Nhu cầu sang Đức học nghề, làm việc và tìm cơ hội nghề nghiệp vẫn cao. Trong khi đó, nhiều đối tượng lợi dụng mong muốn này để mạo danh doanh nghiệp, người tuyển dụng hoặc trung gian, đưa ra thông tin việc làm hấp dẫn rồi yêu cầu ứng viên chuyển tiền trước.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨCCác kẻ lừa đảo thường tiếp cận nạn nhân qua mạng xã hội, tin nhắn hoặc các nhóm tuyển dụng. Sau khi tạo được niềm tin, họ yêu cầu nộp tiền với các lý do như “giữ suất”, “xét duyệt hồ sơ”, “dịch thuật”, “khám sức khỏe”, “xác minh tài chính” hoặc “làm nhanh visa”.
Số tiền ban đầu có thể chỉ vài triệu đồng. Tuy nhiên, sau đó kẻ lừa đảo có thể đưa ra nhiều lý do bổ sung để tiếp tục yêu cầu chuyển khoản, khiến nạn nhân mất tiền và giấy tờ cá nhân.
Thủ đoạn thường gặp
Đối tượng lừa đảo thường quảng cáo công việc tại Đức với mức lương hấp dẫn, thủ tục đơn giản và thời gian xuất cảnh nhanh. Một số người còn cam kết dịch vụ “trọn gói”, dù không thể chứng minh tư cách doanh nghiệp hoặc quy trình tuyển dụng cụ thể.
Họ có thể tự nhận là nhân viên công ty, người có quan hệ với ban giám đốc hoặc trung gian có quan hệ với doanh nghiệp Đức. Nạn nhân dễ tin vì người liên hệ có thể là người quen, người thân hoặc đồng nghiệp.
Ngoài yêu cầu chuyển tiền, một số vụ việc còn đề nghị ứng viên cài ứng dụng hoặc mở đường link lạ để “khai hồ sơ” hay “xác minh visa”. Đây có thể là cách để đánh cắp thông tin đăng nhập ngân hàng, mã OTP hoặc thao túng điện thoại của nạn nhân.
Thiệt hại không chỉ dừng ở tiền bạc. Nhiều người còn mất lòng tin vào người thân, bạn bè hoặc đồng nghiệp khi phát hiện chính những người này đã bị lợi dụng để giới thiệu “cơ hội việc làm”.
Tuyển dụng thực tế tại Đức
Tại Đức, quyền tuyển dụng thường thuộc về phòng nhân sự, bộ phận quản trị nhân sự hoặc người quản lý trực tiếp của doanh nghiệp. Những người này thường liên hệ ứng viên qua email doanh nghiệp, điện thoại công ty hoặc nền tảng tuyển dụng có thể kiểm chứng.
Thông tin về người đại diện, chức danh và địa chỉ liên hệ thường được công bố trên trang web chính thức của doanh nghiệp. Ứng viên nên đối chiếu tên người liên hệ, số điện thoại và địa chỉ email với thông tin công khai trước khi gửi hồ sơ.
Địa chỉ email doanh nghiệp Đức thường có dạng ten@tencongty.de. Trang web chính thức cũng thường dùng tên miền tương ứng, chẳng hạnwww.tencongty.de.Đây chỉ là dấu hiệu tham khảo, không phải bằng chứng duy nhất, vì kẻ lừa đảo có thể làm giả giao diện email hoặc trang web.
Đối với nhiều diện lao động và đào tạo nghề, doanh nghiệp Đức phải thực hiện các thủ tục liên quan đến Cơ quan Việc làm Liên bang Đức (Bundesagentur für Arbeit). Cơ quan này nêu rõ dịch vụ tư vấn và tuyển dụng quốc tế của mình là miễn phí.
Theo thông tin của Cơ quan Việc làm Liên bang Đức, chi phí như học tiếng, công nhận văn bằng hay di chuyển thường do bên sử dụng lao động chịu trách nhiệm, trừ trường hợp có quy định hoặc chương trình hỗ trợ riêng.
Cơ quan này cũng nhấn mạnh nguyên tắc tuyển dụng công bằng, trong đó người tìm việc không phải trả phí giới thiệu việc làm.
Dấu hiệu cần đặt câu hỏi
- Người liên hệ không dùng email theo tên miền của doanh nghiệp, ví dụ ten@tencongty.de, mà dùng Gmail, Outlook hoặc tài khoản cá nhân.
- Người tuyển dụng yêu cầu chuyển tiền trước vào tài khoản cá nhân, thay vì cung cấp thông tin thanh toán rõ ràng của doanh nghiệp.
- Họ hứa hẹn công việc, lương hoặc visa quá nhanh mà không phỏng vấn, không đánh giá trình độ và không cung cấp hợp đồng rõ ràng.
- Người liên hệ tránh gặp trực tiếp, không cho biết địa chỉ công ty hoặc từ chối xác minh danh tính qua kênh chính thức.
- Họ yêu cầu cung cấp giấy tờ tùy thân, ảnh khuôn mặt, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc cài ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Ứng viên cần đặc biệt thận trọng với các lời hứa kiểu “đi nhanh, không cần tiếng, việc nhẹ lương cao”.
Những cam kết không có căn cứ trên mạng xã hội không thể thay thế hợp đồng lao động, thông tin doanh nghiệp và quy trình tuyển dụng minh bạch.
Nguyên tắc tự bảo vệ
Nguyên tắc quan trọng nhất là không chuyển bất kỳ khoản tiền nào trước khi xác minh rõ tư cách của người tuyển dụng và tính hợp pháp của chương trình. Ứng viên nên kiểm tra doanh nghiệp qua trang web chính thức, gọi số điện thoại công bố trên trang đó và yêu cầu thông tin bằng văn bản.
Các thông tin cần làm rõ bao gồm vị trí tuyển dụng, mức lương, nơi làm việc, thời gian làm việc, chi phí và hợp đồng. Nếu có nghi ngờ, ứng viên nên dừng giao dịch và không gửi thêm giấy tờ hay tiền.
Người có nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài nên tìm hiểu qua các doanh nghiệp dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài được cấp phép. Cục Quản lý lao động ngoài nước công bố danh sách doanh nghiệp được cấp phép trên trang web chính thức, giúp người dân đối chiếu trước khi đăng ký.
Đối với một số chương trình hợp tác tuyển dụng sang Đức, cơ quan tiếp nhận hồ sơ cũng khuyến cáo người lao động chỉ đăng ký qua kênh chính thức. Việc yêu cầu tiền để “giữ chỗ” hoặc “xác minh tài chính” cần được xem là dấu hiệu rủi ro cao.
Nếu đã chuyển tiền
Người dân nên lập tức ngừng liên lạc với đối tượng nghi vấn. Cần lưu lại tin nhắn, số tài khoản, biên lai chuyển tiền, hình ảnh trang web và các bằng chứng khác để phục vụ việc xác minh.
Sau đó, nạn nhân nên báo cáo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn xác minh và xử lý theo quy định pháp luật. Việc cảnh báo người thân, bạn bè và cộng đồng cũng giúp hạn chế thêm người bị lừa.
Nhu cầu sang Đức làm việc và học nghề vẫn cao. Chỉ những quy trình minh bạch, có hợp đồng rõ ràng và có thể kiểm chứng mới giúp người lao động bảo vệ quyền lợi của mình.
Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Bundesagentur für Arbeit và Cục Quản lý lao động ngoài nước
