Lực lượng Phòng vệ Ukraina tuyên bố đã vô hiệu hóa khoảng 10% công suất lọc dầu của Nga trong ba ngày, thông qua các cuộc tấn công nhằm vào ba nhà máy lớn. Tổng công suất thiết kế của những cơ sở này đạt khoảng 33 triệu tấn dầu mỗi năm, tương đương 10% năng lực lọc dầu toàn quốc của Nga.
Thông tin được kênh Dnipro Osint công bố ngày 1/11. Diễn biến này cho thấy các cơ sở năng lượng tiếp tục trở thành mục tiêu trong cuộc xung đột, đồng thời đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì hoạt động của ngành lọc dầu Nga khi nhiều nhà máy chịu thiệt hại.
Ba nhà máy lọc dầu nằm trong danh sách bị tấn công
Ba cơ sở được xác định gồm Kstovsky, Novokuibyshevsky và Bashneft-Novoil. Đây đều là những nhà máy có quy mô công nghiệp lớn, tham gia vào hệ thống chế biến dầu mỏ của Nga.
Theo số liệu được công bố, tổng công suất thiết kế hằng năm của ba nhà máy đạt khoảng 33 triệu tấn dầu. Con số này tương đương 10% tổng công suất lọc dầu của cả nước Nga.
Trong đó, nhà máy lọc dầu LUKOIL-Nizhegorodnefteorgsintez tại Kstovo có công suất khoảng 17 triệu tấn mỗi năm. Đây là một trong những cơ sở lọc dầu lớn nhất của Nga.
Nhà máy tại Kstovo được cho là đã chịu thiệt hại đáng kể trong cuộc tấn công vào sáng 1/11. Quy mô công suất của cơ sở này khiến sự gián đoạn hoạt động có thể ảnh hưởng đáng kể đến tổng năng lực chế biến dầu của hệ thống.
Tuy nhiên, cần phân biệt công suất thiết kế với sản lượng thực tế. Con số 33 triệu tấn phản ánh khả năng chế biến tối đa theo thiết kế, không đồng nghĩa với lượng dầu thực tế bị mất đi trong ba ngày.
Nhiều công đoạn chế biến bị ảnh hưởng
Các nhà phân tích được Dnipro Osint dẫn lại cho rằng những cuộc tấn công gây thiệt hại trên quy mô lớn. Nhiều đơn vị chế biến tại các nhà máy bị vô hiệu hóa, bao gồm cả những bộ phận phục vụ lọc dầu sơ cấp và thứ cấp.
Đây là hai nhóm công đoạn có vai trò khác nhau trong quá trình chế biến dầu thô. Lọc dầu sơ cấp giúp phân tách dầu thành các nhóm sản phẩm theo đặc tính vật lý. Những công đoạn tiếp theo tiếp tục xử lý để tạo ra nhiên liệu và các sản phẩm dầu mỏ có giá trị sử dụng cao hơn.
Khi nhiều đơn vị chế biến cùng bị gián đoạn, khả năng vận hành của toàn bộ nhà máy có thể bị ảnh hưởng. Một cơ sở vẫn còn một số bộ phận hoạt động không có nghĩa toàn bộ dây chuyền có thể duy trì công suất bình thường.
Mức độ thiệt hại thực tế còn phụ thuộc vào tình trạng từng thiết bị, thời gian sửa chữa và khả năng khôi phục hoạt động. Vì vậy, tỷ lệ 10% được nêu trong báo cáo cần được hiểu là quy mô công suất của các nhà máy liên quan, không phải tỷ lệ sản lượng chắc chắn bị mất trong cả năm.
Tranh cãi về thời gian kiềm chế các cuộc tấn công
Trong thông báo ngày 1/11, Dnipro Osint cho biết Ukraina từng kiềm chế tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga trong hai tuần theo yêu cầu từ chính quyền Tổng thống Mỹ.
Kênh này cho rằng Ukraina đã thể hiện sự kiềm chế trong khoảng thời gian đó. Tuy nhiên, các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái Geran của Nga vẫn tiếp diễn, gây thiệt hại cho người dân Ukraina.
Những cuộc tập kích của Nga được cho là tiếp tục ảnh hưởng đến hệ thống điện, nước và sưởi ấm. Đây là những dịch vụ thiết yếu, đặc biệt đối với người dân tại các khu vực phải đối mặt với nguy cơ mất điện và gián đoạn hạ tầng trong mùa lạnh.
Phía Ukraina coi các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng của Nga là hành động đáp trả. Lập luận này phản ánh cách Kiev đặt các hoạt động quân sự trong mối liên hệ với những cuộc tập kích nhằm vào hạ tầng dân sự trên lãnh thổ Ukraina.
Tuy nhiên, những thông tin về thời gian kiềm chế và các cuộc tấn công liên quan cần được phân biệt với những đánh giá độc lập về diễn biến quân sự. Các tuyên bố từ một bên tham chiến không tự động xác nhận toàn bộ tình hình trên thực địa.
Nhà máy quân sự và hệ thống phòng không Nga cũng bị ảnh hưởng
Ngoài các cơ sở lọc dầu, Lực lượng Phòng vệ Ukraina còn tiến hành một cuộc không kích nhằm vào nhà máy Kamensky trên lãnh thổ Nga. Cơ sở này được cho là phục vụ hoạt động sản xuất tên lửa của lực lượng Nga.
Thông tin được công bố cũng đề cập đến thiệt hại đối với một hệ thống phòng không Pantsir-S2 và một xe chỉ huy thuộc hệ thống S-400 Triumph. Tổng giá trị các trang thiết bị phòng không bị hư hại được ước tính khoảng 70 triệu USD.
Những diễn biến này cho thấy phạm vi các mục tiêu được Ukraina công bố không chỉ giới hạn ở ngành năng lượng. Các cơ sở công nghiệp liên quan đến hoạt động quân sự và phương tiện phòng không cũng xuất hiện trong danh sách thiệt hại được đề cập.
Dù vậy, giá trị ước tính của trang thiết bị bị hư hại không đồng nghĩa với khoản thiệt hại tài chính đã được xác nhận. Mức độ tổn thất cuối cùng còn phụ thuộc vào tình trạng thực tế và khả năng sửa chữa hoặc thay thế các hệ thống liên quan.
Tác động đối với ngành năng lượng Nga còn phụ thuộc thời gian khôi phục
Ngành lọc dầu giữ vai trò quan trọng trong việc chuyển dầu thô thành xăng, dầu diesel và nhiều sản phẩm phục vụ sản xuất, vận tải. Vì vậy, sự gián đoạn tại các nhà máy lớn có thể tạo thêm sức ép đối với hoạt động cung ứng nhiên liệu.
Việc một nhà máy ngừng hoạt động không nhất thiết dẫn đến thiếu hụt nhiên liệu trên phạm vi toàn quốc. Khả năng bù đắp còn phụ thuộc vào công suất của những cơ sở khác, lượng hàng tồn kho và khả năng điều phối nguồn cung.
Đối với Nga, vấn đề không chỉ nằm ở thiệt hại ban đầu mà còn ở thời gian khôi phục các dây chuyền chế biến. Nếu nhiều bộ phận quan trọng cùng phải sửa chữa, thời gian gián đoạn có thể kéo dài hơn so với trường hợp hư hỏng cục bộ.
Con số 10% vì thế là một chỉ dấu về quy mô công suất của ba nhà máy bị ảnh hưởng, nhưng chưa đủ để xác định tác động dài hạn đối với toàn ngành dầu mỏ Nga.
Trong những diễn biến được công bố ngày 1/11/2026, nhà máy LUKOIL-Nizhegorodnefteorgsintez tại Kstovo được xác định là một trong những cơ sở chịu thiệt hại đáng kể. Mức độ gián đoạn thực tế và thời điểm các nhà máy có thể khôi phục hoạt động vẫn là những yếu tố quyết định ảnh hưởng tiếp theo đối với ngành lọc dầu Nga.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Dnipro Osint và UNIAN
