Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đang vận động đưa cựu Thủ tướng Hungary Viktor Orbán trở thành ứng cử viên chung của Mỹ, Nga và Trung Quốc cho chức Tổng thư ký Liên Hợp Quốc. Nếu nhận được sự ủng hộ của ba cường quốc, đề xuất này có thể tạo ra một diễn biến đặc biệt trong cuộc lựa chọn người đứng đầu tổ chức quốc tế lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, kế hoạch vẫn chưa được các bên chính thức xác nhận.
Thông tin xuất hiện khi nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thư ký đương nhiệm António Guterres chuẩn bị kết thúc ngày 31/12.
Việc Washington được cho là muốn đưa một chính trị gia có quan hệ gần gũi với Moskva vào vị trí này cũng đặt ra nhiều câu hỏi về tính toán ngoại giao của chính quyền Trump.
Washington được cho là chủ động đề xuất Orbán
Theo thông tin do Wall Street Journal công bố, các quan chức trong chính quyền Trump đã khuyến khích Viktor Orbán tham gia cuộc đua vào vị trí Tổng thư ký Liên Hợp Quốc. Đề xuất này được cho là xuất phát từ phía Mỹ, thay vì chỉ là ý tưởng do Hungary đưa ra.
Một số nguồn tin từ Mỹ và các quốc gia liên quan cho biết Washington đang tìm cách xây dựng phương án có sự đồng thuận của cả Nga và Trung Quốc. Mục tiêu là đưa Orbán trở thành ứng cử viên được ba thành viên thường trực Hội đồng Bảo an cùng ủng hộ.
Một đại diện Bộ Ngoại giao Mỹ thừa nhận ý tưởng này thoạt nghe có vẻ khó tin. Tuy nhiên, những cuộc trao đổi ngoại giao trước đó với Moskva và Bắc Kinh được cho là đã tạo cơ sở để Washington xem xét khả năng hợp tác.
Một quan chức Mỹ và một quan chức nước ngoài nhận định rằng khi ba thành viên thường trực Mỹ, Nga và Trung Quốc cùng thống nhất một vấn đề, họ thường có khả năng tạo ảnh hưởng rất lớn tại Hội đồng Bảo an.
Dù vậy, hiện chưa có quyết định chính thức về ứng cử viên. Nhà Trắng, chính phủ Nga, chính phủ Trung Quốc và bản thân Orbán đều chưa công khai xác nhận thông tin này.
Những đồn đoán về vị trí quốc tế dành cho Orbán
Khả năng Viktor Orbán rời chính trường Hungary để đảm nhiệm một chức vụ quốc tế cấp cao từng xuất hiện trong các thông tin trước đó. Cuối tháng 5, nhà báo điều tra Szabolcs Panyi đề cập đến một kế hoạch liên quan các nhóm ủng hộ phong trào MAGA của Tổng thống Donald Trump.
Theo thông tin được đăng trên bản tin VSquare, một số nhân vật thân cận với phong trào này đã tìm kiếm một vị trí cấp cao tại Liên Hợp Quốc dành cho Orbán. Động cơ được cho là không chỉ nằm ở quyền hạn của chức vụ, mà còn liên quan đến khả năng được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao.
Đến tháng 8, Panyi tiếp tục đưa ra thông tin về khả năng Orbán đảm nhiệm một vị trí tại Liên đoàn Bóng đá Quốc tế (FIFA). Một phương án khác được nhắc đến là chức Phó Tổng thư ký Liên Hợp Quốc.
Tuy nhiên, Bertalan Havasi, người phát ngôn của đảng Fidesz tại Hungary, trước đó đã bác bỏ những đồn đoán liên quan đến khả năng Orbán giữ chức vụ tại FIFA hoặc Liên Hợp Quốc. Ông gọi những thông tin này là tin giả.
Những diễn biến mới cho thấy khả năng tìm kiếm một vị trí quốc tế cho Orbán vẫn được nhắc đến trong các cuộc thảo luận chính trị. Tuy nhiên, giữa những thông tin từ các nguồn báo chí và một quyết định ngoại giao chính thức vẫn còn khoảng cách đáng kể.
Quy trình lựa chọn khiến ba cường quốc chưa thể quyết định
Chức Tổng thư ký Liên Hợp Quốc không phải vị trí mà một quốc gia có thể tự quyết định bổ nhiệm. Theo quy trình của tổ chức này, Hội đồng Bảo an gồm 15 thành viên phải tiến hành lựa chọn và đưa ra đề cử.
Một ứng cử viên cần nhận được ít nhất 9 phiếu ủng hộ. Đồng thời, không thành viên thường trực nào trong nhóm năm nước được sử dụng quyền phủ quyết để chặn đề cử.
Năm thành viên thường trực hiện nay gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp. Vì vậy, ngay cả khi Washington, Moskva và Bắc Kinh thống nhất ủng hộ Orbán, hai nước còn lại vẫn có khả năng ngăn cản đề cử.
Đây là trở ngại đáng kể đối với bất kỳ phương án nào muốn đưa Orbán vào vị trí đứng đầu Liên Hợp Quốc. Sự đồng thuận của ba cường quốc không đồng nghĩa với việc ứng cử viên chắc chắn được thông qua.
Sau khi Hội đồng Bảo an hoàn tất đề cử, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc sẽ tiến hành bổ nhiệm Tổng thư ký. Quy trình này nhằm bảo đảm quyết định cuối cùng có sự tham gia của các thành viên trong toàn tổ chức.
Nhiệm kỳ của António Guterres kết thúc ngày 31/12. Do đó, quá trình lựa chọn người kế nhiệm trở thành vấn đề ngoại giao quan trọng đối với các nước thành viên trong giai đoạn cuối năm.
Gia đình Orbán bị đồn đoán tìm cách chuyển tài sản ra nước ngoài
Trong khi những thông tin về khả năng Orbán đảm nhiệm chức vụ quốc tế xuất hiện, truyền thông Hungary cũng đưa tin về những động thái được cho là liên quan đến gia đình ông sau thất bại bầu cử của đảng Fidesz.
Ngày 23/10, một số thông tin truyền thông Hungary cho biết Ráhel Orbán, con gái lớn của cựu thủ tướng, cùng chồng là István Tiborcz và các con được cho là đã chuyển từ Mỹ sang London. Trước đó, gia đình này sinh sống tại New York.
Gia đình được cho là đã lựa chọn các trường tư tại Anh cho con cái. Những thông tin chưa được xác nhận độc lập cũng cho rằng hai vợ chồng đang tìm cách bán tài sản và các lợi ích kinh doanh tại Hungary.
Theo một nguồn tin ẩn danh được truyền thông dẫn lại, mục tiêu của họ là giảm tối đa số tài sản còn giữ tại Hungary. Tuy nhiên, chưa có thông tin chính thức xác nhận toàn bộ những động thái được mô tả.
Những đồn đoán tương tự liên quan đến chính Viktor Orbán đã xuất hiện từ tháng 4. Thời điểm đó, đảng Fidesz thất bại trong cuộc bầu cử quốc hội ngày 12/4, làm dấy lên nhiều suy đoán về tương lai chính trị của ông.
Ngày 24/10/2026, báo Portfolio đưa tin phóng viên của họ gặp Orbán tại Paris. Khi được tiếp cận, ông nói đang đi nghỉ cùng các cháu và đề nghị phóng viên để mình yên.
Người phát ngôn đảng Fidesz giải thích rằng Orbán đang ở nước ngoài vì chưa đến thời điểm ông trở về. Thông tin này chưa chứng minh ông có kế hoạch rời Hungary lâu dài hoặc chuyển tài sản ra nước ngoài.
Đề xuất còn nhiều trở ngại ngoại giao
Nếu thông tin về kế hoạch của Washington chính xác, việc Mỹ tìm kiếm sự ủng hộ của Nga và Trung Quốc cho cùng một ứng cử viên sẽ là diễn biến đáng chú ý trong quan hệ quốc tế. Ba nước thường có những khác biệt sâu sắc về nhiều vấn đề an ninh và chính trị.
Orbán từ lâu được xem là một trong những nhà lãnh đạo châu Âu có quan hệ gần gũi với Moskva. Chính sách đối ngoại của ông nhiều lần tạo ra bất đồng với các đối tác trong Liên minh châu Âu. Điều này có thể khiến khả năng ông nhận được sự ủng hộ rộng rãi tại Liên Hợp Quốc trở thành vấn đề gây tranh luận.
Đối với Washington, việc đề xuất một ứng cử viên được cả Nga và Trung Quốc chấp nhận có thể được xem là cách tạo đồng thuận giữa các thành viên thường trực. Tuy nhiên, chưa rõ liệu Moskva và Bắc Kinh có thực sự muốn ủng hộ Orbán hay không.
Anh và Pháp cũng giữ vai trò quyết định trong giai đoạn lựa chọn tại Hội đồng Bảo an. Chỉ cần một trong hai nước sử dụng quyền phủ quyết, đề cử sẽ không thể được thông qua, bất kể mức độ đồng thuận giữa Mỹ, Nga và Trung Quốc.
Đến ngày 1/11/2026, chưa có xác nhận chính thức về việc Orbán tham gia tranh cử Tổng thư ký Liên Hợp Quốc. Những diễn biến tiếp theo phụ thuộc vào lập trường của năm thành viên thường trực và quá trình lựa chọn người kế nhiệm António Guterres trước khi nhiệm kỳ hiện tại kết thúc.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Wall Street Journal, VSquare và Portfolio
