Chủ tịch Ủy ban châu Âu von der Leyen. (Virginia Mayo/AP/dpa)
EU dự kiến phân bổ 3 tỷ euro viện trợ quân sự cho Ukraine trong tuần này, với trọng tâm là hỗ trợ mua máy bay không người lái và tên lửa phòng không.
Thông báo được Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đưa ra sau cuộc điện đàm với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Cùng lúc, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Thủ tướng Canada khẳng định sự ủng hộ dành cho Kyiv trong cuộc chiến với Nga.
Những cam kết này được đưa ra giữa lúc phát sinh tranh cãi về lập trường của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với các đồng minh và Ukraine.
Dù thông tin ban đầu chưa nêu cụ thể nội dung bất đồng, động thái của EU, Ba Lan và Canada cho thấy các đối tác của Kyiv muốn nhấn mạnh rằng hỗ trợ quân sự và sự đoàn kết với Ukraine vẫn được duy trì.
EU dành 3 tỷ euro cho Ukraine
Khoản viện trợ mới của EU được thiết kế để giúp Ukraine bổ sung năng lực quân sự, đặc biệt trong hai lĩnh vực đang được ưu tiên: máy bay không người lái và tên lửa phòng không. Theo kế hoạch được công bố, nguồn tiền sẽ được phân bổ ngay trong tuần này. Thông tin hiện có không nêu chi tiết từng nước nhận phần đóng góp hay số lượng trang bị dự kiến mua.
Máy bay không người lái và hệ thống phòng không là những hạng mục được nêu rõ trong gói hỗ trợ. Việc ưu tiên chúng cho thấy EU đang tập trung vào các nhu cầu thiết bị mà Ukraine đề nghị bổ sung, thay vì chỉ đưa ra một cam kết tài chính chung. Tuy vậy, bài viết ban đầu không cung cấp lịch giao hàng hoặc cơ chế giải ngân cụ thể.
Cuộc điện đàm giữa von der Leyen và Zelensky là dịp để hai bên trao đổi về hỗ trợ quân sự. Sau cuộc gọi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu thông báo quyết định của EU. Việc triển khai dự kiến trong tuần này khiến cam kết không chỉ dừng ở tuyên bố chính trị, dù các bước thực hiện tiếp theo chưa được nêu rõ.
Ba Lan khẳng định đoàn kết với Kyiv
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho biết ông đã nói chuyện với Zelensky và tin rằng Ukraine cùng tổng thống nước này sẽ không bị khuất phục trong cuộc chiến chống sự xâm lược của Nga. Tusk cũng khẳng định ông đã bảo đảm với nhà lãnh đạo Ukraine rằng Kyiv có thể trông cậy vào sự đoàn kết hoàn toàn của Ba Lan và châu Âu.
Phát biểu của Tusk đặt trọng tâm vào cam kết chính trị giữa các bên. Ba Lan vừa khẳng định sự ủng hộ của riêng mình, vừa nhắc đến sự đồng hành rộng hơn của châu Âu với người dân Ukraine. Đây là thông điệp trực tiếp gửi tới Kyiv trong thời điểm các tuyên bố về quan hệ giữa Mỹ, EU và Ukraine đang thu hút chú ý.
Thông tin được cung cấp không nói Ba Lan công bố một gói viện trợ mới hay thay đổi chính sách hỗ trợ cụ thể. Trọng điểm trong phát biểu của Tusk là lời bảo đảm về sự ủng hộ và niềm tin vào khả năng Ukraine tiếp tục kháng cự. Vì vậy, tuyên bố này bổ sung cho gói hỗ trợ tài chính, trang bị mà EU vừa thông báo, nhưng không đồng nghĩa với một khoản cam kết mới được định lượng.
Canada ủng hộ ngừng đánh vào năng lượng
Thủ tướng Canada cho biết ông vừa điện đàm với Trump và Zelensky. Ông ủng hộ việc hai bên ngừng tấn công các cơ sở năng lượng của nhau, với điều kiện nguyên tắc này phải được áp dụng bình đẳng. Theo lập trường được nêu, Ukraine không nên bị buộc phải chấp nhận một thỏa thuận bất công.
Canada đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine trong khả năng của mình, gồm vũ khí và đạn dược. Phòng không được xác định là ưu tiên. Cam kết này tương đồng với trọng tâm trong gói hỗ trợ của EU, vốn cũng dành sự chú ý cho tên lửa phòng không.
Quan điểm về việc ngừng tấn công hạ tầng năng lượng được đặt trên cơ sở có đi có lại, thay vì yêu cầu một phía đơn phương chấm dứt hoạt động. Tuyên bố của Canada vì thế kết hợp hai nội dung: thúc đẩy giảm nguy cơ đối với các cơ sở năng lượng và duy trì hỗ trợ quân sự cho Ukraine. Bài viết ban đầu không nêu thời hạn hoặc điều kiện giám sát cho đề xuất ngừng tấn công.
Cam kết hỗ trợ giữa lúc bất đồng
Các thông báo từ EU, Ba Lan và Canada cùng hướng tới một thông điệp chung: Ukraine vẫn có những đối tác sẵn sàng hỗ trợ về trang bị, tài chính và ngoại giao. Trong đó, gói 3 tỷ euro của EU là cam kết có con số và khung thời gian rõ nhất; Ba Lan nhấn mạnh đoàn kết chính trị, còn Canada nêu cả đề xuất về cơ sở năng lượng lẫn hỗ trợ vũ khí.
Tuy nhiên, các thông tin hiện có chưa cho biết khoản viện trợ của EU sẽ được giải ngân theo từng đợt ra sao, loại thiết bị cụ thể nào sẽ được mua hay khi nào chúng tới Ukraine. Phía Canada cũng chưa công bố danh mục và số lượng vũ khí, đạn dược. Những chi tiết đó sẽ quyết định mức độ và tốc độ mà các cam kết chuyển thành hỗ trợ thực tế.
Trong lúc các cuộc trao đổi giữa lãnh đạo tiếp diễn, Kyiv vừa nhận được lời bảo đảm chính trị từ Ba Lan, một gói hỗ trợ quân sự mới từ EU và cam kết tiếp tục cung cấp trang bị từ Canada. Các tuyên bố chưa giải quyết mọi bất đồng giữa những đối tác, nhưng cho thấy nỗ lực duy trì hậu thuẫn cho Ukraine vẫn được đặt lên hàng đầu.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
