Ukraine vừa thực hiện một đòn đánh chưa từng có tiền lệ: máy bay không người lái tập kích một trung tâm dữ liệu trọng yếu của Nga. Mục tiêu là cơ sở của tập đoàn công nghệ Yandex tại Sassowo, thuộc vùng Rjasan. Cú đánh đã gây ra hỏa hoạn tại một tòa nhà trong khuôn viên, theo thông báo mà chính công ty đưa ra hôm thứ Năm.
Đây là lần đầu tiên một trung tâm dữ liệu của Nga bị UAV Ukraine đánh trúng và hứng chịu thiệt hại thực tế. Trước đó, giới quan sát chưa từng ghi nhận cuộc tập kích quy mô nào của Kiev nhắm thẳng vào hạ tầng dữ liệu của Moskva.
Yandex và tham vọng AI của nước Nga
Yandex là tập đoàn công nghệ lớn nhất còn trụ lại ở Nga sau khi chiến tranh bùng nổ. Công ty đặt trụ sở chính tại Moskva và vận hành nhiều trung tâm dữ liệu quy mô lớn rải khắp đất nước.
Điều đáng nói là Yandex đang sở hữu YandexGPT, một trong những mô hình trí tuệ nhân tạo hàng đầu của Nga. Cơ sở bị tấn công vì thế không chỉ là nơi lưu trữ dữ liệu đơn thuần, mà còn là trụ cột cho tham vọng AI của điện Kremlin.
Dịch vụ bị ảnh hưởng ra sao?
Trong tuyên bố của mình, Yandex cho biết trung tâm dữ liệu trúng đòn đã phải ngừng hoạt động hoàn toàn. Đội ngũ kỹ thuật đang gấp rút khắc phục hậu quả và khôi phục các dịch vụ bị ảnh hưởng.
Đại diện công ty khẳng định các dịch vụ cốt lõi dành cho người tiêu dùng không bị gián đoạn. Tuy nhiên, trên trang web của dịch vụ đám mây, Yandex thừa nhận có sự cố về nguồn điện ở một khu vực nhất định và hứa sẽ cập nhật tình hình trong ngày.
Theo ghi nhận ban đầu, không có ai bị thương trong vụ tập kích. Hỏa hoạn được xác định bùng phát tại một trong các tòa nhà thuộc khuôn viên cơ sở, song mức độ thiệt hại về thiết bị vẫn chưa được công bố đầy đủ.
Bối cảnh: những đòn đánh qua lại
Cuộc tấn công vào cơ sở Yandex diễn ra sau một loạt đòn tập kích của Nga nhắm vào các trung tâm dữ liệu của Ukraine trong những tuần gần đây. Giới phân tích xem đây là hành động đáp trả theo đúng logic ăn miếng trả miếng đang chi phối cuộc xung đột.
Trước đó, Ukraine từng nhiều lần đánh vào các kho hàng của Wildberries, nhà bán lẻ trực tuyến đôi khi được ví như "Amazon của nước Nga". Nhưng nhắm thẳng vào hạ tầng dữ liệu thì đây là lần đầu tiên được xác nhận.
Điều này cho thấy trọng tâm của các cuộc tập kích tầm xa đang dần dịch chuyển. Thay vì chỉ nhắm vào kho bãi hay cơ sở quân sự, cả hai bên đang hướng tới những mục tiêu có giá trị kinh tế và công nghệ cao hơn.
Với Nga, việc một trung tâm dữ liệu của Yandex bị đánh trúng là tín hiệu đáng lo. Hạ tầng số vốn được xem là "vùng an toàn" nằm sâu trong lãnh thổ nay đã nằm trong tầm với của UAV Ukraine.
Ý nghĩa của cú đánh
Trung tâm dữ liệu là xương sống của mọi dịch vụ số, từ tìm kiếm, email cho tới điện toán đám mây và các mô hình AI. Khi một cơ sở như vậy buộc phải dừng hoạt động, thiệt hại không chỉ là vật chất mà còn là uy tín và niềm tin của khách hàng.
Với Yandex, công ty này từ lâu được xem là niềm tự hào công nghệ của Nga, sánh ngang với Google ở thị trường nội địa. Một cú đánh vào đúng trung tâm dữ liệu chủ chốt vì thế mang ý nghĩa biểu tượng lớn hơn nhiều so với thiệt hại thực tế.
Trụ sở Yandex tại Moscow: Các cuộc tấn công nhằm vào gã khổng lồ công nghệ Nga. Ảnh: Reuters
Câu hỏi đặt ra là liệu đây có phải khởi đầu cho một chiến lược mới nhắm vào hạ tầng số của Nga, hay chỉ là đòn đánh đơn lẻ. Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào mức độ leo thang của cuộc xung đột trong thời gian tới.
Điều chắc chắn là cuộc chiến đã lan tới cả những nơi từng được coi là hậu phương an toàn nhất. Khi máy bay không người lái có thể vươn tới các trung tâm dữ liệu ở vùng Rjasan, không gian an toàn của hạ tầng công nghệ Nga đang bị thu hẹp từng ngày.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: CNBC
