Ngày đầu tiên mất việc: Những bước đi quyết định bạn có nhận được trợ cấp thất nghiệp hay không

Sáng ngày đầu tiên không còn chỗ làm, cảm giác bỡ ngỡ và lo lắng là điều khó tránh khỏi. Thế nhưng, đây lại là khoảng thời gian vàng để bạn thiết lập quyền lợi trợ cấp thất nghiệp. Bất kỳ sự chậm trễ nào trong việc khai báo với cơ quan lao động đều có thể khiến bạn trắng tay trong nhiều tuần tới.

Nhiều người lầm tưởng việc đăng ký tìm việc từ trước sẽ tự động chuyển đổi sang đăng ký thất nghiệp. Đây là một sai lầm nghiêm trọng. Nếu không xử lý dứt điểm trong ngày đầu tiên, cơ quan việc làm chỉ tính trợ cấp từ ngày bạn hoàn tất thủ tục.

Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC

Việc cần làm ngay trong ngày đầu tiên

• Đăng ký tình trạng thất nghiệp (arbeitslos) qua mạng hoặc đến trực tiếp cơ quan.
• Kiểm tra lại xem mình đã đăng ký tìm việc (arbeitsuchend) đúng hạn chưa.
• Hoàn tất đơn xin trợ cấp Arbeitslosengeld.
• Chuẩn bị sẵn sàng giấy tờ tùy thân và hồ sơ làm việc cũ.
• Theo dõi chặt chẽ hòm thư điện tử và các cuộc hẹn từ Agentur für Arbeit.

Phân biệt rõ arbeitsuchend và arbeitslos

Đây là hai khái niệm pháp lý hoàn toàn khác nhau mà người lao động hay nhầm lẫn. Arbeitsuchend là trạng thái bạn vẫn đang làm việc nhưng biết chắc sắp mất việc. Bạn phải làm thủ tục này chậm nhất ba tháng trước khi nghỉ việc. Nếu nhận thông báo nghỉ việc gấp, bạn chỉ có ba ngày để đăng ký.

Trong khi đó, arbeitslos là tình trạng bạn đã chính thức không còn việc làm, hoặc làm dưới 15 giờ mỗi tuần, và sẵn sàng bước vào một công việc mới thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội.

Hai thủ tục này độc lập với nhau. Việc bạn đã khai báo tìm việc không có nghĩa hệ thống tự động ghi nhận bạn thất nghiệp. Muốn nhận tiền trợ cấp, bạn buộc phải thực hiện cả hai bước đúng thời điểm quy định.

Thời hạn đăng ký arbeitslos

Bạn có thể chủ động đăng ký thất nghiệp sớm nhất ba tháng trước ngày dự kiến nghỉ việc. Tuy nhiên, thời hạn chót là ngày đầu tiên bạn chính thức không còn đến công ty.

Nếu để lỡ thời hạn này, Agentur für Arbeit sẽ chỉ trả trợ cấp từ ngày bạn nộp đơn. Điều này tạo ra một khoảng trống bảo hiểm xã hội đáng tiếc, khiến bạn tự gánh chịu toàn bộ chi phí sinh hoạt trong thời gian đó.

Cách đăng ký trực tuyến

Việc đăng ký qua mạng trên cổng dịch vụ của Bundesagentur für Arbeit đang là phương thức phổ biến nhất. Để xác thực danh tính điện tử, bạn cần chuẩn bị:

• Tài khoản trực tuyến đã đăng ký với Bundesagentur für Arbeit.
• Personalausweis có tích hợp chức năng trực tuyến, elektronischer Aufenthaltstitel hoặc eID-Karte.
• Mã PIN đi kèm với giấy tờ tùy thân.
• Ứng dụng AusweisApp và điện thoại có NFC hoặc thiết bị đọc thẻ.

Đừng quá lo lắng nếu chưa nhận được Freischaltcode. Bạn vẫn có thể gửi đăng ký đúng hạn và bổ sung mã này sau khi nhận được thư.

Khi không thể đăng ký qua mạng

Trong trường hợp nhận dạng điện tử thất bại hoặc thiếu giấy tờ hỗ trợ, bạn buộc phải đến trực tiếp Agentur für Arbeit nơi mình cư trú. Khi đi, mang theo Personalausweis có địa chỉ hiện tại. Nếu dùng Reisepass, phải kèm theo giấy chứng nhận đăng ký cư trú Meldebescheinigung.

Trường hợp cơ quan lao động đóng cửa đúng vào ngày đầu bạn thất nghiệp, hãy đến đó ngay trong ngày làm việc tiếp theo. Nhân viên sẽ xem xét để công nhận việc đăng ký hồi tố.

Nộp đơn xin Arbeitslosengeld

Đăng ký thất nghiệp và nộp đơn xin trợ cấp là hai hành động liên quan nhưng không đồng nhất. Sau khi khai báo xong, bạn phải gửi đơn xin trợ cấp để cơ quan kiểm tra quyền lợi, số tiền và thời gian chi trả. Hồ sơ cần có:

• Giấy tờ tùy thân hợp lệ.
• Số bảo hiểm xã hội và mã số thuế Steuer-ID.
• Thông tin tài khoản ngân hàng để nhận tiền.
• Hợp đồng lao động và thư chấm dứt hợp đồng.
• Giấy chứng nhận việc làm Arbeitsbescheinigung do chủ cũ cấp.
• Thông tin chi tiết các công việc trong giai đoạn được yêu cầu.

Đừng trì hoãn đăng ký chỉ vì chưa gom đủ giấy tờ. Hãy nộp đơn đúng hạn và bổ sung chứng từ còn thiếu sau theo yêu cầu của cơ quan.

Tình huống nghỉ ốm kéo dài sau khi nghỉ việc

Nếu bạn vẫn đang trong thời gian nghỉ ốm khi hợp đồng kết thúc, cơ quan lao động chỉ coi bạn là thất nghiệp từ ngày bình phục. Để không bị thiệt thòi, hãy đăng ký arbeitslos chậm nhất trong ngày bạn khỏi bệnh.

Nếu ngày bình phục trùng vào ngày nghỉ của cơ quan, Bundesagentur für Arbeit khuyến cáo nên đăng ký chậm nhất vào ngày cuối của thời gian nghỉ ốm.

Khi thất nghiệp bị gián đoạn

Có thể bạn tìm được việc mới hoặc đi thực tập, nhưng sau đó lại tiếp tục thất nghiệp. Nếu thời gian gián đoạn này kéo dài quá sáu tuần, đăng ký arbeitslos cũ sẽ hết hiệu lực. Bạn phải làm lại toàn bộ thủ tục từ đầu để tiếp tục nhận trợ cấp.

Những sai lầm phải tránh

• Tưởng đã đăng ký arbeitsuchend là xong故事.
• Chờ gom đủ mọi giấy tờ mới chịu đi đăng ký arbeitslos.
• Chỉ nộp đơn xin tiền mà quên hoàn thành thủ tục đăng ký thất nghiệp.
• Không chịu đến trực tiếp cơ quan khi xác thực điện tử gặp lỗi.
• Bỏ qua thư từ, tin nhắn hoặc lịch hẹn của Agentur für Arbeit.
• Không báo cáo khi ngày bắt đầu thất nghiệp có sự thay đổi.
• Quên đăng ký lại sau khi thất nghiệp bị ngắt quãng trên sáu tuần.

Danh sách kiểm tra cho ngày đầu thất nghiệp

• Hoàn tất đăng ký arbeitslos và lưu lại xác nhận cẩn thận.
• Gửi đơn xin Arbeitslosengeld ngay lập tức.
• Giục chủ lao động cũ gửi Arbeitsbescheinigung.
• Kiểm tra lại tình trạng thẻ bảo hiểm y tế.
• Cập nhật hồ sơ tìm việc và thông tin liên hệ mới nhất.
• Ghi chú các giấy tờ còn thiếu để bổ sung kịp thời.

Thất nghiệp là một chặng đường khó khăn, nhưng quyền lợi trợ cấp sinh tồn là thứ bạn hoàn toàn xứng đáng được nhận. Nắm vững quy trình, hành động nhanh chóng và chính xác trong những ngày đầu tiên sẽ giúp bạn giảm bớt áp lực tài chính. 

Hãy chủ động kiểm soát hồ sơ của mình để quá trình chuyển giao này diễn ra suôn sẻ nhất.

Nguyễn Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC