Cuộc họp ngoại trưởng Nhóm 20 nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, bang Georgia, Mỹ, ngày 30/10/2026 không tổ chức ảnh tập thể truyền thống vì nhiều đại diện châu Âu phản đối chụp hình cùng Ngoại trưởng Nga Sergej Lavrov. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio quyết định hủy hoạt động này nhằm tránh để tranh cãi ngoại giao lấn át chương trình nghị sự chính của hội nghị kéo dài hai ngày.
Sự việc diễn ra khi cuộc chiến Nga - Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt, trong khi quan hệ giữa Washington và các đồng minh phương Tây xuất hiện nhiều bất đồng. Việc Nga tiếp tục tham dự các diễn đàn quốc tế cũng đặt các nước thành viên trước lựa chọn khó khăn giữa duy trì đối thoại ngoại giao và tránh tạo hình ảnh bình thường hóa quan hệ với Moskva.
Tranh cãi khiến truyền thống ảnh gia đình bị hủy bỏ
Ảnh tập thể, thường được gọi là ảnh gia đình, vốn là nghi thức quen thuộc tại những cuộc họp cấp cao của G20. Bức ảnh quy tụ đại diện các nền kinh tế lớn, thể hiện sự hiện diện và tinh thần hợp tác giữa các quốc gia tham dự.
Tại Atlanta, hoạt động này dự kiến diễn ra trong ngày đầu tiên của hội nghị. Tuy nhiên, một số ngoại trưởng châu Âu không muốn xuất hiện cùng ông Lavrov trong cùng khung hình. Họ cho rằng một bức ảnh như vậy có thể tạo ra thông điệp không phù hợp về quan hệ giữa châu Âu và Nga.
Theo các nguồn tin từ chính phủ Mỹ, một số đại diện châu Âu thậm chí đe dọa rời khỏi sự kiện nếu phải tham gia chụp ảnh chung. Trước nguy cơ tranh cãi tiếp tục leo thang, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio quyết định hủy hoàn toàn hoạt động này.
Phía Mỹ nhận định cuộc tranh luận về bức ảnh có thể thu hút sự chú ý quá mức, khiến những vấn đề thực chất của hội nghị bị lu mờ. Vì vậy, nước chủ nhà lựa chọn không tổ chức ảnh tập thể thay vì để các đoàn đại biểu tiếp tục đối đầu về nghi thức ngoại giao.
Quyết định này mang ý nghĩa chính trị vượt ra ngoài một hoạt động mang tính nghi lễ. Sự vắng mặt của bức ảnh cho thấy những khác biệt giữa các thành viên G20 vẫn rất lớn, đặc biệt trong cách đánh giá vai trò của Nga sau hơn bốn năm chiến tranh tại Ukraine.
Đức phản đối hình ảnh bình thường hóa quan hệ với Nga: “Không thể coi quan hệ với Nga là bình thường”
Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul, chính trị gia thuộc Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU), trước hội nghị đã nhấn mạnh rằng các đối tác châu Âu không nên xuất hiện trong ảnh tập thể cùng ông Lavrov.
Ông cho rằng quan hệ giữa Đức và Nga không thể được xem như bình thường trong khi Moskva tiếp tục tiến hành chiến tranh tại Ukraine. Theo ông, các bên cần trực tiếp trao đổi những bất đồng tại bàn đàm phán, thay vì tạo ra những hình ảnh có thể bị hiểu thành dấu hiệu hòa giải.
Wadephul cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của đối thoại ngoại giao. Tuy nhiên, ông cảnh báo các nhà ngoại giao không được phát đi những tín hiệu hình ảnh sai lệch về tình trạng quan hệ giữa các quốc gia.
Bộ trưởng Ngoại giao Đức Johann Wadephul trong một cuộc họp báo trước thềm cuộc họp các bộ trưởng ngoại giao G20 tại Atlanta, Georgia © Thomas Imo/Photothek/imago images.
Trước đó, ông Wadephul từng gặp ông Lavrov bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York vào cuối tháng 9. Đây là cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên giữa ngoại trưởng Đức và Nga kể từ khi Moskva phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Một trong những vấn đề được phía Đức đưa ra trong cuộc gặp liên quan đến sự cố máy bay không người lái có vũ trang tại sân bay Leipzig vào mùa hè. Wadephul cho biết ông đã nói rõ với người đồng cấp Nga rằng Đức sẽ phản đối và tự bảo vệ trước những hành động như vậy.
Cuộc tiếp xúc cho thấy Berlin vẫn duy trì các kênh trao đổi với Moskva, dù hai bên có những bất đồng nghiêm trọng. Tuy nhiên, việc tiếp tục đối thoại không đồng nghĩa với việc Đức chấp nhận tạo ra hình ảnh thể hiện quan hệ song phương đã trở lại bình thường.
Chính sách của Mỹ với Nga gây bất đồng trong G20
Trước cuộc họp tại Atlanta, một số thành viên G20 đã bày tỏ sự không hài lòng trước quyết định của Washington mời Nga tham dự. Những phản ứng này xuất hiện khi các cuộc tấn công của Nga nhằm vào Ukraine tiếp tục gia tăng.
Quan hệ giữa Mỹ và Ukraine cũng trải qua giai đoạn căng thẳng. Chính quyền Tổng thống Donald Trump từng tạm thời cắt giảm hỗ trợ hậu cần và tình báo dành cho Kyiv, làm dấy lên lo ngại về mức độ cam kết của Washington đối với Ukraine.
Một quyết định khác gây tranh luận liên quan đến thỏa thuận dầu diesel giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Washington đồng thời đình chỉ một số biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga vốn đã được lên kế hoạch.
Những động thái này tạo ra khác biệt trong cách tiếp cận giữa Mỹ và một số đồng minh châu Âu. Trong khi Washington tìm kiếm những thỏa thuận trực tiếp với Moskva, nhiều chính phủ châu Âu tiếp tục nhấn mạnh trách nhiệm của Nga đối với cuộc chiến và yêu cầu không để quan hệ ngoại giao trở lại trạng thái thông thường.
Hội nghị tại Atlanta vì thế không chỉ là nơi thảo luận các vấn đề quốc tế. Cách các đại biểu ứng xử với sự hiện diện của ông Lavrov còn phản ánh mức độ chia rẽ trong nội bộ các nước phương Tây về chính sách đối với Nga.
Hội nghị Miami có thể tiếp tục đặt Nga vào tâm điểm
Ngoài chiến tranh tại Ukraine, các ngoại trưởng G20 dự kiến thảo luận nhiều vấn đề quốc tế khác. Trong đó có xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, chính sách thuế quan của Washington và những hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông.
Cuộc họp ở Atlanta cũng đóng vai trò chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh G20 cấp nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ. Sự kiện dự kiến diễn ra vào tháng 12/2026 tại một sân golf thuộc sở hữu của Tổng thống Trump ở Miami, bang Florida.
Ông Trump đã bày tỏ mong muốn Tổng thống Nga Vladimir Putin tham dự hội nghị này. Tuy nhiên, đến thời điểm cuộc họp ngoại trưởng diễn ra tại Atlanta, chưa có thông tin xác nhận nhà lãnh đạo Nga có chấp nhận lời mời hay không.
Nếu ông Putin tham dự, vấn đề tiếp xúc giữa các nhà lãnh đạo phương Tây và Nga có thể tiếp tục trở thành chủ đề gây tranh luận. Những khác biệt về cuộc chiến Ukraine, các biện pháp trừng phạt và định hướng quan hệ với Moskva vẫn là những vấn đề chưa được giải quyết.
Đức kêu gọi giải pháp ngoại giao cho xung đột Iran
Bên cạnh vấn đề Nga - Ukraine, Ngoại trưởng Đức Wadephul cũng đề cập đến cuộc xung đột liên quan đến Mỹ, Israel và Iran. Ông tiếp tục ủng hộ giải pháp ngoại giao, đồng thời kêu gọi chấm dứt tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu. Tuyến đường này giữ vai trò quan trọng trong việc đưa dầu mỏ và các sản phẩm năng lượng từ khu vực Vùng Vịnh đến những thị trường tiêu thụ quốc tế.
Những gián đoạn kéo dài tại đây có thể ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển, nguồn cung năng lượng và chi phí thương mại quốc tế. Vì vậy, Đức cho rằng việc khôi phục lưu thông hàng hải cần được ưu tiên trong các nỗ lực ngoại giao.
Wadephul khẳng định xung đột với Iran không thể được giải quyết bằng biện pháp quân sự. Tuyên bố được đưa ra sau khi truyền thông xuất hiện thông tin Mỹ và Israel đang lên kế hoạch cho một cuộc tấn công quy mô lớn mới nhằm vào Iran, có thể diễn ra sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tuần tới.
Những vấn đề được đưa ra tại Atlanta cho thấy G20 phải xử lý đồng thời nhiều cuộc khủng hoảng an ninh và kinh tế. Sau cuộc họp ngoại trưởng kéo dài hai ngày, các nước sẽ tiếp tục chuẩn bị cho hội nghị cấp cao tại Miami vào tháng 12/2026, nơi những bất đồng về Nga, Ukraine và Trung Đông dự kiến vẫn là những nội dung trọng tâm.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: DIE ZEIT
