Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson ngày 11/10 kêu gọi các nước tăng cường gây sức ép lên Nga, mở rộng trừng phạt và sử dụng tài sản Nga bị đóng băng vì lợi ích của Ukraine. Ông khẳng định Stockholm vẫn giữ nguyên lập trường ủng hộ Kyiv kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt vào ngày 24/2/2022.
Phát biểu trên mạng xã hội X, ông Kristersson nói Thụy Điển sẽ đứng cạnh Ukraine “miễn là cần thiết”. Theo ông, đây không phải lúc để nới lỏng áp lực, mà là lúc cộng đồng quốc tế phải tăng cường hỗ trợ cho Ukraine và làm tăng chi phí cho Moscow.
Thụy Điển tiếc nuối thỏa thuận diesel Mỹ–Nga
Người đứng đầu chính phủ Thụy Điển bày tỏ tiếc nuối về thỏa thuận giữa Washington và Moscow liên quan đến việc cung cấp diesel của Nga. Ông cho rằng doanh thu từ năng lượng là nguồn tài chính quan trọng giúp Nga duy trì chiến tranh xâm lược.
Thỏa thuận này được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố sau cuộc trao đổi với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Theo đó, Nga được kỳ vọng cung cấp diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, trong khi Washington tạm thời nới lỏng một số hạn chế liên quan đến xuất khẩu diesel Nga.
Ông Kristersson không che giấu lo ngại rằng dòng tiền từ bán năng lượng có thể giúp Nga bù đắp nguồn lực cho chiến sự. Với Stockholm, việc tạo thêm nguồn thu cho Moscow đi ngược lại mục tiêu làm suy yếu khả năng tài chính của Nga trong cuộc xung đột.
Chào đón gói trừng phạt mới của EU
Trái với thái độ tiếc nuối với thỏa thuận diesel, Thủ tướng Thụy Điển hoan nghênh kế hoạch của Liên minh châu Âu thông qua một gói trừng phạt mới chống Nga. Ông đánh giá đây là bước đi đúng hướng.
Gói trừng phạt được dự kiến áp dụng vào thứ Hai, nhắm vào khoảng 1.600 tổ chức và cá nhân liên quan đến khu công nghiệp quốc phòng Nga. Đây được xem là một trong những đợt trừng phạt rộng nhất mà EU từng áp dụng kể từ khi chiến sự nổ ra.
Theo ông Kristersson, các biện pháp này cần được phối hợp chặt chẽ trong EU, đồng thời gắn kết với Mỹ, Anh và các đối tác quốc tế khác. Với ông, hiệu quả của trừng phạt không chỉ nằm ở số lượng danh sách bị áp chế, mà còn ở khả năng thực thi và ngăn chặn các đường vòng.
Siết “hạm đội bóng tối” của Nga
Thủ tướng Thụy Điển cũng kêu gọi nhiều quốc gia hơn hành động quyết liệt hơn với “hạm đội bóng tối” của Nga. Đây là cụm từ thường dùng để chỉ các tàu chở dầu hoạt động bên ngoài hệ thống bảo hiểm, đăng ký và giám sát truyền thống, nhằm vận chuyển dầu Nga qua các biện pháp trừng phạt.
Ông cho rằng việc theo dõi, kiểm tra và hạn chế hoạt động của các tàu này là cần thiết để giảm khả năng Nga né tránh trừng phạt. Ông cũng nhấn mạnh rằng các nước nên chuyển sang giai đoạn sử dụng tài sản Nga bị đóng băng để hỗ trợ Ukraine.
Đề xuất này không mới, nhưng vẫn là vấn đề nhạy cảm trong EU. Việc sử dụng tài sản bị phong tỏa đòi hỏi sự thống nhất về pháp lý giữa các quốc gia thành viên, đặc biệt khi số tiền liên quan rất lớn và có thể tạo tiền lệ cho các tranh chấp tài chính quốc tế.
Mùa đông khó khăn đang đến gần với Ukraine
Stockholm đang thúc đẩy các nước EU tăng cường hỗ trợ song phương cho Ukraine trước mùa đông. Chính phủ Thụy Điển dự báo giai đoạn tới sẽ “cực kỳ khó khăn” đối với Kyiv, khi nhu cầu về năng lượng, khí hậu, phòng không và viện trợ tài chính cùng gia tăng.
Thông điệp của ông Kristersson cho thấy Thụy Điển muốn giữ sự chú ý của châu Âu dành cho Ukraine, ngay cả khi tâm điểm chính trị quốc tế có thể chuyển sang các thỏa thuận năng lượng và nỗ lực đàm phán. Với Stockholm, hỗ trợ cho Kyiv không phải là lựa chọn ngắn hạn, mà là cam kết dài hạn.
Quan điểm này cũng phản ánh mối lo của nhiều nước châu Âu: nếu áp lực kinh tế lên Nga giảm bớt, Moscow có thể có thêm nguồn lực để kéo dài chiến sự. Ngược lại, nếu cộng đồng quốc tế duy trì trừng phạt, chặn các kênh né tránh và chuyển tài sản bị đóng băng sang hỗ trợ Ukraine, phương Tây sẽ có thêm đòn bẩy trong bất kỳ cuộc đàm phán nào.
Thông điệp từ Stockholm vì vậy rất rõ ràng: Thụy Điển muốn châu Âu hành động nhanh hơn, mạnh hơn và thống nhất hơn. Với Ukraine, mỗi tuần chậm trễ trong việc tăng viện trợ và siết trừng phạt đều có thể trở thành gánh nặng lớn hơn khi mùa đông đến.
Nguyễn Thành Phan - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
