Cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine đã đẩy nhiều người Nga rời khỏi quê hương. Một phần trong số đó tìm đến châu Á, nơi có khí hậu ấm, chi phí sinh hoạt thấp hơn châu Âu và môi trường du lịch cởi mở.
Thái Lan, nhất là Phuket, trở thành điểm đến nổi bật. Từ kinh nghiệm này, các đô thị biển như Nha Trang, Đà Nẵng, Vũng Tàu, Hải Phòng hay Hạ Long có lý do để theo dõi kỹ hơn làn sóng cư trú dài hạn của người nước ngoài, đặc biệt khi lượng người đến tăng nhanh trong thời gian ngắn.
Tiếng Nga là một trong những ngôn ngữ được sử dụng trong quảng cáo trên đảo. - ẢNH: NYTIMES
Phuket đổi khác sau làn sóng người Nga
Phuket vốn là biểu tượng du lịch của miền Nam Thái Lan. Đảo này quen với du khách quốc tế, các khu nghỉ dưỡng đông đúc và đời sống dịch vụ nhộn nhịp quanh năm.
Nhưng vài năm gần đây, sự hiện diện của cộng đồng người Nga tăng nhanh đến mức nhiều người dân địa phương cảm nhận rõ sự thay đổi. Trên một số tuyến phố, bảng hiệu bằng chữ Cyrillic xuất hiện dày hơn. Nhiều cửa hàng, dịch vụ, quán ăn và điểm môi giới bất động sản bắt đầu nhắm trực tiếp vào khách Nga.
Việc chuyển đến một hòn đảo nhiệt đới nghe có vẻ là lựa chọn dễ hiểu với những người muốn tránh bất ổn. Nơi ở mới có biển, nắng, dịch vụ sẵn có và cộng đồng đồng hương đông đảo.
Tuy nhiên, với một thị trấn du lịch quy mô không lớn, khi một cộng đồng người nước ngoài đổ đến quá nhanh, nhịp sống địa phương dễ bị xáo trộn. Thiên đường nghỉ dưỡng có thể trở thành không gian căng thẳng giữa cư dân bản địa, khách du lịch và nhóm người đến ở lâu dài.
Giá thuê nhà tăng và nghi ngại về kinh doanh thiếu minh bạch
Theo báo Onet, làn sóng người Nga đến Phuket sau khi xung đột tại châu Âu bùng nổ đã tạo ra sức ép mới lên đời sống địa phương. Một trong những vấn đề được nhắc đến nhiều nhất là giá thuê nhà tăng mạnh.
Ekaterina Mittsel, người đã chuyển đến Phuket sau khi Nga xâm lược Ukraine, và con gái Alisa, 6 tuổi, tại nhà của họ ở Rawai. ẢNH: NYTIMES
Với người dân địa phương, chi phí nhà ở cao hơn đồng nghĩa với việc cuộc sống thường ngày trở nên khó khăn hơn. Với lao động trong ngành dịch vụ, việc phải cạnh tranh không gian sống với nhóm người nước ngoài có khả năng chi trả cao hơn dễ tạo ra tâm lý bất bình.
Một số thương nhân tại Phuket còn bày tỏ nghi ngờ về các hoạt động kinh doanh mới. Theo phản ánh được Onet ghi nhận, có những quán bar mở ra rồi đóng cửa nhanh chóng, khiến người địa phương đặt câu hỏi liệu đó có phải vỏ bọc cho hoạt động rửa tiền hay không.
Những nghi ngại như vậy không chỉ xuất phát từ chuyện quốc tịch. Chúng thường xuất hiện ở bất kỳ điểm du lịch nào khi dòng tiền bên ngoài chảy vào nhanh, trong khi hệ thống kiểm tra giấy phép, thuế, lao động và nguồn vốn chưa theo kịp.
Khoảng cách sau những nụ cười
Người Thái nổi tiếng với sự mềm mỏng trong giao tiếp. Nhưng theo ghi nhận của Onet, phía sau những nụ cười dịch vụ, quan hệ giữa một bộ phận người dân địa phương và người Nga nhập cư không phải lúc nào cũng dễ chịu.
Một phụ nữ Nga tên Jana, chuyển từ Saint Petersburg đến Phuket để làm việc từ xa trong lĩnh vực quảng cáo, kể rằng cô từng nghe nhân viên phục vụ dùng cách gọi miệt thị đối với người Nga. Cô biết điều này sau khi một người bạn dịch lại cuộc trò chuyện riêng của nhóm nhân viên.
Jana nói trải nghiệm đó khiến cô bị xúc phạm, nhưng cô cũng hiểu vì sao tâm lý địa phương trở nên phức tạp. Theo lời cô, cô không cho rằng bản thân bị phân biệt đối xử một cách trực diện. Dù vậy, cô cũng không cảm thấy người Thái thật sự yêu mến người Nga.
Jana nhận xét rằng trong mắt một số người làm dịch vụ, người Nga trước hết là nguồn thu lớn. Mối quan hệ vì thế mang tính thực dụng nhiều hơn là thân thiện thật sự.
Cảm giác bị lạnh nhạt trong đời sống hằng ngày
Một người Nga khác tên Alexander cho biết anh rời Nga ngay trước đợt động viên quân sự. Khi sống tại Thái Lan, anh cảm thấy người địa phương có xu hướng thiện cảm hơn với một số quốc tịch khác.
Alexander kể rằng trong nhà hàng, có lúc nhân viên phục vụ bỏ qua anh để tiếp khách Ukraine trước. Anh nói mình có cảm giác người Thái không thích người Nga, dù họ vẫn mỉm cười trong giao tiếp.
Theo lời Alexander, sự lạnh nhạt không nằm ở hành vi công khai mà nằm trong giọng nói, cách phục vụ và thái độ. Đây là dạng căng thẳng âm ỉ, khó đo đếm, nhưng đủ để người trong cuộc cảm nhận được.
Các giáo dân bên ngoài Nhà thờ Chúa Ba Ngôi ở Phuket sau Thánh lễ Chính thống giáo Nga. ẢNH: NYTIMES
Các lời kể này cho thấy một thực tế nhạy cảm. Khi chiến tranh kéo dài, người rời khỏi Nga không chỉ mang theo hộ chiếu và tài sản. Họ còn mang theo cả hình ảnh chính trị của quốc gia mình trong mắt cộng đồng quốc tế.
Bangkok bắt đầu siết quy định lưu trú
Chính phủ Thái Lan đã chú ý đến những thay đổi này. Tháng 5/2026, chính quyền Bangkok giảm thời gian lưu trú miễn thị thực đối với công dân của 93 quốc gia từ 60 ngày xuống còn 30 ngày.
Biện pháp này được đưa ra nhằm hạn chế tình trạng người nước ngoài ở lại dài ngày rồi làm việc không phép. Đây là vấn đề phổ biến tại các trung tâm du lịch, nơi ranh giới giữa du lịch, làm việc từ xa, kinh doanh nhỏ và cư trú bán lâu dài ngày càng mờ.
Với Phuket, câu chuyện không chỉ là quản lý khách du lịch. Đó còn là bài toán về thị trường lao động, thuế, giấy phép kinh doanh, an ninh tài chính và trật tự cư trú.
Khi một cộng đồng người nước ngoài phát triển nhanh, chính quyền địa phương phải trả lời nhiều câu hỏi cùng lúc. Ai đang làm việc hợp pháp. Ai đang kinh doanh. Nguồn tiền đến từ đâu. Tác động lên nhà ở, trường học, dịch vụ y tế và an ninh ra sao.
Người Nga mua bất động sản ngày càng nhiều
Bên cạnh căng thẳng xã hội, thị trường bất động sản tại Phuket lại ghi nhận dòng tiền lớn từ người Nga. Các công ty phát triển nhà ở cho biết người Nga hiện chiếm tỷ lệ đáng kể trong nhóm khách nước ngoài mua bất động sản.
Một đại diện doanh nghiệp nói với Onet rằng nhiều người Nga không còn đến Thái Lan chỉ để nghỉ dưỡng. Họ đưa gia đình sang, cho con học ở trường quốc tế và tính chuyện ở lại lâu dài.
Xu hướng này làm thay đổi bản chất của dòng khách. Từ du lịch ngắn hạn, Phuket dần trở thành nơi cư trú thay thế cho một bộ phận người Nga có điều kiện tài chính.
Với nền kinh tế địa phương, dòng tiền này đem lại lợi ích trước mắt. Bất động sản bán được, nhà hàng có khách, trường quốc tế có thêm học sinh, dịch vụ cao cấp có thêm doanh thu.
Nhưng mặt trái cũng rõ. Giá nhà tăng, người dân bản địa bị đẩy ra xa các khu trung tâm, hoạt động kinh doanh địa phương phải cạnh tranh với nhóm có vốn mạnh hơn. Nếu quản lý lỏng, các rủi ro về rửa tiền, đầu cơ và lao động không phép có thể lớn dần.
Bài học cho các đô thị biển trong khu vực
Câu chuyện Phuket không phải lời kêu gọi đóng cửa với người nước ngoài. Du lịch và cư trú quốc tế vẫn là một phần của kinh tế hiện đại, nhất là với các đô thị biển sống nhờ dịch vụ.
Vấn đề nằm ở tốc độ và cách quản lý. Khi một dòng người đến quá nhanh, cộng đồng địa phương cần cơ chế rõ ràng để bảo vệ lợi ích của mình.
Với Việt Nam, các điểm đến như Nha Trang, Đà Nẵng, Vũng Tàu, Hải Phòng hay Hạ Long đều có sức hút tương tự: biển đẹp, chi phí hợp lý, hạ tầng du lịch phát triển và cộng đồng người nước ngoài đã có sẵn.
Nếu lượng cư trú dài hạn tăng mạnh, chính quyền địa phương cần chuẩn bị sớm. Những vấn đề cần theo dõi gồm:
- Quản lý thị thực, đăng ký tạm trú và thời hạn lưu trú thực tế;
- Kiểm tra hoạt động lao động không phép, nhất là nhóm làm việc từ xa nhưng phát sinh kinh doanh tại chỗ;
- Giám sát nguồn vốn trong bất động sản, nhà hàng, quán bar và dịch vụ du lịch;
- Bảo vệ khả năng tiếp cận nhà ở của người dân địa phương;
- Kiểm soát giấy phép kinh doanh, nghĩa vụ thuế và an ninh trật tự;
- Tránh để hình thành các khu sinh hoạt khép kín, tách biệt với cộng đồng bản địa.
Kinh nghiệm của Thái Lan cho thấy nụ cười du lịch không đủ để xử lý mọi va chạm. Khi lợi ích kinh tế, giá nhà, việc làm và tâm lý xã hội đan vào nhau, căng thẳng có thể xuất hiện rất nhanh.
Nơi trú ẩn nhiệt đới và câu hỏi dài hạn
Tờ Onet và Pattaya Mail, nhận định rằng chừng nào xung đột còn tiếp diễn, Phuket nhiều khả năng vẫn là một điểm dừng đông đúc của những người rời khỏi Nga.
Cách gọi nơi này là một “phòng chờ” nhiệt đới phản ánh đúng trạng thái lưng chừng của nhiều người nhập cư mới. Họ chưa chắc quay về Nga, nhưng cũng chưa hẳn hòa nhập đầy đủ vào xã hội Thái Lan.
Đó chính là vùng xám mà chính quyền các nước tiếp nhận phải quản lý cẩn trọng. Đón khách để phát triển kinh tế là một chuyện. Để một dòng cư trú dài hạn định hình lại đời sống địa phương mà không có hàng rào pháp lý đủ chắc lại là chuyện khác.
Phuket đang trả lời bài toán ấy theo cách vừa mở cửa vừa siết lại. Các đô thị biển khác trong khu vực nên nhìn vào kinh nghiệm này từ sớm. Không phải để tạo tâm lý bài ngoại, mà để tránh bị động khi biến động quốc tế tìm đến ngay trước cửa nhà mình.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo The New York Times/Onet
Ý kiến bạn đọc