Ngày 9/9/2026, hãng tin Interfax dẫn lời Bộ trưởng Giao thông Nga Andrei Nikitin xác nhận Moscow đã gửi đề xuất tới Việt Nam về việc thuê máy bay của các hãng hàng không Việt Nam theo hình thức trọn gói. Gói thuê bao gồm cả máy bay, tổ bay và những dịch vụ liên quan.
Bộ trưởng Giao thông Nga Andrei Nikitin
Đề xuất xuất hiện đúng lúc ngành hàng không Nga đang chật vật. Theo Euronews ngày 7/10/2026, khoảng 130 trong tổng số 673 máy bay của 11 hãng hàng không lớn nhất Nga đang phải ngừng khai thác. Con số này tương đương gần 20% đội bay.
Những hạn chế về bảo dưỡng, phụ tùng và khả năng tiếp cận dịch vụ hàng không quốc tế đang khiến việc duy trì đội bay trở thành thách thức thật sự với Moscow. Trong tình thế đó, tìm máy bay từ các đối tác nước ngoài là nhu cầu cấp bách.
Nhưng nhu cầu cấp bách của Nga không đồng nghĩa Việt Nam phải đáp ứng bằng mọi giá.
Thuê máy bay là chuyện bình thường, nhưng lần này không bình thường
Cho thuê máy bay vốn là hoạt động thương mại quen thuộc trong ngành hàng không quốc tế. Điều đáng nói nằm ở chỗ: loại máy bay nào, ai là chủ sở hữu, ai vận hành, bay tuyến nào và kèm theo những dịch vụ gì.
Phương Tây đang áp đặt loạt biện pháp cấm vận lên ngành hàng không Nga. Các quy định này bao trùm cả hoạt động cho thuê máy bay, bảo dưỡng và hỗ trợ kỹ thuật.
Vì vậy, nếu một hợp đồng chạm tới máy bay, linh kiện, công nghệ hoặc dịch vụ nằm trong phạm vi hạn chế, doanh nghiệp Việt Nam có thể đối mặt rủi ro pháp lý và thương mại rất nặng.
Việt Nam đang cần điều gì nhất?
Việt Nam đang mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư, phát triển công nghệ và nâng chất lượng tăng trưởng. Trong hành trình đó, quan hệ kinh tế với các đối tác lớn giữ vai trò thiết thực.
Mỗi quyết định vì thế cần được đặt trong tổng thể lợi ích quốc gia, chứ không chỉ nhìn vào một bản hợp đồng đơn lẻ.
Nền kinh tế Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay và những năm tới. Muốn tăng trưởng bền vững, đất nước cần một môi trường kinh doanh ổn định cùng sự tin cậy của các đối tác, đặc biệt là Mỹ và Tây Âu.
Bởi vậy, bất kỳ thỏa thuận nào có nguy cơ ảnh hưởng tới đà phát triển của kinh tế Việt Nam đều phải được thẩm định kỹ trước khi gật đầu.
Tình hữu nghị không phải là nghĩa vụ
Việt Nam có quan hệ hữu nghị truyền thống với Nga ở những lĩnh vực đem lại lợi ích thật cho cả hai bên. Nhưng tình hữu nghị không đồng nghĩa với việc phải chấp nhận mọi đề nghị kinh tế.
Điều đó càng đúng khi đề nghị ấy có thể kéo theo hệ quả vượt xa phạm vi một hợp đồng thương mại.
Việt Nam cần giữ vững tính độc lập trong mọi quyết định đối ngoại, trên tinh thần tôn trọng pháp luật quốc tế và bảo vệ lợi ích quốc gia.
Khi rủi ro lớn hơn lợi ích trước mắt
Nếu phương án hợp tác với Nga không cho thấy hiệu quả kinh tế rõ ràng và không kiểm soát được rủi ro, Việt Nam cần cân nhắc hết sức thận trọng. Cả góc độ pháp lý lẫn thương mại đều phải được tính tới.
Lý do rất cụ thể: quy mô trao đổi kinh tế với các bạn hàng phương Tây lớn gấp hàng chục, thậm chí hàng trăm lần so với Nga. Đánh đổi sai có thể khiến Việt Nam hứng chịu các biện pháp trừng phạt.
Đó không phải là quay lưng với một đối tác. Đó là nguyên tắc bình thường trong kinh doanh và quản trị quốc gia.
Chọn bạn, chọn đối tác không chỉ dựa vào bề dày lịch sử. Trước hết phải dựa vào sự tỉnh táo và lợi ích lâu dài của đất nước.
Trong một thế giới mà các quyết định kinh tế ngày càng gắn chặt với địa chính trị, thận trọng không phải là do dự. Đó là điều kiện để Việt Nam giữ được thành quả phát triển và theo đuổi những mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng.
Một hợp đồng có thể đem lại lợi ích trong vài năm. Nhưng hệ quả đối với uy tín, quan hệ kinh tế và cơ hội phát triển có thể kéo dài lâu hơn rất nhiều.
Trước đề nghị thuê máy bay của Nga, Việt Nam cần thẩm định độc lập, minh bạch và toàn diện. Chỉ nên quyết định khi lợi ích thực sự lớn hơn những rủi ro có thể dự liệu.
Câu chuyện đặt ra một câu hỏi lớn hơn: khi lợi ích ngắn hạn của một hợp đồng đứng trước an ninh kinh tế dài hạn, Việt Nam nên ưu tiên điều gì? Khi quan hệ hữu nghị truyền thống đứng cạnh những toan tính địa chính trị, đâu mới là giới hạn mà một quốc gia có thể chấp nhận? Trả lời được hai câu hỏi ấy cũng là cách định vị chỗ đứng của Việt Nam giữa một thế giới đang phân tuyến ngày càng rõ.
Nguyễn Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Interfax và Euronews
