Ngoại trưởng Anh Ed Miliband công khai đối đầu Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp các bộ trưởng ngoại giao G20 ở Mỹ hôm thứ Sáu, cáo buộc Moscow không có ý định chấm dứt chiến tranh tại Ukraine. Ông khẳng định Nga không thể chiến thắng, đồng thời kêu gọi phía Nga thừa nhận thực tế này và truyền đạt thông điệp tới Tổng thống Vladimir Putin.
Cuộc tranh luận diễn ra trong lúc các đại diện phương Tây tiếp tục gây sức ép lên Moscow về cuộc xung đột kéo dài từ tháng 2. Những bất đồng tại hội nghị cũng bộc lộ khoảng cách giữa cách tiếp cận của Mỹ và châu Âu đối với Nga, đặc biệt liên quan đến khả năng đối thoại và triển vọng đạt được thỏa thuận ngừng bắn.
Ngoại trưởng Anh cáo buộc Nga tấn công dân thường
Trong phiên họp toàn thể, ông Miliband trực tiếp chất vấn ông Lavrov về trách nhiệm của Nga trong cuộc chiến Ukraine. Ngoại trưởng Anh nhấn mạnh Moscow là bên phát động cuộc xâm lược toàn diện và cho rằng những cuộc tấn công nhằm vào dân thường cho thấy Nga không có ý định chấm dứt xung đột.
Ông đề cập vụ máy bay không người lái Nga tấn công một nhà ga đường sắt tại thành phố Dnipro, khiến 15 người thiệt mạng. Theo ông Miliband, vụ việc là một trong nhiều trường hợp dân thường Ukraine trở thành nạn nhân trong suốt cuộc chiến.
Phát biểu trước các đại diện ngoại giao, Ngoại trưởng Anh nhấn mạnh trách nhiệm của Moscow trong việc khởi đầu cuộc xung đột. Ông cho rằng không thể đánh đồng vai trò của bên tiến hành cuộc xâm lược với bên đang chống lại lực lượng tấn công.
Ông Miliband cũng đề cập đến tính toán ban đầu của Tổng thống Putin. Theo nhận định của Ngoại trưởng Anh, nhà lãnh đạo Nga từng kỳ vọng có thể giành chiến thắng nhanh chóng nhưng đã đánh giá thấp sức kháng cự của Ukraine và sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế.
Ông khẳng định sự kiên cường của người dân Ukraine cùng đoàn kết giữa các quốc gia tham gia hội nghị sẽ khiến Nga không thể đạt được mục tiêu quân sự. Đây cũng là thông điệp ông muốn chuyển trực tiếp tới người đồng cấp Nga.
Ngoại trưởng Anh kêu gọi ông Lavrov đủ can đảm để nói với Tổng thống Putin rằng Nga không giành chiến thắng và cũng sẽ không thể chiến thắng trong cuộc chiến này. Phát biểu thể hiện lập trường cứng rắn của London đối với Moscow trong vấn đề Ukraine.
Kaja Kallas bác bỏ những tuyên bố của Lavrov
Sau cuộc họp, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas cũng lên tiếng chỉ trích Ngoại trưởng Nga. Bà cho rằng ông Lavrov đưa ra nhiều thông tin sai lệch, bóp méo tình hình và không thể hiện thiện chí tham gia các cuộc đàm phán hòa bình.
Bà Kallas cho biết các đại diện châu Âu đã tận dụng cuộc gặp để trực tiếp chất vấn ông Lavrov về cuộc khủng hoảng địa chính trị, đặc biệt là chiến tranh Ukraine. Theo bà, phía Nga đưa ra nhiều tuyên bố không đúng sự thật, nhưng các đại diện châu Âu đã bác bỏ những lập luận đó.
Việc bà Kallas từ chối chụp ảnh chung với Ngoại trưởng Nga cũng thu hút sự chú ý. Khi được hỏi về quyết định này, bà nhấn mạnh không thể bình thường hóa những hành động mà EU coi là tội ác chiến tranh thông qua các hoạt động mang tính biểu tượng tại bàn hội nghị.
Lập trường của bà phản ánh quan điểm rằng việc duy trì các kênh ngoại giao không đồng nghĩa với việc giảm nhẹ trách nhiệm của Nga trong cuộc chiến. Các đại diện châu Âu vẫn sẵn sàng đối thoại trực tiếp, nhưng không muốn những hoạt động ngoại giao bị hiểu là dấu hiệu chấp nhận cách hành xử của Moscow.
Bất đồng về thỏa thuận ngừng bắn ở Biển Đen
Ngoài vấn đề Ukraine, các đại diện châu Âu còn sử dụng cuộc họp để gia tăng sức ép đối với Nga về một thỏa thuận ngừng bắn ở Biển Đen. Đây là vấn đề có ý nghĩa đối với hoạt động hàng hải và vận chuyển hàng hóa trong khu vực, vốn chịu ảnh hưởng từ cuộc chiến.
Tuy nhiên, triển vọng đạt được thỏa thuận vẫn chưa rõ ràng. Một nguồn tin ngoại giao cho biết ông Lavrov đã bác bỏ đề xuất liên quan đến lệnh ngừng bắn tại Biển Đen. Điều này cho thấy các bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung ngay cả đối với những biện pháp nhằm hạn chế xung đột.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Nga thể hiện quan điểm khác biệt về vai trò của Washington và các nước châu Âu. Tại cuộc họp báo hôm thứ Sáu, ông Lavrov hoan nghênh thiện chí đối thoại của Mỹ đối với Moscow, đồng thời chỉ trích điều ông gọi là thái độ tẩy chay kiêu ngạo của các nước châu Âu.
Ông coi cách tiếp cận của Washington là một bài học dành cho các đối tác châu Âu. Phát biểu này cho thấy Moscow muốn nhấn mạnh sự khác biệt giữa chính sách của Mỹ và lập trường mà các nước EU đang theo đuổi.
Nghi thức chụp ảnh chung bị hủy sau bất đồng
Căng thẳng ngoại giao còn thể hiện qua hoạt động chụp ảnh chung của các bộ trưởng tham dự hội nghị. Theo thông tin được công bố, một số đại biểu đã từ chối đứng lên chụp ảnh cùng ông Lavrov.
Buổi chụp ảnh dự kiến có sự tham gia của các thành viên được gọi là gia đình G20. Tuy nhiên, trước phản ứng của một số người tham dự, ban tổ chức phía Mỹ quyết định hủy hoạt động này.
Động thái trên cho thấy những bất đồng liên quan đến Nga không chỉ xuất hiện trong các cuộc thảo luận chính sách. Chúng còn ảnh hưởng đến các nghi thức ngoại giao vốn thường được duy trì nhằm thể hiện tinh thần hợp tác giữa những quốc gia tham gia diễn đàn.
G20 là diễn đàn quy tụ các nền kinh tế lớn, nơi các đại diện chính phủ thảo luận những vấn đề kinh tế, tài chính và địa chính trị quốc tế. Các cuộc gặp cấp bộ trưởng ngoại giao cũng tạo cơ hội để những quốc gia có quan điểm đối lập trực tiếp trao đổi về các cuộc khủng hoảng đang diễn ra.
Hội nghị diễn ra trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ
Các cuộc họp ngoại giao G20 lần này diễn ra chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng tại Mỹ. Cuộc bầu cử sẽ quyết định tương quan lực lượng trong Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.
Kết quả bầu cử có thể tác động đến môi trường chính trị trong nước và khả năng triển khai các ưu tiên đối ngoại của chính quyền Washington. Đối với vấn đề Ukraine, sự khác biệt trong cách tiếp cận giữa Mỹ và các nước châu Âu tiếp tục là một yếu tố đáng quan tâm.
Tại hội nghị, ông Lavrov công khai đánh giá tích cực thiện chí đối thoại của Mỹ, trong khi các đại diện châu Âu tiếp tục yêu cầu Moscow chịu trách nhiệm về cuộc xâm lược Ukraine và xem xét các biện pháp ngừng bắn. Những cuộc trao đổi chưa tạo ra thỏa thuận cụ thể về chấm dứt giao tranh hoặc ngừng bắn tại Biển Đen.
Trong khi đó, lập trường của Anh và EU vẫn tập trung vào việc duy trì sức ép ngoại giao đối với Nga. Những bất đồng được thể hiện tại G20 cho thấy các cuộc tiếp xúc trực tiếp giữa Moscow và phương Tây vẫn chưa đủ để thu hẹp khoảng cách về điều kiện chấm dứt chiến tranh.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Sky News và AFP
