Thị trường học nghề (Ausbildung) tại Đức đang cạnh tranh gay gắt hơn, nhưng mức lương tối thiểu dành cho học viên nghề sẽ tăng rõ rệt từ năm 2027.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Theo Cơ quan Lao động Liên bang Đức (Bundesagentur für Arbeit, BA), số chỗ học nghề tại doanh nghiệp trong năm 2025/26 giảm 6,4%, tương đương 31.000 chỗ, xuống mức thấp nhất kể từ năm học 2009/10.
Chỗ học nghề giảm, người tìm chỗ tăng
Từ tháng 10/2025 đến tháng 9/2026, các cơ quan lao động và trung tâm việc làm tại Đức ghi nhận tổng cộng 469.000 chỗ học nghề được đăng ký. Trong đó, doanh nghiệp cung cấp 453.000 chỗ, ít hơn 31.000 chỗ so với cùng kỳ năm trước.
Trong khi nguồn cung chỗ học giảm, số người tìm kiếm cơ hội học nghề lại tăng nhẹ. Có 447.000 người sử dụng dịch vụ giới thiệu học nghề, tăng 3.000 người so với năm trước.
Kết quả là tỷ lệ giữa người tìm chỗ và chỗ tuyển ngày càng sát nhau. Cứ 100 chỗ học nghề tại doanh nghiệp được đăng ký có 99 người tìm việc học nghề, trong khi mức này năm trước là 92 người.
Đến ngày 30/9/2026, vẫn còn 48.000 chỗ học nghề tại doanh nghiệp chưa được lấp đầy, giảm 8.000 chỗ so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy thị trường không thiếu hoàn toàn cơ hội, nhưng cơ hội phân bố không đồng đều giữa các ngành và nhóm ứng viên.
Người nước ngoài gặp nhiều khó khăn hơn
Với người nước ngoài tìm cơ hội học nghề tại Đức, áp lực cạnh tranh cao hơn. Chỉ khoảng một phần ba ứng viên người nước ngoài tìm được chỗ học, trong khi tỷ lệ này ở ứng viên người Đức là 43%.
Yếu tố tiếng Đức thường ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tuyển chọn. Nhiều doanh nghiệp yêu cầu ứng viên giao tiếp được với khách hàng, đọc tài liệu kỹ thuật và làm việc trong môi trường có chuẩn mực an toàn lao động riêng.
Tuy nhiên, một số ngành vẫn thiếu nhân lực rõ rệt và có thể nhận hồ sơ muộn hơn, kể cả sau ngày khai giảng. Các ngành này gồm khách sạn và nhà hàng, thực phẩm, xây dựng, kim loại và lái xe tải.
Lương tối thiểu năm 2027
Viện Đào tạo Nghề Liên bang Đức (Bundesinstitut für Berufsbildung, BIBB) công bố ngày 7/10/2026 mức lương học nghề tối thiểu mới theo Điều 17 Luật Đào tạo nghề (Berufsbildungsgesetz, BBiG). Mức này áp dụng cho học viên bắt đầu khóa học song hành từ ngày 1/1/2027 đến ngày 31/12/2027.
- Năm thứ nhất: tối thiểu 764 euro mỗi tháng.
- Năm thứ hai: tối thiểu 902 euro mỗi tháng.
- Năm thứ ba: tối thiểu 1.031 euro mỗi tháng.
- Năm thứ tư: tối thiểu 1.070 euro mỗi tháng.
Mức lương năm đầu tăng gần 5,6% so với 724 euro mỗi tháng áp dụng cho người bắt đầu học nghề năm 2026. Đây là mức sàn pháp lý, không phải mức lương phổ biến; dữ liệu của BIBB cho thấy phần lớn học viên nhận mức lương cao hơn.
Luật quy định lương học nghề tối thiểu năm thứ nhất được điều chỉnh hằng năm theo sự tăng của mức lương học nghề bình quân trong hai năm trước. Các năm tiếp theo được cộng thêm 18% cho năm thứ hai, 35% cho năm thứ ba và 40% cho năm thứ tư so với mức năm thứ nhất.
Quyền lợi học viên cần biết
Theo Điều 17 BBiG, lương học nghề phải tăng sau mỗi năm học. Học viên cần kiểm tra hợp đồng để bảo đảm mức lương từng năm không thấp hơn quy định pháp luật.
Doanh nghiệp không thuộc phạm vi thỏa ước lao động tập thể (Tarifvertrag) không được trả lương thấp hơn quá 20% so với mức thỏa ước áp dụng cho ngành và vùng lãnh thổ tương ứng. Quy định này bổ sung cho mức lương tối thiểu chung của nhà nước.
Khi làm thêm giờ (Überstunden), học viên nghề phải được trả thêm tiền hoặc được nghỉ bù (Freizeitausgleich). Đây là quyền lợi pháp lý, không phụ thuộc vào thỏa thuận miệng giữa học viên và doanh nghiệp.
Ý nghĩa với ứng viên
Sự giảm chỗ tuyển cho thấy doanh nghiệp tuyển học viên thận trọng hơn trong bối cảnh kinh tế yếu. Ngược lại, mức lương tối thiểu tăng giúp cải thiện thu nhập cơ bản của người học nghề, đặc biệt trong các ngành có nhu cầu nhân lực cao.
Đến hết tháng 9/2026, 179.000 người đã bắt đầu một khóa học nghề, giảm 12.000 người so với năm trước và chiếm 40% số người tìm chỗ. Đây là tỷ lệ thấp nhất kể từ khi nước Đức thống nhất.
Đối với những người dự định học nghề tại Đức từ năm 2027, các con số lương mới sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1. Ứng viên nên tập trung vào các ngành đang thiếu lao động, chuẩn bị chứng chỉ tiếng Đức và kiểm tra kỹ điều khoản lương, giờ làm cũng như quyền nghỉ bù trong hợp đồng.
Nguyễn Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Bundesagentur für Arbeit và § 17 BBiG
