Quân đội Nga có thể đã chịu tổng cộng từ 1,4 triệu đến 2,1 triệu thương vong tại Ukraine, bao gồm binh sĩ thiệt mạng và bị thương, kể từ tháng 2. Ước tính mới cho thấy cái giá nhân mạng của cuộc chiến tiếp tục tăng mạnh, trong khi Moscow vẫn không công bố số liệu tổn thất quân sự đầy đủ.
Theo đánh giá mới nhất của The Economist công bố ngày 30/10/2026, số quân nhân Nga thiệt mạng có thể dao động từ 374.000 đến 770.000 người. Những con số này chưa phải thống kê được xác nhận độc lập, nhưng cho thấy quy mô tổn thất ngày càng lớn sau hơn bốn năm giao tranh.
Ước tính thương vong tăng mạnh qua từng giai đoạn
The Economist đã nhiều lần cập nhật đánh giá về tổn thất quân sự của Nga. Các lần điều chỉnh gần đây đều cho thấy số người thiệt mạng và bị thương tăng đáng kể.
Tháng 7/2025, số binh sĩ Nga thiệt mạng được ước tính trong khoảng 190.000.000 người. Tổng thương vong, bao gồm cả người bị thương, khi đó nằm trong khoảng 900.000–1,3 triệu người.
Đến tháng 5/2026, ước tính số người thiệt mạng tăng lên 280.000.000 người. Tổng số thương vong cũng tăng lên khoảng 1,1–1,5 triệu người.
Đánh giá ngày 30/10/2026 tiếp tục nâng các mức ước tính. Số người thiệt mạng có thể đạt 374.000.000 người, còn tổng thương vong có thể lên tới 2,1 triệu người.
So với tháng 5/2026, mức thấp nhất trong ước tính số người thiệt mạng đã tăng thêm 94.000 người. Mức cao nhất tăng thêm 252.000 người. Đây là sự gia tăng đáng kể chỉ trong khoảng năm tháng.
Khoảng cách lớn giữa mức thấp nhất và cao nhất cũng phản ánh những khó khăn trong việc xác định chính xác tổn thất. Khi các bên tham chiến không công khai đầy đủ dữ liệu, việc thống kê số người chết và bị thương trở nên đặc biệt phức tạp.
Phương pháp tính toán và những giới hạn của số liệu
The Economist sử dụng mô hình thống kê để xây dựng các mức ước tính. Phương pháp này kết hợp nhiều nguồn thông tin, gồm đánh giá tình báo phương Tây, dữ liệu từ các bộ quốc phòng và nghiên cứu độc lập.
Các dữ liệu được đối chiếu với hệ thống theo dõi diễn biến chiến trường của tạp chí. Mô hình tính đến cường độ giao tranh và những thay đổi về diện tích lãnh thổ do mỗi bên kiểm soát.
Cách tiếp cận này nhằm đưa ra bức tranh tổng thể khi không có số liệu chính thức đáng tin cậy. Tuy nhiên, kết quả vẫn phụ thuộc vào chất lượng của dữ liệu đầu vào và những giả định trong mô hình.
Do đó, mức 374.000.000 người thiệt mạng không đồng nghĩa với số trường hợp đã được xác minh danh tính. Tương tự, mức 1,4–2,1 triệu người là tổng thương vong, không phải số binh sĩ tử trận.
Cần phân biệt rõ hai khái niệm này khi đánh giá tình hình chiến sự. Người bị thương có thể được điều trị và quay trở lại đơn vị, trong khi những trường hợp tử trận là tổn thất nhân lực không thể bù đắp.
Tổng thống Phần Lan so sánh với cuộc chiến Afghanistan
Quy mô thương vong tại Ukraine cũng được Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb đề cập khi đánh giá tình hình chiến trường. Ngày 23/9/2026, ông phát biểu tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, đại diện cho năm quốc gia Bắc Âu.
Ông Stubb cho biết khoảng 25.000 binh sĩ thiệt mạng mỗi tháng trong cuộc chiến tại Ukraine. Ông đặt con số này bên cạnh khoảng 18.000 quân nhân Liên Xô thiệt mạng trong toàn bộ cuộc chiến Afghanistan kéo dài hơn 10 năm.
Phép so sánh cho thấy mức độ khốc liệt của chiến tranh hiện nay. Một tháng giao tranh tại Ukraine có thể gây ra số người thiệt mạng lớn hơn tổng số quân nhân Liên Xô tử trận trong cuộc chiến Afghanistan theo con số ông Stubb viện dẫn.
Cuộc chiến Afghanistan diễn ra từ năm 1979 đến năm 1989. Liên Xô triển khai lực lượng quân sự tại quốc gia này nhằm hỗ trợ chính quyền Afghanistan khi đó, nhưng phải đối mặt với cuộc chiến kéo dài và những tổn thất đáng kể.
Đối với Ukraine, giao tranh không chỉ gây thiệt hại về quân số mà còn tạo ra áp lực lớn lên khả năng duy trì lực lượng của các bên. Những đợt tuyển quân liên tiếp, nhu cầu bổ sung quân nhân và việc điều trị người bị thương đều đòi hỏi nguồn lực đáng kể.
Máy bay không người lái làm thay đổi chiến trường
Ông Stubb cũng đề cập vai trò ngày càng lớn của các hệ thống không người lái trong cuộc chiến. Máy bay không người lái và hoạt động giám sát liên tục khiến nhiều khu vực tiền tuyến trở nên nguy hiểm đối với binh sĩ và phương tiện quân sự.
Theo đánh giá của Tổng thống Phần Lan, một số khu vực chiến trường hình thành những vùng nguy hiểm rộng khoảng 20 km. Các lực lượng di chuyển vào những khu vực này có nguy cơ cao bị phát hiện và tấn công.
Sự phổ biến của thiết bị bay không người lái đã làm thay đổi cách thức hoạt động trên chiến trường. Khả năng quan sát liên tục khiến các hoạt động di chuyển và tập trung lực lượng khó thực hiện hơn.
Điều này góp phần lý giải vì sao các cuộc giao tranh có thể gây thương vong lớn nhưng không nhất thiết dẫn đến những thay đổi tương ứng về lãnh thổ. Những bước tiến quân sự nhỏ đôi khi phải trả giá bằng tổn thất nhân lực rất cao.
Áp lực nhân lực tiếp tục đặt ra cho Moscow
Những ước tính mới cho thấy Nga phải đối mặt với sức ép ngày càng lớn về nguồn nhân lực quân sự. Khi số người thiệt mạng và bị thương tăng lên, quân đội cần liên tục bổ sung lực lượng để duy trì hoạt động trên nhiều khu vực tiền tuyến.
Thương vong cũng kéo theo những hệ quả ngoài chiến trường. Quân nhân bị thương cần được điều trị, phục hồi chức năng và hỗ trợ lâu dài. Các trường hợp tử trận để lại những hậu quả đối với gia đình và cộng đồng tại các địa phương.
Tuy nhiên, bất chấp quy mô tổn thất được các tổ chức nghiên cứu ước tính, Điện Kremlin vẫn tiếp tục chiến dịch quân sự tại Ukraine. Moscow chưa công bố một thống kê toàn diện có thể giúp xác định chính xác số binh sĩ đã thiệt mạng và bị thương.
Đánh giá của The Economist ngày 30/10/2026 vì thế tiếp tục đặt ra câu hỏi về cái giá nhân lực mà Nga phải trả cho cuộc chiến. Những con số mới vẫn mang tính ước tính và sẽ cần được đối chiếu với các dữ liệu độc lập trong thời gian tới.
Trong khi giao tranh chưa chấm dứt, quy mô thương vong thực tế của các bên vẫn là vấn đề khó xác định. Những lần cập nhật tiếp theo sẽ phụ thuộc vào dữ liệu mới về tình hình chiến trường và khả năng kiểm chứng các trường hợp tử trận.
Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: The Economist
