Donald Trump quyết định đạt thỏa thuận dầu diesel với Putin, sau khi Ukraine tiếp tục tấn công các nhà máy lọc dầu Nga. Quyết định này làm dấy lên lo ngại về tác động tới tiến trình đàm phán hòa bình và quan hệ Washington - Kiev.
Tổng thống Mỹ Trump đã quyết định đạt thỏa thuận về dầu diesel với Putin, sau khi Ukraine tiếp tục tấn công các nhà máy lọc dầu ở Nga và bỏ qua đề nghị ngừng các cuộc tập kích này từ phía Washington. Thông tin được một quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ với trang tin Axios hôm 9/10.
Theo quan chức này, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang "đánh giá sai tình hình". Ông cho rằng các cuộc tấn công vào hạ tầng lọc dầu Nga đang làm xói mòn thiện chí mà Tổng thống Zelensky đã gây dựng với Tổng thống Trump trong suốt 6 tháng qua.
Đề nghị từ Mỹ bị bỏ qua
Trước đó, Tổng thống Zelensky từng tuyên bố Ukraine sẵn sàng ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu và cơ sở dầu mỏ Nga, nếu phía Nga không còn nhắm vào hạ tầng năng lượng của Ukraine. Tuy nhiên, Washington muốn Ukraine đơn phương dừng các cuộc tập kích này.
Quan chức Mỹ giải thích rằng Tổng thống Trump cho rằng các đòn đánh vào nhà máy lọc dầu Nga không tương đương với những cuộc tấn công vào lưới điện Ukraine. Ông cũng lo ngại các cuộc tập kích góp phần đẩy giá khí đốt tăng cao tại Mỹ.
"Ông Trump không cho rằng các cuộc tập kích nhà máy lọc dầu Nga tương đương với những đòn tấn công lưới điện Ukraine", quan chức này nói.
Tổng thống Zelensky (trái) và Tổng thống Trump tại cuộc gặp ở New York ngày 22/9. Ảnh: AFP
Đàm phán kéo dài 8 giờ ở Miami
cho biết, trong cuộc đối thoại kéo dài 8 giờ tại thành phố Miami hôm 9/10, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã trao đổi với phái đoàn Ukraine về kế hoạch của Tổng thống Trump. Theo đó, ông Trump dự định trao đổi trực tiếp với Tổng thống Putin và dỡ bỏ lệnh cấm vận đối với hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga.
Phái đoàn Ukraine được thông báo rằng quyết định này xuất phát từ việc Kiev liên tục bỏ qua các đề nghị ngừng tấn công nhà máy lọc dầu ở Nga. Những cuộc tập kích này, theo quan chức Mỹ, đang ảnh hưởng trực tiếp tới người tiêu dùng Mỹ.
Một quan chức Ukraine cho biết hai đặc phái viên Mỹ còn cảnh báo rằng Tổng thống Trump có thể ra lệnh ngừng cung cấp thông tin tình báo cho Ukraine nếu nước này tiếp tục phớt lờ đề nghị của ông. Tuy nhiên, quan chức Mỹ giấu tên đã phủ nhận thông tin về lời cảnh báo này.
Theo nguồn này, hai đặc phái viên khẳng định Washington vẫn là đối tác vững mạnh của Kiev, đang cung cấp đạn dược và thông tin tình báo. Họ nhấn mạnh Ukraine không nên có hành động gây tổn hại đến người tiêu dùng Mỹ.
"Tấn công nhà máy lọc dầu không chỉ gây thiệt hại cho Nga, mà cả Mỹ", quan chức trên cho hay.
Trọng tâm đàm phán hòa bình
Bên cạnh vấn đề dầu diesel, các cuộc đối thoại ở Miami cũng tập trung vào việc hoàn thiện các đảm bảo an ninh mà Mỹ, châu Âu và NATO có thể cung cấp cho Ukraine trong khuôn khổ một thỏa thuận hòa bình. Những đề xuất mới về giải pháp cho vấn đề lãnh thổ cũng được đưa ra thảo luận.
Quan chức Mỹ cho biết, dù Nga đang tập kích Ukraine dữ dội, phía Mỹ vẫn tin rằng Tổng thống Putin sẵn sàng thảo luận về việc chấm dứt chiến sự. Mục tiêu là xây dựng một đề xuất đủ hấp dẫn để Nga đồng ý ngừng chiến.
Đặc phái viên Jared Kushner (trái) và Steve Witkoff tại Điện Kremlin hồi tháng 12/2025. Ảnh: Reuters
Thỏa thuận dầu diesel giữa Trump và Putin
Tổng thống Trump hôm 9/10 công bố thỏa thuận với Tổng thống Putin. Theo thỏa thuận, Nga sẽ lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu. Con số này sẽ tăng lên 500.000 tấn trong tháng 11 và một triệu tấn ngay sau đó.
Ngoài ra, Nga có khả năng cung cấp thêm ba triệu tấn dầu diesel trong thời gian ngắn, tùy thuộc vào tình hình hoạt động của các nhà máy lọc dầu. Washington cũng cấp giấy phép miễn trừng phạt tạm thời, cho phép dầu diesel Nga tiếp cận thị trường quốc tế.
Phó thủ tướng Nga Alexander Novak xác nhận nước này sẽ lập tức bắt đầu dỡ bỏ các hạn chế về xuất khẩu dầu diesel. Trước đó, Nga áp đặt biện pháp hạn chế này trong bối cảnh các nhà máy lọc dầu trong nước nhiều lần bị Ukraine tập kích trong những tháng gần đây, gây ra khủng hoảng năng lượng.
Phản ứng từ phía Ukraine
Tổng thống Zelensky phản đối mạnh mẽ việc Mỹ nới lỏng trừng phạt đối với hàng triệu tấn dầu diesel của Nga. Ông cho rằng đây là "món quà" dành cho Tổng thống Putin.
"Mọi quyết định nới lỏng trừng phạt với Nga mà không kèm thỏa thuận giảm leo thang rõ ràng và lâu dài đều là biểu hiện của sự yếu đuối rõ rệt", Tổng thống Zelensky nói.
Quyết định của Tổng thống Trump cho thấy áp lực kinh tế và năng lượng đang ngày càng ảnh hưởng sâu sắc đến tiến trình đàm phán liên quan đến xung đột Nga - Ukraine.
Việc Mỹ lựa chọn nới lỏng trừng phạt dầu diesel Nga, trong khi Ukraine vẫn duy trì các cuộc tập kích vào hạ tầng lọc dầu, đặt Kiev trước thế khó: vừa phải cân nhắc lợi ích chiến lược trên chiến trường, vừa phải bảo vệ quan hệ với người đồng minh quan trọng nhất. Diễn biến tiếp theo của các cuộc đàm phán và phản ứng từ cả Nga lẫn Ukraine sẽ quyết định liệu thỏa thuận này có mở ra cơ hội hòa bình hay chỉ làm sâu sắc thêm bất đồng giữa các bên.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Axios
