Tôi vẫn nhớ bà hàng xóm ngoài 70 tuổi, người khiến tôi suy nghĩ rất nhiều về nghỉ hưu và tuổi già. Bà không có lương hưu, cũng chẳng có khoản tiết kiệm đáng kể. Chồng mất sớm, bà một mình nuôi hai con khôn lớn, lo cho chúng ăn học rồi dựng vợ gả chồng.
Suốt mấy chục năm, cuộc đời bà gần như chỉ xoay quanh gia đình. Bà chưa từng nghĩ mình thích gì, muốn đi đâu hay cần điều gì cho bản thân. Chỉ cần các con bình an, nhà có một bữa cơm sum họp, bà đã thấy đủ.
Nhưng rồi con trai bận làm ăn. Con gái phải chăm lo gia đình riêng. Những lần gặp gỡ thưa dần. Các cuộc gọi cũng ngắn hơn.
Bà vẫn thương con, vẫn mong các con sống tốt. Chỉ là những ngày dài ở nhà một mình, bà không biết phải làm gì để tìm niềm vui cho chính mình.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Chiếc điện thoại để cạnh ghế cả ngày
Có lần, tôi nghe bà kể về chiếc điện thoại cũ của mình. Bà để nó ngay cạnh chỗ ngồi, âm lượng mở lớn. Sợ con gọi mà mình không nghe thấy.
Mỗi lần máy reo, bà vội cầm lên. Nhưng nhiều khi, đầu dây bên kia chỉ là cuộc gọi quảng cáo. Bà cười xòa bảo không sao, rồi lại đặt điện thoại về chỗ cũ.
Tối đến, thấy con gái đăng ảnh đi ăn cùng bạn bè, bà lặng lẽ xem đi xem lại. Bà biết con vẫn khỏe, vẫn vui, thế là yên tâm.
Có lúc bà định bình luận vài chữ, nhắc con giữ gìn sức khỏe. Nhưng rồi lại thôi. Sợ con thấy mẹ mình xuất hiện quá nhiều trên mạng xã hội. Sợ bạn bè con trêu chọc.
Nghe những chuyện ấy, tôi bỗng nghèn nghẹn.
Ngày con còn nhỏ, cha mẹ gọi một tiếng là chúng chạy về. Khi con lớn, cha mẹ đôi khi phải cân nhắc cả thời điểm gọi điện. Giờ này con có bận không? Gọi lâu có làm con mất thời gian không? Hỏi nhiều quá, con có khó chịu không?
Tuổi già có những nỗi buồn không dễ nói thành lời. Cha mẹ không nhất thiết đòi con phải ở bên mỗi ngày. Nhiều khi, họ chỉ mong được hỏi han đôi câu, được biết con vẫn ổn và cảm thấy mình chưa hoàn toàn đứng ngoài cuộc sống của con.
Tuổi già cô quạnh không chỉ vì thiếu tiền
Nhìn bà, tôi nhận ra một điều: tuổi già trở nên cô quạnh đôi khi không chỉ vì thiếu tiền bạc hay không có người bên cạnh. Mà còn vì cả đời chỉ biết sống vì người khác, chưa từng chuẩn bị một cuộc sống riêng cho mình.
Khi con cái trưởng thành, không còn cần cha mẹ chăm sóc từng ngày, những người từng dành gần như toàn bộ thời gian và tâm sức cho gia đình rất dễ rơi vào cảm giác trống trải. Như thể mình chẳng còn vai trò nào quan trọng nữa.
Nghỉ hưu, vì thế, không đơn thuần là chuyện có đủ tiền hay không. Tiền giúp chúng ta bớt phụ thuộc. Sức khỏe giúp duy trì sự chủ động. Bạn bè và những thú vui riêng khiến cuộc sống không chỉ xoay quanh con cháu.
Nhưng có một điều khó chuẩn bị hơn cả: học cách chấp nhận rằng con cái không còn cần mình như trước.
Khi con còn nhỏ, cha mẹ là cả thế giới của chúng. Khi trưởng thành, chúng cần không gian riêng, cần tự quyết định và tự chịu trách nhiệm cho cuộc sống của mình. Đó là điều tự nhiên. Không có nghĩa tình yêu dành cho cha mẹ đã mất đi.
Sau nghỉ hưu, hãy học cách sống cho mình
Người làm cha mẹ cũng cần học cách bước ra khỏi vai trò chăm lo cho con. Có thể bắt đầu bằng những việc rất nhỏ.
- Đi bộ cùng người quen mỗi sáng.
- Tham gia một câu lạc bộ ở khu phố.
- Chăm vài chậu cây trước hiên nhà.
- Học nấu món mình thích.
- Duy trì một cuộc hẹn uống trà mỗi tuần.
Không cần phải có nhiều tiền mới tìm được niềm vui. Nhưng cần chủ động tạo ra những điều để mong chờ. Con về thì vui. Con bận thì mình vẫn có một ngày đáng sống.
Đó không phải là bớt thương con. Mà là học cách thương cả chính mình, sau nhiều năm chỉ biết lo cho người khác.
Với những người đang bước vào tuổi nghỉ hưu, tôi nghĩ điều quan trọng không chỉ là chuẩn bị tiền bạc hay giữ gìn sức khỏe. Còn phải học cách sống vui với cuộc đời của chính mình.
Hãy dành thời gian gặp gỡ bạn bè. Nuôi dưỡng một sở thích. Tìm cho mình những niềm vui riêng, thay vì ngày ngày chờ đợi con cái có thời gian về thăm hay gọi điện hỏi han.
Tuổi già bình yên không phải là khi con luôn ở bên. Mà là khi con bận rộn với cuộc sống riêng, mình vẫn có những ngày vui và đón nhận sự quan tâm của con bằng tâm thế nhẹ nhàng, không tủi thân hay trách móc.
Còn với những người đang có cha mẹ bên cạnh, xin đừng nghĩ rằng những cuộc gọi hỏi thăm có thể để dành đến ngày mai.
Đôi khi, chỉ vài phút trò chuyện. Một câu hỏi han giản dị. Cũng đủ khiến cha mẹ vui vẻ cả ngày.
Bởi sẽ có lúc chúng ta muốn gọi về nghe lại giọng nói quen thuộc ấy, nhưng không còn ai ở đầu dây bên kia để trả lời. Đến khi đó, mới hiểu rằng có những điều bình thường hôm nay lại là điều quý giá nhất mà mai sau không tiền bạc nào có thể mua lại.
Nguyễn Thi Hạnh
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
