Nghe bài viết
00:00 / 00:00
Không phát được âm thanh trên trình duyệt này. Vui lòng thử lại sau.
Chia sẻ:FacebookZalo
Sáu quân nhân Việt Nam thiệt mạng khi xe thiết giáp BMP-1 bị chìm trong lúc huấn luyện tại Trường bắn quốc gia TB1 ngày 12/11/2026. Vụ tai nạn đặt ra câu hỏi về giới hạn kỹ thuật, quy trình kiểm tra và tình trạng bảo dưỡng của dòng xe chiến đấu bộ binh do Liên Xô phát triển.

Sáu quân nhân Việt Nam thiệt mạng khi xe thiết giáp BMP-1 bị chìm trong lúc huấn luyện tại Trường bắn quốc gia TB1 ngày 12/11. Tai nạn xảy ra lúc 8 giờ 25 phút, tại địa bàn xã Biên Sơn, thành phố Bắc Ninh.

Theo thông tin của Bộ Quốc phòng Việt Nam, chiếc xe thuộc Trung đoàn 102, Sư đoàn 308, Quân đoàn 12. Cả sáu người trên xe đều tử nạn. Hiện chưa có thông tin công khai về nguyên nhân tai nạn và quá trình cứu nạn.

BMP-1 vốn được thiết kế để vượt sông và chướng ngại vật dưới nước. Tuy nhiên, khả năng lội nước không đồng nghĩa phương tiện có thể nổi trong mọi điều kiện. Tình trạng thân xe, hệ thống bơm và quá trình chuẩn bị trước khi xuống nước đều ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn.

1 Vi Sao Xe Thiet Giap Bmp 1 Co The Chim Du Duoc Thiet Ke De Loi Nuoc

Khả năng lội nước có giới hạn

BMP-1 là xe chiến đấu bộ binh do Liên Xô phát triển từ thập niên 1960. Phương tiện được đưa vào biên chế năm 1966. Một trong những đặc điểm thiết kế nổi bật là khả năng vượt sông mà không cần cầu phao hoặc phương tiện chuyên dụng.

Khi di chuyển trên mặt nước, xe sử dụng chính hệ thống bánh xích để tạo lực đẩy. Thân xe có kết cấu kín nước và thể tích đủ lớn để duy trì trạng thái nổi. Theo tài liệu kỹ thuật, tốc độ bơi tối đa đạt khoảng 7-8 km/h.

Xe có thể vượt qua dòng nước chảy với tốc độ tối đa khoảng 1,2 m/giây. Tuy nhiên, những giới hạn này chỉ có ý nghĩa khi phương tiện đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật.

Tài liệu hướng dẫn vận hành của quân đội Liên Xô xuất bản năm 1979 và 1985 yêu cầu kiểm tra độ kín thân xe, gioăng cao su và các nút bịt. Hệ thống bơm thoát nước cũng phải hoạt động bình thường trước khi xe xuống nước.

Hệ thống bơm không thể xử lý lượng nước quá lớn

Theo tài liệu kỹ thuật BMP-1 năm 1979, thân xe được tính toán để vẫn nổi khi một lượng nước nhất định lọt vào bên trong. Phương tiện có ba máy bơm hút nước để hạn chế tình trạng ngập khoang.

Hai máy bơm sử dụng điện, bố trí ở phía trước và phía sau. Máy bơm còn lại hoạt động bằng cơ khí trong khoang động cơ.

Các thiết bị này giúp đưa nước xâm nhập ra ngoài trong quá trình vượt chướng ngại vật. Tuy nhiên, nếu lượng nước tràn vào vượt quá công suất bơm, xe có thể mất khả năng duy trì trạng thái nổi.

Trước khi xuống nước, kíp xe phải kiểm tra các cửa, nắp đậy và nút bịt ở đáy, nóc thân xe. Những vị trí có gioăng cao su cũng cần bảo đảm độ kín.

Cửa phía sau xe đồng thời có chức năng chứa nhiên liệu. Bộ phận này phải được đóng và khóa chặt trước khi phương tiện lội nước.

Tấm chắn sóng và sự phân bố trọng lượng

Một bộ phận quan trọng khác là tấm chắn sóng phía trước. Thiết bị này ngăn nước tràn qua mũi xe khi phương tiện di chuyển trên mặt nước.

Nếu tấm chắn không được nâng đúng vị trí hoặc bị hư hỏng, nước có thể tràn vào khoang bên trong. Khi lượng nước tăng, phần đầu xe có nguy cơ chúi xuống, làm tình trạng ngập trở nên nghiêm trọng hơn.

Sự phân bố trọng lượng cũng ảnh hưởng đến khả năng nổi. Hướng dẫn vận hành BMP-1 năm 1985 yêu cầu bố trí quân nhân hoặc hàng hóa cân bằng hai bên thân xe khi phương tiện không chở đủ quân số.

Hàng hóa phải được cố định để tránh dịch chuyển khi xe nghiêng. Sự mất cân bằng có thể làm thay đổi trạng thái nổi và tăng nguy cơ nước tràn vào.

2 Vi Sao Xe Thiet Giap Bmp 1 Co The Chim Du Duoc Thiet Ke De Loi Nuoc

Quy trình kiểm tra trước khi vượt nước

Tài liệu hướng dẫn của Liên Xô quy định kíp xe phải kiểm tra độ kín bằng cách đưa phương tiện xuống nước. Xe được giữ trong khoảng 5-10 phút với động cơ tắt trước khi thực hiện nhiệm vụ vượt chướng ngại vật.

Trong quá trình chuẩn bị, kíp xe phải nâng tấm chắn sóng, kích hoạt hệ thống bảo vệ động cơ và bật các máy bơm hút nước. Đây là những bước nhằm kiểm tra khả năng hoạt động của phương tiện trước khi thực hiện nhiệm vụ.

Tài liệu cũng nêu phương án xử lý khi nước tràn vào với lượng lớn. Xe phải dừng lại và tìm cách lùi khỏi mặt nước để trở về bờ.

Kíp vận hành BMP-1 thường gồm ba người: trưởng xe, lái xe và pháo thủ. Khoang phía sau có thể chở tối đa tám binh sĩ. Chiếc xe gặp nạn tại Việt Nam có sáu quân nhân, theo thông tin của Bộ Quốc phòng.

Tuổi đời và bảo dưỡng là những vấn đề cần làm rõ

Đến nay, chưa có kết luận về nguyên nhân khiến chiếc BMP-1 tại TB1 chìm. Các vấn đề cần được xác minh gồm tình trạng kỹ thuật, độ kín thân xe và hoạt động của hệ thống bơm.

Điều kiện mặt nước, tình trạng tấm chắn sóng và quy trình chuẩn bị trước huấn luyện cũng là những yếu tố cần xem xét. Tuổi đời và lịch sử bảo dưỡng của phương tiện có thể cung cấp thêm thông tin.

Tài liệu chuyên ngành sửa chữa xe thiết giáp của Nga năm 2011 không xác định tuổi thọ BMP-1 bằng một số năm cố định. Thời gian khai thác phụ thuộc vào quãng đường hoạt động, tình trạng kỹ thuật và chất lượng bảo dưỡng.

Định mức khai thác trước khi đại tu của BMP-1 vào khoảng 16.000 km. Hướng dẫn vận hành năm 1971 của Bộ Quốc phòng Liên Xô quy định bảo dưỡng cấp một sau mỗi 2.400-2.500 km.

Bảo dưỡng cấp hai được thực hiện sau mỗi 4.800-5.000 km. Xe cũng cần kiểm tra hằng ngày và bảo dưỡng định kỳ, kể cả khi không hoạt động thường xuyên.

Việt Nam phát triển xe chiến đấu bộ binh thay thế

Liên Xô bắt đầu chuyển giao BMP-1 cho Việt Nam từ năm 1979. Theo ước tính của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) công bố năm 2023, Việt Nam có khoảng 300 xe thuộc hai dòng BMP trong biên chế.

Việt Nam hiện phát triển XCB-01, mẫu xe chiến đấu bộ binh nội địa hướng tới thay thế đội xe BMP đã cũ. Mẫu xe này được giới thiệu tại Triển lãm Quốc phòng quốc tế năm 2024 ở Hà Nội.

Các kỹ sư và nhà khoa học thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng tham gia phát triển phương tiện. Đây là một hướng thay thế những dòng xe thiết giáp có nguồn gốc từ thời Liên Xô.

Dù đã ngừng sản xuất hàng loạt từ lâu, BMP-1 vẫn được một số quốc gia tiếp tục khai thác và hiện đại hóa. Tại Nga, biến thể BMP-1AM Basurmanin được trang bị pháo tự động 30 mm 2A72 thay cho tháp pháo nguyên bản.

Cho đến khi cơ quan chức năng công bố kết luận điều tra vụ tai nạn tại TB1, chưa thể xác định nguyên nhân xuất phát từ lỗi kỹ thuật, điều kiện huấn luyện hay yếu tố khác.

Thanh Mai - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

Lan tỏa bài viết này

ở Đức nên biết

- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -

TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC

Chuyên mục: KHỞI NGHIỆP

banner chuyen muc khoi nghiep o duc 300x200

Cộng đồng quan tâm

Hỏi đáp pháp luật