Người đang nhận trợ cấp từ Jobcenter tại Đức có thể được hỗ trợ tiền và trang thiết bị nếu muốn mở cửa hàng hoặc tự kinh doanh. Hai chương trình Einstiegsgeld và LES dành cho những trường hợp đáp ứng điều kiện, có kế hoạch kinh doanh khả thi và triển vọng giảm phụ thuộc vào trợ cấp xã hội.
Từ ngày 1/7/2026, khoản trợ cấp Bürgergeld đã được thay thế bằng tên gọi Grundsicherungsgeld trong hệ thống mới. Tuy nhiên, một số giấy tờ và biểu mẫu cũ vẫn có thể sử dụng tên Bürgergeld. Người muốn khởi nghiệp cần phân biệt hai hình thức hỗ trợ của Jobcenter để lựa chọn đúng chương trình.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Einstiegsgeld: Hỗ trợ tiền trong giai đoạn đầu kinh doanh
Einstiegsgeld là khoản hỗ trợ bổ sung dành cho người đang nhận Grundsicherungsgeld và muốn chuyển sang tự kinh doanh toàn thời gian. Mục đích là giúp người mới khởi nghiệp có thêm nguồn tài chính trong thời gian đầu, khi cửa hàng chưa tạo ra thu nhập ổn định.
Người xin hỗ trợ phải đáp ứng một số điều kiện chính:
- Đang nhận Grundsicherungsgeld từ Jobcenter.
- Chưa bắt đầu hoạt động tự kinh doanh toàn thời gian.
- Dự định dành ít nhất 15 giờ mỗi tuần cho công việc kinh doanh chính.
- Có năng lực và điều kiện phù hợp để thực hiện kế hoạch.
- Hoạt động kinh doanh có triển vọng giúp giảm hoặc chấm dứt sự phụ thuộc vào trợ cấp xã hội.
Einstiegsgeld không có mức tiền cố định áp dụng cho tất cả người xin. Jobcenter xem xét hoàn cảnh cá nhân, thời gian thất nghiệp, tình trạng gia đình và triển vọng kinh doanh trước khi quyết định số tiền.
Thời gian hỗ trợ tối đa là 24 tháng. Khoản tiền được trả hằng tháng và không bị khấu trừ trực tiếp vào Grundsicherungsgeld đang nhận. Tuy nhiên, đây là khoản hỗ trợ theo quyết định của Jobcenter, không phải quyền lợi tự động dành cho mọi người đáp ứng điều kiện cơ bản.
LES: Hỗ trợ mua máy móc và trang thiết bị
Chương trình Leistungen zur Eingliederung von Selbständigen (LES), theo Điều 16c Bộ luật Xã hội Đức quyển II (SGB II), hướng đến những người cần đầu tư tài sản phục vụ hoạt động kinh doanh.
Jobcenter có thể cấp khoản vay hoặc trợ cấp để mua sắm những tài sản thực sự cần thiết và có chi phí hợp lý. Những hạng mục có thể được xem xét gồm:
- Máy tính, phần mềm và điện thoại phục vụ công việc.
- Bàn ghế, nội thất văn phòng.
- Máy móc, thiết bị và dụng cụ chuyên môn.
- Phương tiện cần thiết cho hoạt động kinh doanh.
- Chi phí xây dựng website, marketing và quảng cáo.
- Tiền đặt cọc mặt bằng kinh doanh.
Đối với hình thức trợ cấp không phải hoàn lại, mức tối đa theo quy định là 5.000 euro. Nếu được duyệt khoản vay, số tiền hỗ trợ có thể cao hơn mức này, tùy trường hợp.
Jobcenter thường ưu tiên cho vay thay vì cấp tiền không phải hoàn lại. Khoản trợ cấp tối đa 5.000 euro không được cấp mặc nhiên cho người mở cửa hàng. Cơ quan này phải đánh giá nhu cầu đầu tư, tính cần thiết của thiết bị và hiệu quả kinh tế dự kiến.
LES không dùng để thanh toán những chi phí hoạt động thường xuyên. Tiền lương nhân viên, tiền thuê mặt bằng hằng tháng, hóa đơn điện thoại, chi phí bảo dưỡng và sửa chữa thông thường không thuộc phạm vi hỗ trợ. Các khoản nợ cũ hoặc khoản vay nhằm thanh toán nợ cũ cũng không được chi trả.
Người đã kinh doanh vẫn có thể xin hỗ trợ
LES không chỉ dành cho người chuẩn bị khai trương cửa hàng. Người đã tự kinh doanh toàn thời gian cũng có thể đề nghị hỗ trợ nếu cần đầu tư để duy trì hoặc điều chỉnh hoạt động.
Người đang kinh doanh nhỏ lẻ và muốn chuyển thành công việc chính cũng có thể được xem xét. Điều kiện là họ thuộc diện được nhận hoặc đang nhận Grundsicherungsgeld, có năng lực phù hợp và doanh nghiệp có triển vọng tồn tại về kinh tế.
Người xin hỗ trợ phải chứng minh hoạt động kinh doanh không ở tình trạng phá sản và không có nguồn tài chính khác phù hợp để thực hiện khoản đầu tư. Ví dụ, Jobcenter có thể xem xét khả năng tiếp cận khoản vay ngân hàng hoặc những chương trình hỗ trợ khác.
Tự kinh doanh chính được hiểu là hoạt động dưới tên và trách nhiệm của cá nhân, người kinh doanh tự chịu rủi ro và làm ít nhất 15 giờ mỗi tuần. Hoạt động này phải có triển vọng giúp họ tự trang trải toàn bộ hoặc phần đáng kể chi phí sinh hoạt trong thời gian hợp lý.
Có thể nhận đồng thời hai chương trình
Người đủ điều kiện có thể đề nghị Jobcenter xem xét cả Einstiegsgeld và LES. Hai chương trình có mục đích khác nhau nên không loại trừ nhau.
Einstiegsgeld hỗ trợ thêm thu nhập hằng tháng trong giai đoạn đầu. LES tập trung vào khoản đầu tư mua máy móc, thiết bị và tài sản phục vụ kinh doanh. Tuy nhiên, Jobcenter xét duyệt riêng từng hồ sơ. Được chấp thuận chương trình này không đồng nghĩa với việc tự động được nhận chương trình còn lại.
Jobcenter còn hỗ trợ tư vấn kinh doanh
Ngoài hỗ trợ tài chính, Jobcenter có thể tạo điều kiện để người tự kinh doanh nhận tư vấn hoặc bổ sung kiến thức quản lý. Các chủ đề có thể gồm marketing, quảng bá cửa hàng, kế toán, quản lý sổ sách và tổ chức hoạt động kinh doanh.
Jobcenter có thể phối hợp với Phòng Công nghiệp và Thương mại (IHK), Phòng Thủ công nghiệp (HWK), các đơn vị đào tạo hoặc trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây không phải chương trình đào tạo nghề chuyên môn. Chi phí tư vấn thuế và tư vấn pháp lý cũng không thuộc phạm vi hỗ trợ này.
Hồ sơ cần chuẩn bị khi xin hỗ trợ
Để đánh giá khả năng thành công của kế hoạch kinh doanh, Jobcenter thường yêu cầu người nộp đơn chuẩn bị những giấy tờ sau:
- Sơ yếu lý lịch, trình bày kinh nghiệm và quá trình làm việc.
- Kế hoạch kinh doanh, mô tả sản phẩm, dịch vụ và khách hàng mục tiêu.
- Kế hoạch nhu cầu vốn và phương án huy động tài chính.
- Dự báo doanh thu và khả năng sinh lời trong ba năm tới.
- Đánh giá tính khả thi của kế hoạch từ một đơn vị chuyên môn.
- Bằng chứng về trình độ, kinh nghiệm và năng lực thực hiện công việc.
- Báo giá máy móc, thiết bị hoặc tài sản dự định mua nếu xin LES.
Tùy từng trường hợp, Jobcenter có thể yêu cầu thêm giấy tờ để đánh giá tình hình tài chính và triển vọng kinh doanh.
Phải xin duyệt trước khi bắt đầu
Người có ý định mở cửa hàng nên đặt lịch tư vấn với nhân viên phụ trách hồ sơ tại Jobcenter. Tại buổi làm việc, cần trình bày kế hoạch kinh doanh và xác định chương trình phù hợp, sau đó chuẩn bị hồ sơ theo yêu cầu.
Đối với LES, người xin hỗ trợ không nên tự mua máy móc hoặc thiết bị trước khi nhận quyết định phê duyệt. Nếu đã mua trước rồi mới nộp đơn, Jobcenter không có nghĩa vụ hoàn trả khoản tiền đó.
Đối với Einstiegsgeld, đơn xin cũng phải được nộp trước khi bắt đầu hoạt động tự kinh doanh toàn thời gian. Thời điểm bắt đầu kinh doanh vì vậy cần được thống nhất với Jobcenter.
Những trường hợp cần đặc biệt lưu ý
Khi cửa hàng bắt đầu có doanh thu, người nhận Grundsicherungsgeld phải khai báo thu nhập và cung cấp giấy tờ theo yêu cầu. Jobcenter sẽ tính toán lại mức trợ cấp dựa trên khoản thu nhập được công nhận. Việc Einstiegsgeld không bị khấu trừ trực tiếp không có nghĩa là thu nhập kinh doanh được miễn khai báo.
Người đồng thời nhận trợ cấp thất nghiệp ALG I và khoản bổ sung Grundsicherungsgeld từ Jobcenter cần lưu ý: theo hướng dẫn của Cơ quan Việc làm Liên bang (Bundesagentur für Arbeit), trường hợp này không thuộc diện nhận LES. Họ nên hỏi Agentur für Arbeit về chương trình hỗ trợ khởi nghiệp Gründungszuschuss.
Người nước ngoài cũng cần kiểm tra giấy phép cư trú và phụ lục giấy phép (Zusatzblatt).
Một số loại giấy phép có thể hạn chế quyền tự kinh doanh. Quyết định hỗ trợ tài chính của Jobcenter không đồng nghĩa với việc người được duyệt tự động có quyền mở cửa hàng.
Như vậy, người đang nhận trợ cấp Jobcenter có thể tiếp cận nhiều hình thức hỗ trợ khi muốn tự kinh doanh tại Đức. Einstiegsgeld dành cho giai đoạn khởi đầu, LES hỗ trợ đầu tư tài sản cần thiết, còn tư vấn kinh doanh có thể giúp hoàn thiện phương án hoạt động. Tất cả đều phụ thuộc vào hồ sơ, điều kiện cá nhân và quyết định của Jobcenter.
(Nội dung được tổng hợp và đối chiếu từ KfW Bankengruppe (kfw.de), Bundesagentur für Arbeit (arbeitsagentur.de), Bundesministerium für Wirtschaft und Klimaschutz (BMWK), và IHK Deutschland.)
Duy Long - Ban Kinh tế & Thuế - © Báo điện tử TIN TỨC VIỆT ĐỨC
