Nghi ngờ vừa chuyển tiền cho đối tượng lừa đảo, người dân cần hành động ngay trong 30 phút đầu tiên. Đây là khoảng thời gian quan trọng để chặn giao dịch, bảo vệ tài khoản và tăng khả năng hạn chế thiệt hại.
Các chiêu lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi. Đối tượng có thể giả danh Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, nhân viên ngân hàng hoặc người thân. Nhiều trường hợp còn dùng trí tuệ nhân tạo để giả mạo hình ảnh, giọng nói, khiến nạn nhân khó nhận ra.
Mục tiêu cuối cùng thường là ép người dân chuyển tiền, cung cấp mã OTP, mật khẩu hoặc dữ liệu cá nhân. Khi tiền đã rời khỏi tài khoản, mỗi phút chậm trễ đều có thể làm giảm cơ hội ngăn chặn giao dịch.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
1. Dừng ngay, không chuyển thêm tiền
Việc đầu tiên là ngừng mọi trao đổi với đối tượng nghi vấn. Không tiếp tục chuyển khoản, không cung cấp mã OTP, mật khẩu, số tài khoản hay thông tin định danh cá nhân.
Cần đặc biệt cảnh giác với những lời hứa như “xác minh tài khoản”, “chứng minh năng lực tài chính”, “nộp phí hoàn tiền” hoặc “mở khóa tài khoản”. Đây thường là cách khiến nạn nhân chuyển thêm tiền.
Nguyên tắc đơn giản nhưng hiệu quả: nếu người lạ yêu cầu tiền hoặc thông tin bảo mật, hãy dừng lại và kiểm chứng qua kênh chính thức.
2. Gọi ngân hàng để chặn giao dịch
Nếu đã chuyển tiền hoặc để lộ thông tin tài khoản, hãy liên hệ ngay với ngân hàng qua số hotline chính thức hoặc ứng dụng, website chính thống của ngân hàng.
Người dân có thể đề nghị khóa thẻ, tạm ngừng dịch vụ ngân hàng điện tử, tra soát giao dịch và ngăn chặn các khoản chuyển tiền đáng ngờ nếu còn kịp xử lý.
Khi gọi, cần chuẩn bị thông tin cụ thể: thời gian giao dịch, số tiền, tài khoản nhận tiền, biên lai chuyển khoản và các dữ liệu liên quan. Thông tin càng đầy đủ, ngân hàng càng dễ phối hợp xử lý.
Tuy nhiên, cần hiểu rõ rằng thông báo sớm chỉ giúp tăng khả năng hạn chế thiệt hại. Không có bảo đảm chắc chắn sẽ thu hồi được số tiền đã chuyển.
3. Đổi mật khẩu và bảo vệ tài khoản
Ngay sau đó, hãy đổi mật khẩu cho các tài khoản có nguy cơ bị xâm nhập. Ưu tiên tài khoản ngân hàng, email và mạng xã hội, vì đây là những kênh thường bị lợi dụng để tiếp cận tài sản hoặc lừa đảo người thân.
Cần đăng xuất khỏi các phiên đăng nhập lạ, bật xác thực hai lớp và kiểm tra lại quyền truy cập trên thiết bị. Nếu dùng chung mật khẩu cho nhiều dịch vụ, hãy thay đổi toàn bộ.
Trường hợp đã cài ứng dụng lạ theo hướng dẫn của đối tượng, đặc biệt là phần mềm cho phép điều khiển thiết bị từ xa, cần ngắt kết nối mạng khi phù hợp. Không dùng thiết bị nghi nhiễm mã độc để đăng nhập ngân hàng.
Người dân cũng không nên tiếp tục làm theo chỉ dẫn của người lạ hay cài thêm ứng dụng không rõ nguồn gốc. Nếu cần, hãy tìm hỗ trợ kỹ thuật từ đơn vị uy tín.
4. Lưu bằng chứng và trình báo Công an
Đừng xóa tin nhắn, cuộc gọi hay bất kỳ dấu vết nào liên quan đến vụ việc. Cần lưu lại lịch sử trò chuyện, tài khoản mạng xã hội, đường link, số tài khoản nhận tiền, biên lai và hình ảnh liên quan.
Sau đó, hãy đến cơ quan Công an gần nhất để trình báo. Việc cung cấp sớm thông tin giúp cơ quan chức năng có thêm dữ liệu xử lý và phối hợp với các bên liên quan.
Nhiều nạn nhân chần chừ vì xấu hổ, lo sợ hoặc nghĩ số tiền mất không lớn. Đây là sai lầm cần tránh. Trình báo sớm không chỉ phục vụ vụ việc của bản thân mà còn giúp cảnh báo và ngăn chặn các nạn nhân khác.
5. Cảnh giác với chiêu lừa đảo lần hai
Sau khi bị mất tiền, nạn nhân có thể tiếp tục nhận được liên hệ từ những người tự xưng là luật sư, cán bộ Công an, nhân viên ngân hàng hoặc đơn vị “hỗ trợ thu hồi tiền”.
Họ thường hứa lấy lại được tiền, nhưng yêu cầu nộp phí trước, cung cấp mã OTP, mật khẩu hoặc cài đặt ứng dụng. Đây là hình thức lừa đảo lần hai, nhằm tiếp tục chiếm đoạt tài sản.
Tuyệt đối không chuyển tiền cho cá nhân hay tổ chức không rõ nguồn gốc với lời hứa “thu hồi tiền bị lừa”. Khi có nghi vấn, hãy kiểm chứng qua kênh chính thống và trình báo Công an.
Nguyên tắc “3 không” cần ghi nhớ
Công an khuyến cáo người dân thường xuyên cập nhật các thủ đoạn lừa đảo mới và bảo vệ thông tin cá nhân theo nguyên tắc “3 không”:
- Không bấm vào đường link lạ.
- Không quét mã QR không rõ nguồn gốc.
- Không cài đặt ứng dụng không đáng tin cậy.
Bên cạnh đó, tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu hoặc thông tin bảo mật cho bất kỳ ai. Ngân hàng, Công an và cơ quan nhà nước không yêu cầu người dân chuyển tiền để “xác minh” hay “giải quyết vụ việc”.
Trong thời đại lừa đảo có thể dùng cả giọng nói và hình ảnh giả mạo, sự hoài nghi hợp lý là một kỹ năng tự bảo vệ cần thiết. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy dừng lại, xác minh và hành động nhanh. Phản ứng trong 30 phút đầu không chỉ giúp hạn chế tổn thất tài chính, mà còn tạo cơ hội để cơ quan chức năng can thiệp kịp thời.
Nguyễn Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
