Ngoại trưởng Anh Ed Miliband trực tiếp đối chất với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tại hội nghị ngoại trưởng G20 ở Atlanta, bang Georgia, Mỹ, ngày 30/10. Ông cáo buộc Nga là bên phát động chiến tranh tại Ukraine, đồng thời lên án những cuộc tấn công khiến dân thường thiệt mạng.
Cuộc tranh luận diễn ra giữa lúc quan hệ giữa Moscow và các nước phương Tây tiếp tục căng thẳng, còn nghi thức chụp ảnh chung của hội nghị bị hủy vì nhiều đại diện từ chối đứng cạnh Lavrov.
Trong phiên họp có sự tham dự của các ngoại trưởng G20, ông Miliband hướng lời chỉ trích trực tiếp tới người đồng cấp Nga. Nhà ngoại giao Anh nhấn mạnh các quốc gia tham dự đều biết bên nào chịu trách nhiệm khởi đầu cuộc chiến. Ông cũng đề cập những cuộc tấn công nhằm vào dân thường Ukraine, trong đó có vụ việc tại một nhà ga ở thành phố Dnipro.
Theo lời ông Miliband, các máy bay không người lái của Nga đã tấn công khu vực nhà ga này một ngày trước đó, khiến 15 người thiệt mạng. Ông cho rằng đây không phải trường hợp đơn lẻ mà nằm trong chuỗi những cuộc tấn công gây thương vong cho người dân vô tội trong suốt cuộc xung đột.
Miliband cáo buộc Moscow đánh giá sai khả năng kháng cự của Ukraine
Trong phần phát biểu tiếp theo, Ngoại trưởng Anh nhắc lại cuộc tấn công quy mô lớn của Nga vào Ukraine hồi tháng 2. Ông cho rằng Tổng thống Vladimir Putin từng kỳ vọng chiến dịch quân sự sẽ nhanh chóng đạt được mục tiêu.
Tuy nhiên, sau khoảng bốn năm rưỡi, Ukraine vẫn tiếp tục kháng cự. Theo đánh giá của ông Miliband, Nga không đạt được chiến thắng như những gì Moscow từng dự tính khi phát động chiến dịch quân sự.
Ngoại trưởng Anh quy kết khả năng duy trì cuộc kháng chiến của Ukraine cho tinh thần kiên cường của người dân nước này. Ông đồng thời nhấn mạnh vai trò đoàn kết của các quốc gia đang ủng hộ Kyiv.
Thông điệp chính trong phát biểu của ông Miliband là Nga không thể tuyên bố chiến thắng trong cuộc chiến hiện nay. Ông kêu gọi phía Nga nhìn nhận thực tế chiến trường và thừa nhận những khó khăn mà chiến dịch quân sự đang gặp phải.
Đặc biệt, ông hướng lời kêu gọi tới Lavrov, cho rằng ngoại trưởng Nga cần nói sự thật với Tổng thống Putin về tình hình cuộc chiến. Theo quan điểm của ông Miliband, việc tiếp tục khẳng định Nga đang tiến tới chiến thắng không phản ánh đúng diễn biến thực tế.
Tranh cãi về Ukraine phủ bóng lên hội nghị G20
Cuộc đối chất giữa hai ngoại trưởng diễn ra trong khuôn khổ cuộc họp các bộ trưởng ngoại giao G20 tại Atlanta. Đây là diễn đàn quy tụ đại diện ngoại giao của những nền kinh tế lớn, nhằm thảo luận các vấn đề quốc tế và phối hợp chính sách.
Sự hiện diện của Lavrov tại hội nghị đã tạo ra những phản ứng mạnh mẽ từ nhiều đoàn phương Tây. Nga vẫn là thành viên G20, nhưng cuộc chiến tại Ukraine khiến quan hệ giữa Moscow với nhiều quốc gia tham dự trở nên đặc biệt căng thẳng.
Đối với các nước châu Âu ủng hộ Ukraine, việc xuất hiện trong một bức ảnh ngoại giao chính thức bên cạnh đại diện Nga có thể tạo ra hình ảnh bình thường hóa quan hệ. Vì vậy, một số đoàn không muốn tham gia nghi thức chụp ảnh chung khi Lavrov có mặt.
Trước phiên họp đầu tiên hôm thứ Sáu, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cũng thể hiện lập trường cứng rắn. Ông cho rằng không thể tạo ra hình ảnh bình thường như trước đây giữa các đối tác châu Âu và đại diện Nga, trong khi xung đột Ukraine vẫn tiếp diễn.
Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul đã nói rõ ngay cả trước cuộc gặp đầu tiên:
"Trong bất kỳ trường hợp nào cũng sẽ không có bức ảnh chụp chung với các đối tác châu Âu và ông Lavrov, bởi vì (...) không có sự bình thường nào với Nga."
Đại diện Ba Lan Radosław Sikorski cũng công khai bày tỏ không muốn đứng chung khung hình với Lavrov. Lập trường này cho thấy sự phản đối không chỉ xuất phát từ riêng đoàn Anh mà còn nhận được sự đồng tình của nhiều quốc gia khác.
Marco Rubio phải hủy ảnh tập thể của các ngoại trưởng
Tranh cãi nhanh chóng ảnh hưởng tới chương trình tổ chức hội nghị. Theo kế hoạch ban đầu, các ngoại trưởng tham dự sẽ cùng xuất hiện trong bức ảnh tập thể truyền thống vào sáng 30/10.
Tuy nhiên, nhiều đoàn châu Âu thông báo không muốn chụp ảnh cùng Lavrov. Một số đại diện được cho là sẵn sàng rời khỏi địa điểm nếu phải đứng chung với Ngoại trưởng Nga. Australia và Canada cũng nằm trong nhóm phản đối nghi thức này.
Ước tính khoảng một phần ba số người tham dự không đồng tình với phương án chụp ảnh có sự xuất hiện của Lavrov. Trước nguy cơ nghi thức ngoại giao trở thành tâm điểm tranh cãi, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio quyết định hủy hoàn toàn buổi chụp ảnh.
Quyết định này giúp nước chủ nhà tránh một tình huống khó xử ngay trước khi các phiên thảo luận chính thức bắt đầu. Nếu một số đoàn bỏ đi hoặc từ chối xuất hiện, bức ảnh tập thể có thể trở thành biểu tượng cho sự chia rẽ trong nội bộ G20.
Việc hủy ảnh không đồng nghĩa hội nghị bị đình chỉ. Các ngoại trưởng vẫn tiếp tục chương trình làm việc tại Atlanta, dù bất đồng về Nga và Ukraine tiếp tục là một trong những vấn đề gây chia rẽ sâu sắc nhất.
Khoảng cách giữa Nga và phương Tây tiếp tục gia tăng
Những diễn biến tại Atlanta cho thấy cuộc chiến Ukraine vẫn tác động trực tiếp tới quan hệ ngoại giao quốc tế. Ngay cả tại một diễn đàn kinh tế và chính trị đa phương như G20, các nước thành viên cũng khó duy trì hình ảnh đồng thuận khi phải đối diện với vấn đề Nga.
Đối với Anh, việc ông Miliband trực tiếp chỉ trích Lavrov thể hiện lập trường không chấp nhận bình thường hóa quan hệ với Moscow trong khi chiến tranh vẫn tiếp diễn. Thông điệp của London tập trung vào trách nhiệm của Nga đối với cuộc xung đột và những tổn thất mà người dân Ukraine phải gánh chịu.
Trong khi đó, Moscow tiếp tục bảo vệ lập trường của mình về cuộc chiến. Sự hiện diện của Lavrov tại hội nghị cho thấy Nga vẫn tham gia các diễn đàn ngoại giao quốc tế, bất chấp những phản ứng và sức ép từ các nước phương Tây.
Cuộc họp ngoại trưởng tại Atlanta cũng diễn ra trước thềm hội nghị thượng đỉnh G20 dành cho lãnh đạo các quốc gia thành viên, dự kiến tổ chức tại Miami vào tháng 12. Những bất đồng về Ukraine, cùng các vấn đề an ninh và kinh tế quốc tế, tiếp tục đặt ra thách thức đối với khả năng đạt đồng thuận giữa các thành viên.
Trong những ngày tiếp theo, các đoàn ngoại giao sẽ tiếp tục làm việc về những vấn đề thuộc chương trình nghị sự của G20. Hội nghị thượng đỉnh tại Miami vào tháng 12 sẽ là mốc tiếp theo để các nhà lãnh đạo tìm kiếm tiếng nói chung giữa những khác biệt ngày càng rõ rệt.
Minh Hoa - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
