Tại Đức, phong trào chuyển đổi sang xe điện đang diễn ra mạnh mẽ, không chỉ nhờ các chính sách ưu đãi ban đầu mà còn bởi những lợi ích kinh tế tiềm ẩn mà nhiều người chưa thực sự khai thác tối đa. Từ khoản tiền thưởng hàng năm đến khả năng sạc xe miễn phí bằng năng lượng mặt trời, chủ xe điện có thể tiết kiệm đáng kể nếu họ hiểu rõ luật chơi và biết cách tận dụng công nghệ.
Tuy nhiên, sự thiếu hiểu biết về các quy định và kỹ thuật sạc pin có thể khiến không ít người mất oan hàng trăm euro mỗi năm. Hãy cùng tìm hiểu hai khía cạnh quan trọng này để đảm bảo rằng bạn đang tối ưu hóa mọi lợi ích khi sở hữu một chiếc xe điện ở quốc gia có nền kinh tế lớn nhất châu Âu.

Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Tiền thưởng THG-Quote: Nguồn thu bất ngờ cho chủ xe điện
Khi chiếc xe điện mang biển số tên bạn lăn bánh trên đường phố Đức, ngoài những khoản trợ cấp mua xe ban đầu, bạn còn có một quyền lợi kinh tế ít được biết đến nhưng rất hấp dẫn: khoản tiền thưởng THG-Quote (Treibhausgasminderungsquote). Đây là một khoản thu nhập đều đặn hàng năm mà bạn hoàn toàn xứng đáng nhận được.
Khoản tiền này không phải là một chương trình khuyến mãi tự phát từ các công ty, mà được quy định rõ ràng và nghiêm túc theo Điều 37a của Luật Kiểm soát Khí thải Liên bang Đức (Bundes-Immissionsschutzgesetz - BImSchG).
Đây là cơ sở pháp lý vững chắc đảm bảo quyền lợi cho chủ xe điện.
Cơ chế hoạt động của THG-Quote khá thông minh.
Theo luật định, các tập đoàn dầu khí lớn như Shell hay Aral phải có trách nhiệm giảm lượng khí thải CO₂ theo các chỉ tiêu quốc gia nghiêm ngặt. Khi bạn lái một chiếc xe điện thuần túy, không phát thải, bạn đã trực tiếp đóng góp vào việc giảm lượng CO₂ trong không khí.
Lượng CO₂ tiết kiệm được từ chiếc xe của bạn sẽ được quy đổi thành các "chứng chỉ giảm phát thải".
Các công ty dầu khí, để bù đắp vào chỉ tiêu của mình và tránh bị phạt nặng, sẽ phải bỏ tiền ra mua lại những chứng chỉ này. Và người bán chứng chỉ đó chính là bạn – chủ nhân hợp pháp của chiếc xe điện.
- Số tiền nhận được: Khoản tiền thưởng này không cố định mà biến động theo thị trường hàng năm. Hiện tại, chủ xe có thể nhận về túi dao động từ 50 euro đến hơn 100 euro mỗi năm.
- Cách thức thực hiện đơn giản: Bạn không cần phải làm bất kỳ giấy tờ phức tạp nào. Chỉ cần chụp rõ hai mặt của Giấy đăng ký xe (Zulassungsbescheinigung Teil I / Fahrzeugschein) bản gốc rồi gửi qua các nền tảng trung gian chuyên trách THG tại Đức. Các tổ chức như ADAC hoặc các ứng dụng năng lượng sẽ lo liệu toàn bộ thủ tục và chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản ngân hàng của bạn.
- Lưu ý quan trọng: Mỗi xe chỉ được đăng ký nhận tiền một lần mỗi năm. Nếu bạn mua xe cũ, hãy nhớ hỏi chủ cũ xem họ đã nhận khoản tiền THG của năm đó chưa để tránh bỏ lỡ quyền lợi.
Sạc xe điện bằng năng lượng mặt trời: Sai lầm tốn kém và giải pháp thông minh
Tại Đức, việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời (Photovoltaikanlage - PV-Anlage) trên mái nhà đã trở nên rất phổ biến.
Nhiều gia đình sở hữu PV-Anlage khi mua xe điện thường có suy nghĩ đơn giản:
"Cứ mua bừa một cục sạc (Wallbox) – kể cả loại đắt tiền của Tesla, Volkswagen hay Mercedes – về cắm vào là có thể sạc xe miễn phí."
Tuy nhiên, thực tế lại phức tạp hơn nhiều và đây chính là điểm mà nhiều người đang mất tiền oan.
Theo các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành tại Đức, để kích hoạt xe sạc qua hệ thống 3 pha (loại Wallbox thông thường 11kW hoặc 22kW), dòng điện tối thiểu phải đạt 6 Ampere. Điều này tương đương với công suất điện mặt trời dư thừa phải đạt ít nhất là 4,2 kW.
Chính yêu cầu về công suất tối thiểu này dẫn đến hai tình huống phổ biến:
- Khi nắng mạnh: Nếu điện mặt trời dư thừa trên 4,2 kW, xe sẽ sạc hoàn toàn bằng nguồn điện mặt trời miễn phí. Đây là kịch bản lý tưởng mà ai cũng mong muốn.
- Khi nắng yếu hoặc chiều tối: Lúc này, công suất điện mặt trời giảm xuống dưới mức 4,2 kW (ví dụ, chỉ còn thừa 2 kW hoặc 3 kW). Nếu bạn đang sử dụng một cục sạc thông thường, không tích hợp hệ thống điều khiển thông minh, nó sẽ xử lý theo hai cách tai hại:
Một là, quá trình sạc có thể bị tự động ngắt giữa chừng, khiến xe không thể đầy pin như mong muốn. Hai là, và đây là tình huống nguy hiểm nhất về mặt tài chính, Wallbox vẫn cố gắng duy trì tốc độ sạc cố định cho xe.
Để làm được điều này, nó sẽ tự động hút thêm điện từ lưới điện thành phố để bù đắp vào phần công suất còn thiếu. Kết quả là bạn cứ ung dung nghĩ rằng xe đang 'ăn' 100% điện mặt trời miễn phí, nhưng thực chất hệ thống đang âm thầm mua điện trả tiền từ thành phố, khiến ví tiền của bạn cứ thế vơi đi mà không hề hay biết.
Chìa khóa vàng: Hệ thống sạc thông minh và chuyển pha tự động
Nhiều người thường hiểu lầm rằng việc "chuyển sang sạc 1 pha" có nghĩa là hệ thống sẽ ngắt điện mặt trời và chỉ sử dụng điện từ lưới điện thành phố. Đây là một quan niệm hoàn toàn không chính xác và gây thiệt hại về kinh tế.
Thực chất, chuyển sang 1 pha là một giải pháp thông minh, được thiết kế để cứu túi tiền của bạn. Khi điện mặt trời dư thừa dưới 4,2 kW, một Wallbox có tính năng thông minh sẽ tự động hạ từ chế độ 3 pha xuống 1 pha. Ở chế độ 1 pha, công suất sạc tối thiểu chỉ cần từ 1,4 kW là xe đã có thể sạc được.
Nhờ vậy, xe vẫn có thể "ăn rỉ rả" từng chút điện mặt trời dư thừa còn lại mà không cần phải cắn vào một giọt điện lưới nào của thành phố. Đây là cách tối ưu để tận dụng triệt để nguồn năng lượng tái tạo của gia đình.
Để sạc đúng kiểu "có bao nhiêu dùng bấy nhiêu, ăn 100% điện mặt trời", hệ thống nhà bạn bắt buộc phải lắp đặt đồng bộ ba thành phần sau:
- Smart meter (bộ đo dòng điện thông minh): Thiết bị này được lắp đặt ngay tại tủ điện tổng, có nhiệm vụ liên tục đo đạc và báo cho cục sạc biết nhà đang thừa hay thiếu bao nhiêu điện mặt trời.
- PV-Überschussladen (chế độ sạc theo điện dư): Đây là một tính năng quản lý trên ứng dụng hoặc phần mềm điều khiển, giúp ra lệnh cho cục sạc chỉ được phép lấy đúng phần điện mặt trời còn thừa để nạp cho xe, tuyệt đối không hút điện lưới.
- Wallbox có tính năng chuyển pha tự động (automatische phasenumschaltung): Việc chọn mua các dòng Wallbox thông minh uy tín tại Đức (như go-e Charger Gemini, Fronius Wattpilot, SMA EV Charger, openWB) là vô cùng quan trọng.
Ảnh: go-e Charger Gemini - Các thiết bị này có khả năng tự động điều chỉnh: trời nắng to sẽ tự động nhảy sang 3 pha sạc nhanh; trời nắng yếu sẽ tự động hạ xuống 1 pha sạc tiết kiệm; và khi tắt nắng hoàn toàn, nó sẽ tự động dừng sạc, kiên quyết không mua điện lưới.
Một số người vẫn cho rằng khi hệ thống tự chuyển từ sạc 3 pha sang 1 pha thì xe sẽ không còn sử dụng được điện mặt trời nữa. Điều này không hoàn toàn đúng.
Việc chuyển sang sạc 1 pha chính là giải pháp mà nhiều Wallbox thông minh sử dụng để tiếp tục tận dụng điện mặt trời khi công suất phát điện không còn đủ cho chế độ sạc 3 pha. Tuy nhiên, điều cốt yếu nằm ở cách cấu hình hệ thống.
Nếu Wallbox không hỗ trợ tính năng PV-Überschussladen hoặc được cài đặt để luôn duy trì việc sạc, hệ thống vẫn có thể tự động lấy thêm điện từ lưới điện công cộng để bù phần công suất còn thiếu. Khi đó, chủ xe vẫn sạc được xe nhưng sẽ phát sinh chi phí điện lưới mà đôi khi họ không hề hay biết.
Vì vậy, trước khi lắp đặt Wallbox, điều cần thiết là phải trao đổi kỹ lưỡng với thợ điện hoặc đơn vị lắp đặt về chế độ ưu tiên điện mặt trời, giới hạn sử dụng điện lưới và khả năng tự động chuyển đổi giữa sạc 1 pha và 3 pha để phù hợp với nhu cầu của gia đình.
Lời khuyên cho gia chủ: Yêu cầu chuẩn xác từ thợ điện
Để đảm bảo hệ thống sạc xe điện tại nhà hoạt động hiệu quả và tiết kiệm tối đa, việc giao tiếp rõ ràng với thợ điện là điều cực kỳ quan trọng. Khi thuê thợ đến khảo sát và lắp đặt, bạn hãy đưa ra yêu cầu chính xác bằng tiếng Đức để họ có thể tư vấn và lắp đặt bộ thiết bị đồng bộ với bộ kích điện (Wechselrichter) sẵn có của ngôi nhà bạn:
"Ich möchte eine Wallbox mit PV-Überschussladen und dynamischer (automatischer) Phasenumschaltung (1-/3-phasig), damit kein Netzstrom beim Laden verwendet wird."
(Tôi muốn một cục sạc hỗ trợ sạc điện mặt trời dư thừa và có tính năng tự động chuyển pha 1/3 pha, để không bị dùng điện lưới khi sạc.)
Tóm lại, việc sở hữu một chiếc xe điện ở Đức không chỉ là một lựa chọn di chuyển hiện đại. Nếu biết cách tối ưu hóa, bạn hoàn toàn có thể biến nó thành một nguồn lợi kinh tế đáng kể.
Từ việc bỏ túi khoản tiền THG-Quote theo luật định mỗi năm, đến khả năng sạc xe gần như miễn phí bằng điện mặt trời, những lợi ích này là rất rõ ràng.
Tuy nhiên, chỉ cần một sai lầm nhỏ trong việc lựa chọn Wallbox hoặc cấu hình hệ thống sạc, bạn có thể đang phải trả tiền điện thành phố mỗi ngày mà không hề hay biết. Hãy là một chủ xe thông thái để tận dụng tối đa mọi ưu điểm mà công nghệ xe điện mang lại.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo ADAC/energie-experten/Energie Autonom



Ý kiến bạn đọc