Ukraine sẽ tiếp tục tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga. Tổng thống Zelenskyy cho biết lệnh tạm ngừng các đợt tấn công vào lĩnh vực năng lượng Nga đã được dỡ bỏ, sau những bất ổn trong chia sẻ tình báo và sự cố Starlink xảy ra khi Nga mở các đợt tấn công quy mô lớn vào Ukraine.
“Lệnh cấm tấn công các nhà máy lọc dầu đã được dỡ bỏ. Chúng tôi đã chịu đủ rồi”, ông Zelenskyy nói trong cuộc trao đổi với Financial Times.
Theo người đứng đầu Điện Kyyiv, Ukraine đã kiềm chế không đánh vào hệ thống năng lượng của Nga trong ba ngày để đáp ứng mong muốn từ Washington. Nhưng trong khoảng thời gian đó, Nga vẫn tiếp tục nhắm vào các cơ sở năng lượng của Ukraine. Ông Zelenskyy cho biết hơn 100 thường dân đã thiệt mạng trong vòng một tuần qua.
Sự kiềm chế không được đáp lại
Quyết định tiếp tục tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga cho thấy giới lãnh đạo Ukraine đã mất kiên nhẫn. Với Kyiv, việc dừng đòn đánh vào nguồn thu và hậu cần năng lượng của Moscow trong khi các thành phố Ukraine vẫn hứng chịu tên lửa, drone và mất điện là một sự mất cân bằng khó chấp nhận.
Tình hình càng trầm trọng hơn vì, ngay cả khi Ukraine tạm ngừng tấn công, các đơn vị Ukraine vẫn không nhận được cảnh báo của Mỹ về các đợt phóng tên lửa đạn đạo. Đồng thời, Starlink bắt đầu hoạt động chậm hơn trên khắp đất nước, gây khó khăn cho tác chiến trên tuyến đầu cũng như các đợt tấn công tầm trung vào mục tiêu quân sự Nga.
Ông Zelenskyy nói rằng các đối tác Mỹ đã cảnh báo trực tiếp quân đội Ukraine: nếu các đợt tấn công vào lĩnh vực năng lượng không dừng lại, việc chia sẻ tình báo sẽ bị chặn. Sau đó, Kyiv được thông báo rằng đây chỉ là trục trặc kỹ thuật.
“Đây không phải vấn đề kỹ thuật. Đây là vấn đề ý chí”, tổng thống Ukraine nói về những gián đoạn của Starlink.
Volodymyr Zelenskyy và Donald Trump (photo: Getty Images)
Điều kiện để tạm ngừng: thêm tên lửa Patriot
Ông Zelenskyy vẫn để ngỏ khả năng Ukraine tiếp tục không tấn công lĩnh vực năng lượng Nga, kể cả khi Moscow duy trì các đợt không kích. Nhưng điều kiện đưa ra rất cụ thể: Ukraine cần thêm tên lửa Patriot. Theo ông, đây là mức tối thiểu.
Lập luận của Kyiv khá đơn giản. Nếu Ukraine phải chịu đòn trả đũa bằng tên lửa và drone, nước này cần khả năng bảo vệ các thành phố, nhà máy điện và hạ tầng then chốt. Không có hệ thống phòng không đủ mạnh, mọi lời kêu gọi kiềm chế đều trở thành gánh nặng dồn lên vai thường dân.
Theo tổng thống Ukraine, khi Kyiv đề nghị Mỹ tăng cường phòng không, Washington lại hạn chế hoạt động của Starlink. Điều này làm dấy lên nghi ngờ rằng việc gián đoạn kết nối không đơn thuần là sự cố kỹ thuật, mà có thể là một công cụ gây sức ép.
Căng thẳng Kyiv-Washington leo thang
Theo Financial Times, cuộc khủng hoảng trong quan hệ giữa Kyiv và Washington hiện là nghiêm trọng nhất kể từ tháng 2 năm 2025, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và đội ngũ của ông công khai quở trách ông Zelenskyy tại Phòng Bầu dục.
Trục căng thẳng chính xoay quanh các đợt tấn công vào nhà máy lọc dầu Nga. Ông Trump liên hệ những đòn đánh này với việc giá diesel tăng trên toàn cầu. Trong khi đó, Bộ Tài chính Mỹ mở cửa thị trường cho dầu diesel của Nga, một bước đi mà Ukraine gọi là không công bằng.
Vào đêm 14 tháng 10, các thiết bị đầu cuối Starshield trên drone của Ukraine chỉ duy trì kết nối ở tốc độ tối đa 160 km/h. Cùng ngày, Nga tung đợt tấn công lớn vào hạ tầng năng lượng của Ukraine. Ông Zelenskyy gọi đây là “màn thể hiện sự thiếu tôn trọng chưa từng có” của Moscow đối với Mỹ.
Ukraine chọn phản công thay vì im lặng
Thông điệp từ Kyiv giờ đây rõ ràng hơn bao giờ hết: Ukraine không chấp nhận một sự cân bằng mà chỉ có mình phải nhượng bộ. Nếu Washington muốn Kyiv hạn chế tấn công các mục tiêu năng lượng của Nga, Ukraine kỳ vọng nhận được sự bảo vệ tương xứng, đặc biệt là tên lửa Patriot và thông tin tình báo ổn định.
Việc khôi phục các đợt tấn công vào nhà máy lọc dầu cũng mang ý nghĩa chiến lược. Các cơ sở này không chỉ cung cấp nhiên liệu cho nền kinh tế Nga, mà còn nuôi dưỡng hậu cần quân sự và nguồn thu ngân sách phục vụ chiến tranh. Với Ukraine, đây là một trong số ít công cụ có thể gây áp lực trực tiếp lên Moscow từ xa.
Tuy vậy, quyết định này cũng làm tăng rủi ro cho quan hệ Kyiv-Washington. Nếu Mỹ tiếp tục hạn chế tình báo hoặc ảnh hưởng đến Starlink, khả năng tác chiến của Ukraine sẽ chịu tổn thất thực tế. Ngược lại, nếu Washington không điều chỉnh cách tiếp cận, sự thiếu tin tưởng giữa hai bên có thể lan rộng đúng lúc Ukraine cần viện trợ phòng không nhất.
Cuộc khủng hoảng hiện tại không chỉ là chuyện của vài đợt tấn công vào nhà máy lọc dầu. Đó là bài kiểm tra về mức độ tin cậy của quan hệ đồng minh, về giá cả mà Ukraine phải trả cho sự kiềm chế và về việc một đối tác mạnh có sẵn sàng chia sẻ rủi ro cùng Kyiv hay không.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Financial Times
