lao cho người dân địa phương. Những vết thương cũ đó đã từng là rào cản khiến việc đầu tư và sinh sống trên đảo gặp nhiều khó khăn trong suốt một thời gian dài.

Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, bức tranh tại Thổ Chu đang được vẽ lại bằng những gam màu sáng của sự phát triển hạ tầng. Nếu kênh đào Kra được hình thành, Thổ Chu sẽ nằm ngay sát tuyến đường hàng hải quốc tế bận rộn bậc nhất. Việc đầu tư vào đây không chỉ là bài toán kinh tế mà còn là phương thuốc chữa lành những nỗi đau lịch sử, khẳng định chủ quyền và tiềm năng biển đảo Việt Nam.

Những rào cản và phương án thay thế

Dù mang lại triển vọng lớn, dự án kênh đào Kra vẫn đối mặt với những thách thức không nhỏ về môi trường và an ninh. Việc nạo vét quy mô khổng lồ có thể hủy hoại các rạn san hô và rừng ngập mặn quý giá tại Phuket hay Krabi. Điều này gây lo ngại cho ngành du lịch, vốn là nguồn thu nhập cốt lõi hiện tại của Thái Lan.

Bên cạnh đó, một số nhà phân tích lo ngại việc đào kênh sẽ chia cắt đất nước Thái Lan về mặt địa lý. Điều này có thể vô tình kích động các phong trào ly khai ở miền Nam và làm phức tạp thêm tình hình chính trị. Để giải quyết các lo ngại này, chính phủ Thái Lan hiện đang cân nhắc phương án Cầu đường bộ (Land Bridge).

Phương án này bao gồm hệ thống đường sắt và đường ống kết nối hai bờ bán đảo, thay vì đào một con kênh xuyên qua. Những ưu điểm của giải pháp Cầu đường bộ bao gồm:

Chi phí xây dựng thấp hơn nhiều so với việc đào kênh.
Giảm thiểu tối đa các tác động tiêu cực đến hệ sinh thái biển và rừng ngập mặn.
Đảm bảo tính thống nhất về lãnh thổ, tránh các rủi ro về an ninh chính trị.
Vẫn đảm bảo khả năng trung chuyển hàng hóa, dù hiệu suất có thể thấp hơn đường thủy trực tiếp.

Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC