Moskva đã bày tỏ hoan nghênh sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đình chỉ các mức thuế quan được quy định trong gói trừng phạt mới nhằm vào Nga. Quyết định được đưa ra chưa đầy một tháng sau khi đạo luật này được ký, ngay trước thời điểm các biện pháp có hiệu lực.
Điện Kremlin mô tả đây là “một khoảnh khắc quan trọng và thực sự mang tính lịch sử”. Với Nga, động thái của Washington mở ra khả năng duy trì kênh hợp tác kinh tế song phương vốn có nguy cơ bị chặn đứng bởi các biện pháp trừng phạt.
Nhà độc tài Kremlin Vladimir Putin rất hài lòng với các chính sách của Donald Trump. Ảnh: Gavriil Grigorov/Pool Sputnik Kremlin qua AP
Kremlin gọi đây là bước đi lịch sử
Kirill Dmitrijew, đặc phái viên của Điện Kremlin phụ trách hợp tác kinh tế quốc tế, cho biết việc Mỹ tạm dừng các biện pháp trừng phạt mới sẽ thúc đẩy đối thoại và hợp tác có lợi cho cả hai bên. Ông viết thông điệp này trên Telegram.
Theo ông Dmitrijew, đạo luật trừng phạt nếu được thực thi có thể khiến quan hệ kinh tế giữa Nga và Mỹ gần như đình trệ hoàn toàn. Ông còn cho rằng nó có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế Mỹ cũng như các thị trường thế giới.
Ông lập luận rằng hợp tác kinh tế, thay vì trừng phạt và đối đầu, sẽ góp phần ổn định nền kinh tế toàn cầu. Theo quan điểm của Điện Kremlin, đây cũng có thể là cơ sở để xây dựng lòng tin và hướng tới một nền hòa bình lâu dài.
Trump nói quyết định vì lợi ích quốc gia
Tổng thống Trump giải thích rằng việc đình chỉ các mức thuế “vào thời điểm hiện tại là vì lợi ích quốc gia” của Mỹ. Ông đưa ra quyết định này trước khi thời hạn 30 ngày, do Quốc hội Mỹ quy định, kết thúc.
Vào giữa tháng 9, Trump đã ký đạo luật được Quốc hội thông qua, trong đó quy định các mức thuế và biện pháp trừng phạt mới, áp dụng trên diện rộng đối với Nga. Theo cơ chế này, các biện pháp sẽ tự động có hiệu lực sau 30 ngày, trừ khi tổng thống quyết định khác trong khoảng thời gian đó.
Như vậy, việc Trump đình chỉ thuế quan diễn ra ngay sát thời hạn cuối. Đây là bước đi đáng chú ý, bởi đạo luật vốn được kỳ vọng sẽ tạo áp lực mạnh hơn lên Nga trong cuộc chiến xâm lược Ukraine.
Ukraine từng kêu gọi thực thi nhanh
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy trước đó đã kêu gọi thực thi nhanh đạo luật này. Ông cho rằng các biện pháp cứng rắn cần được áp dụng để tăng sức ép buộc Nga chấm dứt chiến tranh.
Đạo luật được đặt theo tên Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, một đồng minh của Trump, người đã qua đời vào tháng 7. Văn bản này dự kiến áp đặt những “lệnh trừng phạt địa ngục” đối với Nga.
Liên minh châu Âu cũng từng hy vọng đạo luật sẽ góp phần giúp chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Nga. Việc Mỹ tạm dừng thực thi vì thế có thể làm thay đổi tính toán của các đối tác quốc tế về sức ép kinh tế đối với Moskva.
Bối cảnh căng thẳng Mỹ – Ukraine
Quyết định của Trump diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Washington và Kyiv ngày càng căng thẳng. Vài ngày trước đó, Trump đã đạt thỏa thuận với lãnh đạo Điện Kremlin Vladimir Putin về việc Nga cung cấp dầu diesel.
Sau thỏa thuận này, Trump tiếp tục gia tăng sức ép đối với Ukraine và Tổng thống Zelenskyy. Tổng thống Ukraine sau đó cáo buộc Trump đang “bơm tiền vào túi chiến tranh của Putin”, qua đó giúp Nga duy trì cuộc xâm lược.
Ukraine đã chống trả các cuộc tấn công của Nga trong hơn bốn năm rưỡi. Việc Mỹ nới lỏng một công cụ trừng phạt quan trọng vì vậy đặt Kyiv trước câu hỏi khó: liệu áp lực kinh tế lên Moskva còn đủ mạnh để thay đổi diễn biến chiến sự hay không.
Với Điện Kremlin, tín hiệu từ Washington là một thắng lợi ngoại giao và kinh tế. Với Ukraine, đây là một dấu hiệu cho thấy sự cân bằng trong chính sách của Mỹ đối với cuộc chiến có thể đang dịch chuyển.
Nguyễn Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
