Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố các lệnh áp thuế của Trump là bất hợp pháp

OV-2026 |

Điểm tin thế giới 20 Tháng Hai 2026

Thất bại pháp lý đối với chính sách kinh tế của Nhà Trắng. Tòa án Tối cao Mỹ vừa chính thức đưa ra phán quyết khẳng định các lệnh áp thuế do Tổng thống Donald Trump ban hành đối với nhiều đối tác thương mại là không hợp lệ. Đây được xem là một bước lùi đáng kể đối với chính quyền đương nhiệm trong nỗ lực tái định hình bản đồ thương mại toàn cầu.

Thuế quan vốn là công cụ then chốt trong chính sách kinh tế nhằm bảo hộ sản xuất trong nước mà ông Trump theo đuổi bấy lâu nay.

1 Toa An Toi Cao My Tuyen Bo Cac Lenh Ap Thue Cua Trump La Bat Hop Phap

Tổng thống Donald Trump coi thuế quan là vũ khí quan trọng trong các cuộc đàm phán thương mại quốc tế của chính quyền Mỹ.

Lạm dụng đạo luật về tình trạng khẩn cấp quốc gia

Các thẩm phán lập luận rằng những lệnh áp thuế này không có cơ sở pháp lý vững chắc để tồn tại.

Theo phán quyết, chính quyền đã dựa vào một đạo luật vốn chỉ được thiết kế để sử dụng trong các tình trạng khẩn cấp quốc gia thực sự. Với tỷ lệ phiếu 6-3, đa số các thẩm phán nhất trí rằng Tổng thống Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền của mình khi thực thi các biện pháp này.

Phán quyết này củng cố quyết định từ một tòa án cấp thấp hơn đã được đưa ra trước đó. Vụ kiện được khởi xướng bởi một nhóm các công ty bị ảnh hưởng trực tiếp và 12 bang tại Mỹ. Họ cho rằng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) ban hành năm 1977 đã bị chính quyền áp dụng sai mục đích ban đầu.

Quyền hạn áp thuế thuộc về Quốc hội

Hiến pháp Mỹ quy định rất rõ ràng rằng quyền thiết lập các mức thuế thuộc về Quốc hội chứ không phải nhánh hành pháp. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump đã viện dẫn đạo luật IEEPA để đơn phương áp đặt các rào cản thương mại mà không cần thông qua sự chấp thuận từ các nhà lập pháp. Các thẩm phán cho rằng việc giải thích luật một cách quá rộng như vậy là không thể chấp nhận được.

Dưới đây là một số điểm quan trọng về đạo luật mà chính quyền đã sử dụng:

Đạo luật IEEPA cho phép Tổng thống điều tiết thương mại trong các tình huống khẩn cấp đặc biệt đe dọa quốc gia.
Trong lịch sử, công cụ này thường chỉ được dùng để thực thi các lệnh trừng phạt kinh tế đối với các quốc gia thù địch.
Đây là lần đầu tiên nó được sử dụng trên quy mô lớn để áp đặt các loại thuế nhập khẩu đại trà lên các đối tác thương mại thông thường.

Phía chính quyền lập luận rằng các lệnh áp thuế là yếu tố sống còn đối với an ninh kinh tế quốc gia. Dẫu vậy, các thẩm phán đã bác bỏ hoàn toàn quan điểm này. Họ khẳng định rằng những lo ngại về kinh tế thông thường không thể được đánh đồng với các tình trạng khẩn cấp quốc gia theo định nghĩa pháp lý.

Nguy cơ bồi thường hàng trăm tỷ USD

Các chuyên gia kinh tế dự báo một hậu quả tài chính khổng lồ sau phán quyết của tòa án. Ước tính số tiền thuế đã thu được dựa trên đạo luật này hiện đã vượt quá con số 175 tỷ USD. Phán quyết mới có thể buộc Chính phủ Mỹ phải đối mặt với các vụ kiện đòi hoàn trả toàn bộ số tiền này cho các doanh nghiệp đã nộp thuế.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Chính phủ đang khẩn trương xem xét các cơ sở pháp lý khác để duy trì các mức thuế này. Mục tiêu của Nhà Trắng là tìm cách giữ lại càng nhiều lệnh áp thuế càng tốt trong khuôn khổ luật pháp cho phép. Họ không muốn đánh mất lợi thế trong các cuộc đàm phán thương mại đang diễn ra.

Phản ứng gay gắt từ Donald Trump

Theo các nguồn tin nội bộ, Trump đã bày tỏ sự tức giận và gọi phán quyết của Tòa án Tối cao là một sự hổ thẹn. Ông chia sẻ quan điểm này trong một cuộc họp kín với các Thống đốc bang ngay sau khi thông tin được công bố. Dù thất vọng, ông Trump cũng úp mở về một kế hoạch dự phòng nhưng chưa công bố các bước đi cụ thể.

Liên minh Châu Âu theo dõi sát sao tình hình

Phán quyết này trực tiếp ảnh hưởng đến mức thuế cơ bản 15% áp lên phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Liên minh Châu Âu (EU). Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các khoản thuế bổ sung đối với các ngành cụ thể như thép và nhôm vẫn chưa bị hủy bỏ trong đợt này. Đây là những mặt hàng thuộc các quy định pháp lý riêng biệt khác.

Ủy ban Châu Âu (EC) cho biết họ đang nghiên cứu kỹ lưỡng từng chi tiết trong phán quyết của tòa án Mỹ. Người phát ngôn của EC nhấn mạnh rằng Brussels đang giữ liên lạc thường xuyên với Washington để thảo luận về các phản ứng tiếp theo. Phía Châu Âu kỳ vọng sự thay đổi này sẽ làm giảm bớt căng thẳng thương mại song phương.

Cộng đồng doanh nghiệp ở cả hai bên bờ Đại Tây Dương đều đang mong muốn có một môi trường thương mại ổn định và dễ dự báo. Những thay đổi chính sách đột ngột và các cuộc chiến pháp lý kéo dài thường gây ra những xáo trộn lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Phán quyết của tòa án Mỹ, vì thế, được nhiều nhà nhập khẩu đón nhận như một tín hiệu tích cực.

Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC