Ngay sau đợt tấn công bằng máy bay không người lái quy mô lớn của Ukraine vào Saint Petersburg, câu chuyện về việc Starlink bị giới hạn tốc độ tại Ukraine đã trở thành tâm điểm tranh cãi giữa Washington và Kyiv. Donald Trump khẳng định ông không ra lệnh hạn chế dịch vụ vệ tinh này, trong khi Ngoại trưởng Marco Rubio nói không ai ở Nhà Trắng yêu cầu làm chậm internet.
Thông điệp của phía Mỹ rất rõ: vụ gián đoạn không phải là một quyết định có chủ đích.
Rubio nói rằng, theo thông tin ông nắm được, mạng đã được khôi phục và hoạt động trở lại như trước.
Ukraine nói Starlink vẫn bị giới hạn tốc độ
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đưa ra một bức tranh khác. Theo ông, Starlink vẫn bị giới hạn tốc độ, khiến các thiết bị không thể duy trì kết nối khi di chuyển nhanh hơn 161 km mỗi giờ.
Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến các máy bay không người lái, kể cả những chiếc được dùng để đánh chặn drone phản lực của Nga. Zelensky cho biết Ukraine hiện không thể dùng Starlink hoặc Starshield như trước để đối phó với loại vũ khí này.
Ông cũng nhấn mạnh rằng giới hạn chỉ xuất hiện trên lãnh thổ Ukraine.
Khi thử nghiệm tại các nước trong Liên minh châu Âu, hệ thống vẫn vận hành ở tốc độ cao hơn và không gặp vấn đề tương tự.
Đối với một quốc gia đang phải chống lại các đợt không kích gần như mỗi đêm, sự khác biệt ấy không nhỏ.
Starlink không chỉ là internet dân dụng. Nó là một phần của hệ thống liên lạc, dẫn đường và thu thập thông tin trên chiến trường.
Rubio bác bỏ cáo buộc từ Nhà Trắng
Trả lời báo chí, Ngoại trưởng Marco Rubio phủ nhận hoàn toàn việc chính quyền Trump ra lệnh làm chậm Starlink.
Ông nói: “Không ai ở Nhà Trắng ra lệnh cho bất kỳ ai làm chậm internet hoặc giảm tốc độ để một số máy bay không người lái không thể sử dụng.”
Theo Rubio, sự cố “tự xảy ra”, chứ không phải hành động cố ý. Ông cho biết dịch vụ đã được khôi phục và trở lại mức hoạt động như trước.
Khi được hỏi về lời khẳng định của Zelensky rằng việc hạn chế là có chủ đích, Rubio trả lời thẳng thắn. Ông nói không biết chính xác Zelensky đã nói gì, nhưng khẳng định Hoa Kỳ không liên quan đến chuyện này.
Ông Rubio cũng nói rằng Ukraine hiện không có quyền truy cập Starshield, phiên bản quân sự của Starlink. Điểm này làm rõ thêm ranh giới giữa dịch vụ thương mại mà Ukraine đang dùng và hệ thống vệ tinh cấp quân sự mà Kyiv mong muốn tiếp cận.
Trump đổ lỗi cho những “lời khuyên sai”
Trước đó, Tổng thống Trump từng bị cho là đã quy kết việc hạn chế dung lượng Starlink của Ukraine cho những lời khuyên mà Phó Tổng thống JD Vance và tỷ phú Elon Musk đưa ra.
Theo thông tin này, ông cảnh báo rằng nếu các nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Quốc hội mở điều tra về việc ai ra lệnh giảm lưu lượng tín hiệu, thì Musk và Vance sẽ phải chịu trách nhiệm.
Nhưng chỉ một ngày trước đó, Trump lại khăng khăng khẳng định ông không ban hành lệnh hạn chế Starlink cho Ukraine.
Ông cũng nói rằng không tin Elon Musk làm điều đó.
Sự lệch pha trong lời nói của phía Mỹ khiến câu chuyện càng thêm rối.
Một bên nói sự cố đã được khắc phục. Bên kia nói giới hạn tốc độ vẫn tồn tại và đang gây thiệt hại thực tế cho phòng thủ Ukraine.
Bối cảnh sau đòn đánh vào Saint Petersburg
Cuộc tranh luận diễn ra ngay sau khi Ukraine tiến hành một trong những đợt tấn công bằng máy bay không người lái lớn nhất vào Nga trong năm. Các mục tiêu tại Saint Petersburg gồm nhà máy lọc dầu, kho xăng dầu và hạ tầng công nghiệp.
Thống đốc Saint Petersburg Alexander Beglov xác nhận có hỏa hoạn tại nhà máy dầu Saint Petersburg, kho dầu Ruchyi và các khu warehouse công nghiệp ở quận Kolpinsky. Đây là đòn đánh nhắm thẳng vào hệ thống năng lượng và hậu cần của Nga.
Đợt tấn công này diễn ra trong lúc Washington đang gây áp lực để Kyiv hạn chế các cuộc tập kích vào hạ tầng năng lượng Nga. Chính sự va chạm về chiến lược này được xem là hậu cảnh của căng thẳng xung quanh Starlink và việc chia sẻ tình báo.
Chia sẻ tình báo được nối lại
Giữa những mâu thuẫn, có một tín hiệu đáng chú ý: Tổng thống Zelensky xác nhận việc chia sẻ thông tin tình báo giữa Mỹ và Ukraine đã được nối lại sau một thời gian bị chặn.
Ông nói rằng Ukraine rất biết ơn vì điều này và hệ thống hiện đã hoạt động trở lại. Trước đó, Kyiv cho biết từng mất khả năng tiếp cận thông tin tình báo Mỹ trong các đợt tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga.
Việc khôi phục chia sẻ tình báo là điều sống còn với Ukraine. Nó giúp Kyiv nhận cảnh báo sớm, theo dõi các đợt không kích và điều phối hệ thống phòng không. Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn nào, dù ngắn, cũng có thể tạo ra khoảng trống nguy hiểm.
Câu hỏi còn bỏ ngỏ
Đến thời điểm này, vẫn chưa có lời giải thích thống nhất về nguyên nhân thực sự của việc Starlink bị giới hạn tốc độ. Phía Mỹ nói đó không phải quyết định của Nhà Trắng. Phía Ukraine khẳng định giới hạn vẫn hiện hữu và ảnh hưởng đến hoạt động quân sự.
Điều có thể khẳng định là cuộc tranh cãi không chỉ xoay quanh một dịch vụ internet vệ tinh. Nó phản ánh sự bất ổn trong quan hệ giữa Washington và Kyiv, cũng như mức độ phụ thuộc của Ukraine vào công nghệ và hỗ trợ tình báo Mỹ trong chiến tranh với Nga.
Khi chiến sự vẫn tiếp diễn và các đợt tấn công vào hạ tầng năng lượng ngày càng quyết liệt, mỗi giờ mất kết nối đều có thể phải trả giá bằng những mục tiêu bị bỏ lỡ hoặc những đợt phòng thủ chậm hơn. Câu hỏi đặt ra là ai chịu trách nhiệm, và giới hạn Starlink có thực sự được gỡ bỏ hoàn toàn hay không.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
