Từ ngày 10/10/2026, các sản phẩm quần áo, phụ kiện, giày dép, mỹ phẩm và bao bì thực phẩm tại Đức cùng các nước EU phải tuân thủ giới hạn mới đối với PFHxA, một nhóm hóa chất thuộc họ PFAS. Quy định cũng kiểm soát các dung dịch chống thấm dành cho người tiêu dùng, buộc nhà sản xuất và nhà nhập khẩu đáp ứng ngưỡng hàm lượng nghiêm ngặt trước khi đưa hàng ra thị trường.
Đây là bước tiếp theo trong chính sách kiểm soát hóa chất lâu bền của EU. Những thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều ngành hàng tiêu dùng, từ thời trang, mỹ phẩm đến kinh doanh thực phẩm và bao bì đóng gói.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
PFHxA là gì và vì sao EU kiểm soát?
PFHxA là tên viết tắt của axit undecafluorohexanoic, một hợp chất thuộc nhóm PFAS. Nhóm hóa chất này thường được gọi là hóa chất vĩnh cửu vì nhiều hợp chất có khả năng tồn tại rất lâu trong môi trường tự nhiên.
PFAS được sử dụng trong nhiều quy trình sản xuất nhờ đặc tính chống nước, chống dầu và chống bám bẩn. Chúng có mặt trong một số loại vải chống thấm, lớp phủ bao bì thực phẩm, mỹ phẩm và các sản phẩm tiêu dùng khác.
Vấn đề nằm ở khả năng phân hủy chậm và nguy cơ phát tán ra môi trường. Một số hợp chất PFAS có thể tồn tại lâu trong nước, đất và cơ thể sinh vật. Việc tiếp xúc lâu dài với một số chất thuộc nhóm này cũng làm dấy lên những lo ngại về sức khỏe.
EU không áp dụng lệnh cấm đồng loạt đối với toàn bộ PFAS trong đợt điều chỉnh này. Quy định tập trung vào PFHxA, các muối của chất này và những hợp chất có khả năng phân hủy hoặc chuyển hóa thành PFHxA.
Năm nhóm sản phẩm chịu giới hạn từ tháng 10
Quy định số 2024/2462 của Ủy ban châu Âu sửa đổi Phụ lục XVII của Quy định REACH về quản lý hóa chất. Từ ngày 10/10/2026, những sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh không được đưa ra thị trường hoặc sử dụng nếu vượt ngưỡng cho phép.
Các nhóm sản phẩm tiêu dùng bị ảnh hưởng gồm:
- Quần áo và phụ kiện: Áo khoác chống nước, áo mưa, quần áo ngoài trời và các phụ kiện liên quan dành cho người tiêu dùng. Những sản phẩm có lớp phủ chống thấm chứa PFHxA thuộc phạm vi kiểm soát.
- Giày dép: Giày và các sản phẩm giày dép dành cho người tiêu dùng nói chung. Các vật liệu chống nước hoặc chống bám bẩn trong quá trình sản xuất cũng phải đáp ứng giới hạn.
- Mỹ phẩm: Các sản phẩm chăm sóc da và mỹ phẩm thuộc phạm vi định nghĩa của pháp luật EU. Điều này bao gồm những mặt hàng được bán rộng rãi tại siêu thị, cửa hàng mỹ phẩm và các kênh thương mại điện tử.
- Bao bì tiếp xúc với thực phẩm: Giấy và bìa carton dùng làm vật liệu tiếp xúc thực phẩm, chẳng hạn hộp pizza, cốc giấy và giấy gói thực phẩm thuộc phạm vi quy định.
- Hỗn hợp dành cho người tiêu dùng: Nhóm này bao gồm các chế phẩm được bán trực tiếp cho người sử dụng. Dung dịch xịt chống thấm dành cho quần áo, giày dép và các vật dụng khác là một ví dụ.
Như vậy, quy định không chỉ liên quan đến hàng dệt may. Những sản phẩm phục vụ sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt là vật liệu đóng gói thực phẩm và hóa mỹ phẩm, cũng nằm trong diện kiểm soát.
Hai ngưỡng hàm lượng hóa chất cần lưu ý
EU đặt ra hai giới hạn riêng đối với PFHxA và những hợp chất liên quan. Các mức này được tính trên tổng hàm lượng trong từng vật liệu đồng nhất, thay vì tính chung cho toàn bộ sản phẩm.
- PFHxA và các muối của PFHxA: Không được đạt hoặc vượt 25 microgam/kg vật liệu, tương đương 25 phần tỷ (ppb).
- Các chất liên quan đến PFHxA: Không được đạt hoặc vượt 1.000 microgam/kg vật liệu, tương đương 1.000 ppb.
Khái niệm vật liệu đồng nhất có ý nghĩa quan trọng khi kiểm tra sản phẩm. Một chiếc áo khoác có thể gồm vải chính, lớp phủ chống thấm, lớp lót và nhiều bộ phận khác nhau. Các thành phần vật liệu cần được xem xét theo yêu cầu kỹ thuật tương ứng, không thể chỉ dựa vào trọng lượng toàn bộ chiếc áo để xác định mức độ tuân thủ.
Những ngưỡng này không có nghĩa sản phẩm bắt buộc phải hoàn toàn không chứa PFHxA. Quy định đặt ra giới hạn nồng độ cụ thể. Tuy nhiên, sản phẩm đạt hoặc vượt ngưỡng sẽ không được đưa ra thị trường hoặc sử dụng trong những trường hợp thuộc phạm vi điều chỉnh.
Không phải mọi sản phẩm chứa PFAS đều bị cấm
Một điểm cần phân biệt là quy định mới chỉ nhắm đến PFHxA, các muối và những chất liên quan được xác định trong văn bản pháp luật. Các hợp chất PFAS khác không tự động bị cấm theo quy định này.
EU cũng quy định một số trường hợp ngoại lệ nhằm bảo đảm những lĩnh vực có yêu cầu an toàn đặc biệt không bị ảnh hưởng không phù hợp. Các trường hợp được miễn gồm thiết bị bảo hộ cá nhân thuộc một số nhóm rủi ro nghiêm trọng, thiết bị y tế và thiết bị chẩn đoán in vitro.
Vật liệu dệt sử dụng trong xây dựng cũng nằm ngoài phạm vi áp dụng của những giới hạn dành cho hàng dệt tiêu dùng. Những ngoại lệ này không đồng nghĩa mọi sản phẩm bảo hộ, thiết bị y tế hoặc vật liệu xây dựng đều được miễn kiểm soát mọi loại hóa chất.
Hàng hóa và hỗn hợp đã được đưa ra thị trường trước ngày 10/10/2026 cũng thuộc diện chuyển tiếp. Vì vậy, quy định không yêu cầu thu hồi hoặc tiêu hủy toàn bộ hàng hóa đã được đưa ra thị trường hợp pháp trước thời điểm này.
Tháng 10/2027 tiếp tục mở rộng phạm vi kiểm soát
Đợt hạn chế năm 2026 chưa bao phủ toàn bộ sản phẩm dệt may và da dành cho người tiêu dùng. Từ ngày 10/10/2027, giới hạn PFHxA sẽ tiếp tục áp dụng đối với những sản phẩm dệt, da, lông thú và da thuộc khác chưa nằm trong nhóm quần áo, phụ kiện và giày dép được điều chỉnh từ năm 2026.
Hàng hóa thuộc nhóm mở rộng đã được đưa ra thị trường trước ngày 10/10/2027 cũng được hưởng ngoại lệ chuyển tiếp theo quy định. Lộ trình hai giai đoạn giúp các ngành sản xuất và phân phối có thời gian điều chỉnh nguyên liệu, công nghệ xử lý và chuỗi cung ứng.
Đối với doanh nghiệp, thay đổi này không chỉ là vấn đề thay thế một thành phần hóa chất. Nhà sản xuất còn phải kiểm tra lớp phủ, vật liệu đầu vào và các hợp chất có khả năng chuyển hóa thành PFHxA. Nhà nhập khẩu cũng cần bảo đảm hàng hóa đưa vào thị trường EU đáp ứng yêu cầu pháp lý.
Người Việt tại Đức và các cửa hàng cần lưu ý gì?
Đối với các gia đình Việt Nam đang sinh sống tại Đức, quy định mới không đồng nghĩa phải vứt bỏ áo mưa, giày dép, mỹ phẩm hoặc hộp đựng thực phẩm đang sử dụng. Trọng tâm của quy định là kiểm soát việc đưa sản phẩm thuộc diện điều chỉnh ra thị trường và sử dụng các chất vượt giới hạn cho phép.
Khi mua hàng mới, người tiêu dùng có thể quan tâm đến thông tin thành phần và khả năng đáp ứng quy định hóa chất của nhà sản xuất. Một số thương hiệu sử dụng nhãn PFAS-free để thông báo sản phẩm không sử dụng nhóm hóa chất này. Tuy nhiên, nhãn tự nguyện không thay thế các yêu cầu kiểm tra và chứng minh sự phù hợp theo pháp luật.
Đối với chủ cửa hàng quần áo, doanh nghiệp kinh doanh mỹ phẩm và các đơn vị nhập khẩu hàng tiêu dùng, việc trao đổi với nhà cung cấp về thành phần hóa chất trở nên cần thiết. Hồ sơ kỹ thuật, tài liệu về vật liệu và kết quả kiểm nghiệm có thể giúp doanh nghiệp xác định sản phẩm có đáp ứng giới hạn hay không.
Các nhà hàng, quán ăn và cơ sở kinh doanh thực phẩm cũng cần quan tâm đến bao bì giấy, hộp carton và vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Không phải mọi loại hộp giấy đều mặc nhiên vi phạm. Yếu tố quyết định là thành phần PFHxA và các chất liên quan có vượt ngưỡng quy định hay không.
Với hàng hóa nhập khẩu từ ngoài EU, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào việc sản phẩm đã được phép lưu hành tại thị trường khác. Hàng hóa khi đưa vào thị trường Đức vẫn phải đáp ứng các quy định hóa chất hiện hành của EU.
Quy định 2024/2462 vì thế tạo ra những mốc kiểm soát cụ thể cho thị trường tiêu dùng châu Âu. Giai đoạn đầu bắt đầu ngày 10/10/2026, tập trung vào năm nhóm sản phẩm chính; giai đoạn tiếp theo từ ngày 10/10/2027 mở rộng sang các sản phẩm dệt, da và lông thú khác dành cho người tiêu dùng.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Ủy ban châu Âu và ECHA
