Đại diện đảng Cộng hòa Don Bacon công khai chỉ trích Tổng thống Mỹ Donald Trump vì cách ông xử lý các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine. Cùng lúc, 12 thượng nghị sĩ, trong đó có 6 người thuộc đảng Cộng hòa, yêu cầu hủy thỏa thuận năng lượng với Nga.
Đại diện đảng Cộng hòa Don Bacon vừa dùng những lời lẽ hiếm thấy để chỉ trích Tổng thống Donald Trump. Ông gọi người đứng đầu Nhà Trắng là “người bảo vệ của Vladimir Putin” và nói rằng cách tiếp cận hiện nay đối với cuộc chiến Nga - Ukraine là “một nỗi ô nhục”.
Phát biểu của Bacon được đưa ra sau khi Trump cố gắng biện minh cho các đợt tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng Ukraine. Tổng thống Mỹ nói: “Ừm, Ukraine đã tấn công nhiều địa điểm vào ngày hôm trước.”
Chỉ trích từ nội bộ đảng Cộng hòa
Don Bacon, nghị sĩ bang Nebraska, không dừng ở một câu nhận định mang tính hình ảnh. Ông cho rằng Trump đang đứng về phía kẻ xâm lược, thay vì bảo vệ một quốc gia đang tự vệ.
“Ông ấy là người bảo vệ Putin và cuộc xâm lược của Nga. Thật là một nỗi ô nhục! ” Ông Bacon nói.
Đây không phải lần đầu một nghị sĩ Cộng hòa lên tiếng bất đồng với chính sách Nga của Nhà Trắng. Nhưng lời cảnh cáo của Bacon cho thấy sự chia rẽ trong đảng đang trở nên rõ nét hơn, đặc biệt khi vấn đề liên quan trực tiếp đến Ukraine, năng lượng và an ninh của các đồng minh Mỹ.
Áp lực từ 12 thượng nghị sĩ
Chỉ ít lâu sau, 12 thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đã gửi yêu cầu rõ ràng đến Donald Trump: hủy bỏ ngay thỏa thuận năng lượng giữa ông và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Trong số này có 6 thượng nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa.
Các nghị sĩ viết rằng thỏa thuận này là “một món quà cho đối thủ của chúng ta và một sự phản bội đối với các đồng minh của chúng ta”. Họ nhấn mạnh: “nó nên bị hủy bỏ”.
Thông điệp của nhóm thượng nghị sĩ nhắm vào một quyết định gây tranh cãi: cho phép dầu diesel Nga quay lại thị trường toàn cầu. Theo họ, việc này có thể tạo thêm nguồn tài chính cho Moskva để duy trì chiến tranh ở Ukraine.
Danh sách những người ký tên
Tuyên bố chung có chữ ký của cả hai đảng. Sự hiện diện của nhiều nghị sĩ Cộng hòa khiến áp lực lên Nhà Trắng trở nên nặng nề hơn.
- Thom Tillis
- Richard Blumenthal
- Susan Collins
- Richard Durbin
- Alan Stuart Armstrong
- Sheldon Whitehouse
- Lisa Murkowski
- Jack Reed
- Mitch McConnell
- Jeanne Shaheen
- John Cornyn
- Christopher Coons
Trump nói dầu Nga không vào thị trường Mỹ
Donald Trump phản ứng bằng cách giảm nhẹ tác động của thỏa thuận. Ông nói rằng dầu mỏ Nga “sẽ đi vào các thị trường toàn cầu và không phải thị trường Hoa Kỳ”.
Lập luận này được đưa ra chỉ vài phút sau những phát biểu trước đó của ông về các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở năng lượng Nga. Sự chuyển hướng nhanh trong cách diễn đạt khiến nhiều người nghi ngờ Tổng thống đang cố gắng kiểm soát diễn biến chính trị.
Đối với các nhà phê bình, vấn đề không chỉ nằm ở việc dầu diesel Nga có vào Mỹ hay không. Họ lo ngại rằng việc mở đường cho nguồn năng lượng Nga trở lại thị trường quốc tế sẽ giúp Moskva có thêm nguồn thu, trong khi Ukraine vẫn phải chịu các đợt tấn công và chiến tranh kéo dài.
Vì sao vấn đề trở nên nhạy cảm?
Kể từ khi Nga mở rộng chiến sự tại Ukraine, năng lượng luôn là một vũ khí chính trị. Các nước phương Tây đã áp đặt nhiều biện pháp trừng phạt nhằm hạn chế nguồn tài chính của Nga. Vì vậy, bất kỳ thỏa thuận nào cho phép hàng hóa năng lượng Nga lưu thông dễ dàng hơn đều có thể bị xem là một bước lùi.
Với những người ủng hộ Ukraine, lập luận của Trump về giá năng lượng toàn cầu không đủ để biện minh. Họ cho rằng Moscow cần chịu áp lực, chứ không phải nhận thêm không gian kinh tế.
Trong khi đó, những người ủng hộ thỏa thuận có thể lập luận rằng việc đưa dầu diesel Nga ra thị trường toàn cầu có thể giúp hạ nhiệt giá nhiên liệu. Nhưng nhóm thượng nghị sĩ phản đối cho rằng lợi ích đó quá mong manh so với rủi ro an ninh và đạo đức.
Tranh cãi trước bầu cử giữa nhiệm kỳ
Tranh luận này diễn ra trong giai đoạn nhạy cảm của chính trị Mỹ. Trump từng cảnh báo rằng đảng Cộng hòa cần thắng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, nếu không ông có thể đối mặt với nguy cơ bị luận tội.
“Chúng ta cần thắng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vì nếu không, tôi sẽ bị luận tội,” Trump nói.
Câu nói này cho thấy Tổng thống đang xem cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ như một cuộc chiến chính trị trực tiếp. Nhưng chính áp lực đó cũng khiến mọi quyết định về Nga, Ukraine và năng lượng bị soi xét kỹ hơn.
Sự phản đối từ Don Bacon và 12 thượng nghị sĩ cho thấy vấn đề không còn đơn thuần là bất đồng về chính sách đối ngoại. Đó là một cuộc tranh luận về chỗ đứng của Mỹ trong cuộc chiến Nga - Ukraine, về giới hạn của thỏa hiệp với Moskva và về mức độ mà một tổng thống có thể đi ngược lại lập trường của chính đồng minh trong đảng.
Cho đến nay, Nhà Trắng chưa có dấu hiệu thu hồi thỏa thuận. Nhưng lời kêu gọi hủy bỏ từ cả hai đảng đang tạo ra một thông điệp rõ ràng: tại Quốc hội Mỹ, cách Trump đối xử với Putin và Ukraine đang trở thành một vấn đề chính trị không dễ bỏ qua.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
