Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) ngày 9/10/2026 quyết định đưa Việt Nam ra khỏi danh sách các khu vực tài phán không hợp tác về thuế, thường được gọi là "danh sách đen" về thuế. Việt Nam được chuyển sang Phụ lục II, nơi ghi nhận các quốc gia đang hợp tác và thực hiện cam kết cải cách để đạt chuẩn quản trị thuế quốc tế.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Quyết định sau 8 tháng bị đưa vào danh sách đen
Việt Nam từng bị EU đưa vào danh sách này vào tháng 2/2026. Lý do là kết quả đánh giá của Diễn đàn Toàn cầu thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho thấy Việt Nam chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn về trao đổi thông tin thuế theo yêu cầu.
Trong đợt cập nhật mới nhất, Hội đồng EU ghi nhận Việt Nam đã thực hiện những bước cải cách đáng kể. Vì vậy, Việt Nam được chấp thuận tiến hành một đợt đánh giá lại về cơ chế trao đổi thông tin thuế.
Sau quyết định này, danh sách các khu vực tài phán không hợp tác về thuế của EU còn tám thành viên.
Việt Nam và Panama là hai địa danh được đưa ra khỏi Phụ lục I trong đợt rà soát vừa qua.
Việt Nam đã làm gì để thay đổi vị thế?
Sau khi bị đưa vào danh sách đen, Việt Nam đã triển khai hàng loạt cải cách nhằm khắc phục những tồn tại được chỉ ra. Các nỗ lực tập trung vào việc nâng cao tính minh bạch và khả năng phối hợp giữa các cơ quan chức năng.
- Minh bạch thông tin về chủ sở hữu thực sự của doanh nghiệp.
- Cải thiện khả năng tiếp cận hồ sơ kế toán và thông tin ngân hàng.
- Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan trong nước.
- Làm việc trực tiếp với OECD để chuẩn bị cho đợt đánh giá lại.
Những thay đổi này không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu của EU. Chúng cũng thuộc quá trình Việt Nam hoàn thiện hệ thống quản trị thuế theo chuẩn mực quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh dòng vốn đầu tư và giao dịch xuyên biên giới ngày càng phức tạp.
Phụ lục II nghĩa là gì?
Việc rời danh sách đen không đồng nghĩa mọi vấn đề đã được giải quyết trọn vẹn. Việt Nam hiện nằm trong Phụ lục II, tức nhóm các khu vực tài phán đã cam kết cải cách và đang được theo dõi quá trình thực hiện.
Phụ lục II ghi nhận tình trạng hợp tác của các đối tác quốc tế với EU, cùng những cam kết cải cách pháp luật để đạt chuẩn quản trị thuế tốt. Việt Nam vẫn phải chờ kết quả đánh giá lại của Diễn đàn Toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế.
Danh sách của EU được cập nhật hai lần mỗi năm. Đợt rà soát tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng 2/2027, khi kết quả cải cách của Việt Nam sẽ tiếp tục được xem xét.
Phản ứng của Việt Nam
Ngày 10/10/2026, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng cho biết Việt Nam hoan nghênh quyết định của EU. Bà nhấn mạnh đây là sự ghi nhận những nỗ lực của Việt Nam trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp luật, chính sách và nâng cao hiệu quả thực thi trên thực tế.
Theo người phát ngôn, hướng đi của Việt Nam là xây dựng môi trường kinh doanh và đầu tư minh bạch, ổn định, phù hợp với chuẩn mực quốc tế. Quyết định của EU vì vậy được xem là tín hiệu tích cực cho quá trình hội nhập kinh tế của Việt Nam.
Ý nghĩa với kinh tế và đầu tư
Việc không còn nằm trong danh sách chính có thể giúp giảm bớt lo ngại của đối tác quốc tế về tình trạng thuế của Việt Nam. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với các doanh nghiệp nước ngoài, tổ chức tài chính và nhà đầu tư đang cân nhắc mở rộng hoạt động tại thị trường Việt Nam.
- Nâng cao uy tín quốc tế của Việt Nam trong lĩnh vực quản trị thuế.
- Tạo thuận lợi hơn cho hợp tác kinh tế và đầu tư với EU cũng như các đối tác toàn cầu.
- Tăng cường niềm tin của nhà đầu tư thông qua minh bạch thuế và tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế.
- Mở đường cho Việt Nam chứng minh hiệu quả thực thi các cam kết trong giai đoạn đánh giá tiếp theo.
Đối với doanh nghiệp, thông tin rõ ràng về chủ sở hữu thực sự, hồ sơ kế toán và dữ liệu ngân hàng giúp giảm chi phí tuân thủ, hạn chế rủi ro pháp lý. Đối với cơ quan thuế, đây là cơ sở để chống trốn thuế, chuyển giá và các hành vi làm xói mòn cơ sở thuế xuyên quốc gia.
Bước tiến, nhưng chưa phải điểm kết thúc
Việc được đưa khỏi danh sách đen là một bước tiến rõ rệt trong hợp tác thuế quốc tế của Việt Nam. Tuy nhiên, giá trị thực sự của kết quả này sẽ phụ thuộc vào việc các cải cách được duy trì và phát huy hiệu quả trong thực tiễn.
Giai đoạn tới, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện các tiêu chuẩn về minh bạch, trao đổi thông tin và quản trị thuế. Nếu giữ được tiến độ này, vị thế của Việt Nam trong quan hệ thuế quốc tế sẽ càng được củng cố, tạo nền tảng bền vững hơn cho thu hút đầu tư và hợp tác kinh tế với EU.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Hội đồng Liên minh châu Âu, Bộ Ngoại giao Việt Nam và Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
