Đòn tập kích rạng sáng 9 tháng 10
Rạng sáng ngày 9 tháng 10, Lực lượng Phòng vệ Ukraina tập kích các mục tiêu chiến lược tại tỉnh Kaluga của Nga. Đích nhắm chính là trung tâm dữ liệu Yandex, cơ sở thương mại lớn nhất của Nga. Một số module của tổ hợp này bị vô hiệu hóa hoàn toàn.
Cuộc tập kích kéo dài suốt đêm. Cảnh báo không kích được ban hành tại Kaluga từ tối ngày 8 tháng 10. Phải đến khoảng 6 giờ 47 phút sáng ngày 9 tháng 10 theo giờ Moskva, lệnh cảnh báo mới được dỡ bỏ.
Sân bay Kaluga cũng bị áp đặt các hạn chế bay tạm thời. Nhiều cư dân trong vùng kể lại rằng họ nghe thấy tiếng nổ liên tục suốt đêm. Mật độ tiếng nổ cho thấy quy mô của đợt tấn công không hề nhỏ.
Nga nói bắn hạ 26 máy bay không người lái
Thống đốc tỉnh Kaluga, Vladislav Shapsha, xác nhận một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu trong khu vực. Ông khẳng định lực lượng phòng không Nga đã bắn hạ 26 máy bay không người lái của Ukraina trên bầu trời tỉnh này.
Tuyên bố trên không giải thích được vì sao hạ tầng dữ liệu vẫn hư hại nặng. Con số 26 chiếc bị bắn hạ cũng không khớp với việc một tổ hợp công nghệ quy mô lớn nằm sâu trong lãnh thổ Nga lại hứng chịu thiệt hại trực tiếp.
Trong các đợt tập kích trước đây, phía Nga thường công bố số lượng máy bay không người lái bị hạ ngay trong đêm. Nhưng thiệt hại thực tế tại mục tiêu chỉ được hé lộ vài giờ hoặc vài ngày sau đó, thường qua chính lời thừa nhận của đơn vị bị đánh trúng.
Yandex thừa nhận trung tâm dữ liệu bị đánh trúng
Sau đó, Yandex lên tiếng xác nhận rằng trung tâm dữ liệu của họ ở Kaluga đã bị tập kích trong đêm rạng sáng ngày 9 tháng 10. Kết quả là một số module của cơ sở này bị vô hiệu hóa hoàn toàn. Đây là trung tâm dữ liệu thương mại lớn nhất của Nga.
Với một tập đoàn công nghệ lớn nhất nước Nga, việc mất một phần hạ tầng tính toán không chỉ là thiệt hại về tài sản. Nó ảnh hưởng trực tiếp tới dịch vụ lưu trữ, điện toán đám mây và các sản phẩm số phụ thuộc vào hệ thống này. Các doanh nghiệp và cơ quan dùng dịch vụ của Yandex buộc phải tính đến phương án dự phòng.
Mục tiêu thứ hai trong hai ngày
Trước đó một ngày, ngày 8 tháng 10, Lực lượng Phòng vệ Ukraina đã phát động đợt tập kích đầu tiên vào một trung tâm dữ liệu của Yandex. Mục tiêu khi đó là cơ sở đặt tại Sasovo, tỉnh Ryazan. Yandex sau đó xác nhận trung tâm ở Sasovo đã ngừng hoạt động.
Theo các thông tin được công bố, trung tâm dữ liệu bị phá hủy ở Sasovo từng chứa hai siêu máy tính. Nếu đúng như vậy, đây là tổn thất khó bù đắp trong ngắn hạn, bởi siêu máy tính không thể thay thế bằng vài tuần lắp đặt thiết bị.
Hai đợt tập kích liên tiếp trong hai ngày cho thấy một hướng đánh có chủ đích, thay vì những đòn tấn công phân tán. Mục tiêu không còn là kho nhiên liệu hay trạm biến áp, mà là hạ tầng dữ liệu của nền kinh tế số Nga.
Đòn đáp trả nhắm vào hạ tầng dữ liệu
Phía Ukraina mô tả các cuộc tập kích này là đòn đáp trả. Quân đội Nga đã nhiều lần tấn công vào các trung tâm dữ liệu dân sự của Ukraina. Việc nhắm vào hạ tầng lưu trữ, nơi chứa dữ liệu của doanh nghiệp, ngân hàng và dịch vụ công, gây thiệt hại lâu dài cho đời sống và nền kinh tế.
Khi mục tiêu bị đánh trúng nằm sâu trong lãnh thổ Nga, khoảng cách địa lý không còn là lá chắn. Kaluga nằm cách biên giới Ukraina hàng trăm kilomet, và vẫn nằm trong tầm với của máy bay không người lái tầm xa.
Diễn biến này cũng đặt ra câu hỏi về năng lực phòng không của Nga. Hệ thống phòng thủ nhiều lớp được quảng bá rộng rãi, nhưng vẫn để lọt các mục tiêu có giá trị cao và tọa độ được xác định rõ ràng.
Ý nghĩa với hạ tầng số của Nga
Yandex giữ vai trò trung tâm trong đời sống số của nước Nga. Công cụ tìm kiếm, bản đồ, dịch vụ lưu trữ, thư điện tử và điện toán đám mây của hãng đều chạy trên hệ thống trung tâm dữ liệu riêng. Một cơ sở lớn bị tê liệt sẽ tạo hiệu ứng dây chuyền khó che giấu.
Doanh nghiệp trong nước từng coi hạ tầng Yandex là lựa chọn an toàn. Sau khi các trung tâm dữ liệu ở Ryazan và Kaluga lần lượt bị đánh trúng, niềm tin đó bị thử thách. Chi phí phân tán dữ liệu, mua thêm máy chủ và tăng cường dự phòng sẽ đội lên đáng kể.
Về mặt quân sự, việc đánh vào trung tâm dữ liệu không làm thay đổi cục diện ngay lập tức. Nhưng chuỗi đòn đánh lặp lại vào cùng một loại hạ tầng sẽ buộc đối phương phải chia nguồn lực để bảo vệ, sửa chữa và di dời thiết bị.
Những gì đang được xác minh
Đến thời điểm hiện tại, Yandex mới chỉ xác nhận thiệt hại, chưa công bố đầy đủ về mức độ ảnh hưởng tới dịch vụ. Phía Nga chưa đưa ra con số thương vong hay thiệt hại tài sản cụ thể tại tổ hợp ở Kaluga. Các thông tin về hai siêu máy tính ở Sasovo vẫn cần được kiểm chứng thêm.
Hai đêm tập kích liên tiếp vào hạ tầng dữ liệu của Yandex cho thấy cuộc chiến đã mở rộng sang lĩnh vực lưu trữ và điện toán. Đây là loại mục tiêu không bốc cháy dữ dội như kho xăng nhưng để lại hậu quả dài hạn hơn. Khi những máy chủ phục vụ hàng chục triệu người dùng bị vô hiệu hóa, thiệt hại không còn nằm trong phạm vi một tỉnh, mà lan sang toàn bộ hệ sinh thái số của nước Nga.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Dialog.UA
